KWALIFIKACJA ROL2 - CZERWIEC 2016 (test 3)

PYTANIE NR 10.
W czasie eksploatacji ciągnika rolniczego zauważono wyraźny poślizg sprzęgła. Skok jałowy pedału sprzęgła jest prawidłowy. W tym przypadku, aby umożliwić dokładne zweryfikowanie części sprzęgła, należy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wyraźny poślizg sprzęgła przy prawidłowym skoku jałowym pedału wskazuje, że problem najpewniej dotyczy elementów ciernych (tarcza/docisk) lub ich zanieczyszczenia, a nie regulacji. Aby rzetelnie ocenić stan części sprzęgła, trzeba uzyskać pełny dostęp do zespołu, co w ciągniku zwykle wymaga rozłączenia między silnikiem a skrzynią biegów.

Pełne wyjaśnienie:

Poślizg sprzęgła oznacza, że moment obrotowy z silnika nie jest w pełni przenoszony na skrzynię biegów. Jeżeli skok jałowy pedału sprzęgła jest prawidłowy, to mechanizm sterowania ma typowo zachowany luz i nie "podpiera" stale sprzęgła. Taka informacja kieruje diagnostykę bardziej na zużycie lub uszkodzenie części roboczych sprzęgła (np. okładzin tarczy, sprężyn docisku, przegrzanie, zaolejenie), a nie na samą regulację.

Aby dokładnie zweryfikować części sprzęgła, trzeba móc je obejrzeć i ocenić: tarczę sprzęgłową, docisk, powierzchnie cierne, a często także stan łożyska oporowego i elementów współpracujących. W wielu konstrukcjach ciągników rolniczych sprzęgło jest umieszczone w obudowie pomiędzy silnikiem a skrzynią biegów. Dlatego praktycznym i pełnym sposobem uzyskania dostępu jest rozłączenie ciągnika między silnikiem a skrzynią biegów (tzw. rozpoławianie w tym miejscu).

  • "zdemontować pokrywę koła zamachowego" bywa niewystarczające: pokrywa może umożliwić jedynie ograniczoną inspekcję, bez rzetelnej oceny tarczy i docisku oraz bez możliwości pomiarów i sprawdzenia uszkodzeń.
  • "zdemontować obudowę skrzyni biegów" jest rozwiązaniem nieadekwatnym i zwykle nadmiernie rozległym; nie jest standardową drogą dostępu do sprzęgła i może nie dać bezpośredniej weryfikacji elementów sprzęgłowych.
  • "rozłączyć ciągnik między skrzynią biegów a tylnym mostem" dotyczy tylnej części układu napędowego; nie zapewnia dostępu do sprzęgła znajdującego się między silnikiem a skrzynią.

W praktyce egzaminacyjnej kluczowe jest rozpoznanie, że celem pytania jest wybór takiej czynności, która daje pełny dostęp do części sprzęgła, a nie jedynie częściowy wgląd lub demontaż zespołów niezwiązanych bezpośrednio ze sprzęgłem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Poślizg sprzęgła to sytuacja, gdy silnik zwiększa obroty, a ciągnik nie przyspiesza proporcjonalnie. Moment obrotowy nie jest w pełni przenoszony na skrzynię biegów, zwykle przez zużycie okładzin, osłabiony docisk albo zanieczyszczenie powierzchni ciernych.
Prawidłowy skok jałowy informuje głównie o poprawnym luzie w układzie sterowania (linka/siłownik/dźwignie). Sprzęgło może się ślizgać mimo poprawnej regulacji, gdy tarcza jest zużyta, przegrzana lub zaolejona, a docisk nie zapewnia odpowiedniej siły.
Najczęściej ocenia się tarczę sprzęgłową (okładziny, sprężyny tłumiące), docisk (sprężyna talerzowa, powierzchnie cierne), koło zamachowe oraz łożysko oporowe. Ważne jest też sprawdzenie, czy nie ma śladów oleju, które powodują spadek tarcia.
Gdy do diagnozy lub naprawy potrzebny jest pełny dostęp do sprzęgła, np. przy poślizgu, hałasach, podejrzeniu zużycia tarczy albo konieczności wymiany docisku. Rozłączenie (rozpoławianie) umożliwia demontaż i ocenę elementów ciernych oraz ich współpracy.
Zwykle nie. Taka pokrywa może dać ograniczony wgląd, ale często nie pozwala rzetelnie ocenić stanu tarczy i docisku ani wykonać czynności pomiarowych. Przy wyraźnym poślizgu standardem jest uzyskanie pełnego dostępu, czyli rozłączenie zespołów w miejscu sprzęgła.
Taki podział dotyczy tylnej części układu napędowego i nie daje dostępu do sprzęgła, które znajduje się pomiędzy silnikiem a skrzynią biegów. Rozłączanie z tyłu może być potrzebne przy innych naprawach (np. mostu), ale nie jest właściwą metodą weryfikacji sprzęgła.
Najczęstsze przyczyny to: zużyte okładziny tarczy, przegrzanie i zeszklenie powierzchni ciernych, osłabiona sprężyna docisku, zaolejenie tarczy (np. przez nieszczelność), a także nieprawidłowa eksploatacja (długie "półsprzęgło" pod obciążeniem).
Typowe błędy to brak stabilnego podparcia obu części ciągnika, niewłaściwe ustawienie podpór/wózka, praca na nierównej nawierzchni oraz brak zabezpieczenia przed stoczeniem. Trzeba też pamiętać o odłączeniu instalacji i przewodów, aby nie doszło do ich zerwania.
Podczas ruszania krótkotrwały poślizg jest naturalny, ale powinien szybko zanikać. Usterka objawia się tym, że obroty silnika rosną pod obciążeniem, a prędkość jazdy nie wzrasta odpowiednio, często pojawia się też zapach spalenizny i pogorszenie uciągu.
Skup się na tym, jaka czynność daje pełny dostęp do sprawdzanego zespołu. Jeśli pytanie dotyczy weryfikacji elementów sprzęgła, wybieraj rozwiązanie prowadzące do dostępu między silnikiem a skrzynią. Odrzucaj odpowiedzi, które dotyczą innych zespołów lub dają tylko częściowy wgląd.
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wyraźny poślizg sprzęgła przy prawidłowym skoku jałowym pedału wskazuje, że problem najpewniej dotyczy elementów ciernych (tarcza/docisk) lub ich zanieczyszczenia, a nie regulacji.

Materiały:

  • Instrukcje obsługi i napraw ciągników rolniczych (dział: sprzęgło, rozpoławianie)
  • Materiały dydaktyczne z diagnostyki układu przeniesienia napędu w maszynach rolniczych
  • Poradniki BHP dotyczące prac demontażowych przy ciężkich zespołach (podparcie, stabilizacja)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego