KWALIFIKACJA MOT6 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 16.
W czasie pokonywania przez pojazd ostrych zakrętów zapala się kontrolka ciśnienia w układzie smarowania silnika, która gaśnie podczas jazdy na wprost. Prawdopodobną przyczyną opisanego zdarzenia jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kontrolka zapala się w ostrych zakrętach i gaśnie na prostej, co wskazuje na zjawisko chwilowe.
Przy zbyt niskim poziomie oleju w misce olejowej podczas przeciążeń bocznych olej "odchodzi" od smoka, pompa zasysa powietrze i spada ciśnienie, więc kontrolka się zapala.

Pełne wyjaśnienie:

Objaw "kontrolka ciśnienia oleju zapala się na ostrych zakrętach, a gaśnie podczas jazdy na wprost" sugeruje problem zależny od przeciążeń bocznych, czyli od chwilowego przemieszczania się oleju w misce olejowej.

Najbardziej prawdopodobna przyczyna to zbyt niski poziom oleju silnikowego. Gdy oleju jest mało, podczas ostrego skrętu olej przemieszcza się na jedną stronę miski i może na moment odsłonić smok olejowy (wlot zasysający olej do pompy). Wtedy pompa oleju zamiast oleju zasysa powietrze lub mieszaninę oleju z powietrzem, co powoduje chwilowy spadek ciśnienia i zapalenie kontrolki. Po wyprostowaniu jazdy olej wraca w okolice smoka, ciśnienie się odbudowuje i kontrolka gaśnie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są mniej prawdopodobne?

  • "Uszkodzenie czujnika ciśnienia oleju" zwykle daje objawy niezależne od manewru (kontrolka świeci losowo, stale lub pojawiają się przerwy związane z drganiami/instalacją), a nie powtarzalny schemat "zakręt = zapala się, prosta = gaśnie".
  • "Zastosowanie niewłaściwego oleju silnikowego" (np. zbyt lepki lub zbyt rzadki w danych warunkach) częściej wpływa na wartości ciśnienia w funkcji temperatury i obrotów (np. problem na zimno lub na gorąco), a nie typowo tylko w zakrętach.
  • "Uszkodzenie pompy oleju" zazwyczaj powoduje trwały lub częsty spadek ciśnienia w różnych warunkach pracy (także na prostej, przy wyższych obrotach/temperaturze), a nie objaw występujący głównie podczas przeciążeń bocznych.

W praktyce serwisowej przy takim opisie pierwszą czynnością powinna być kontrola poziomu oleju i ocena, czy nie ma wycieków. Dalsza jazda z zapalającą się kontrolką ciśnienia oleju jest ryzykowna, bo nawet krótkotrwałe braki smarowania mogą przyspieszać zużycie panewek i elementów rozrządu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Bo na zakrętach działają przeciążenia boczne i olej w misce przemieszcza się na jedną stronę. Gdy poziom oleju jest niski, smok olejowy może chwilowo zassać powietrze, przez co ciśnienie spada i zapala się kontrolka. Na prostej olej wraca pod smok i objaw znika.
Smok olejowy to wlot (z sitkiem) zasysający olej z miski do pompy oleju. Jeśli smok zostanie odsłonięty (np. przez niski poziom oleju i przeciążenia), pompa może zassać powietrze zamiast oleju. Wtedy ciśnienie w układzie smarowania spada, co może uruchomić kontrolkę.
Niski poziom oleju często daje objawy zależne od warunków jazdy (zakręty, hamowanie, przyspieszanie) i może pojawiać się po dłuższej jeździe. Uszkodzony czujnik lub instalacja częściej powodują świecenie losowe albo stałe, niezależnie od manewru. Zawsze zacznij od sprawdzenia poziomu oleju bagnetem.
Może, ale zwykle objawia się to w zależności od temperatury i obrotów (np. na gorącym silniku na biegu jałowym lub na zimnym przy rozruchu). Sam fakt, że kontrolka zapala się głównie w zakrętach, bardziej pasuje do problemu z dostępem oleju do smoka niż do doboru lepkości oleju.
Najgroźniejszy jest spadek ciśnienia pod obciążeniem i przy wyższych obrotach, bo wtedy elementy (łożyska ślizgowe, wał, rozrząd) potrzebują stabilnego filmu olejowego. Nawet krótkie przerwy w smarowaniu mogą przyspieszyć zużycie. Jeśli kontrolka świeci się podczas jazdy, należy ograniczyć obciążenie i bezpiecznie zatrzymać pojazd.
Typowe skutki to wzrost temperatury i tarcia, przyspieszone zużycie panewek i wału korbowego, uszkodzenia elementów rozrządu oraz ryzyko zatarcia silnika. Dodatkowo przy niedoborze oleju mogą pojawiać się chwilowe spadki ciśnienia podczas manewrów (zakręty, hamowanie), co sygnalizuje kontrolka.
Najpierw bezpiecznie zmniejsz obciążenie silnika i zatrzymaj pojazd w możliwie krótkim czasie. Następnie sprawdź poziom oleju (bagnet), poszukaj wycieków i oceń, czy silnik nie wydaje niepokojących dźwięków. Jeśli poziom jest niski, uzupełnij olej właściwego typu; gdy kontrolka nie gaśnie, nie kontynuuj jazdy.
Bo awaria pompy oleju wpływa na zdolność wytwarzania ciśnienia w całym zakresie pracy silnika, niezależnie od kierunku jazdy. Objawy częściej pojawiają się stale lub nasilają się wraz z temperaturą i obrotami. Zależność "zakręt = problem, prosta = brak problemu" typowo wskazuje na chwilowe odcięcie dopływu oleju do pompy.
Poza niskim poziomem oleju mogą to być np. nieprawidłowo dobrana/źle zamontowana misa olejowa, brak przegrody ograniczającej falowanie oleju, zapchane sitko smoka albo nadmiernie spieniony olej. Na egzaminie najczęściej testuje się jednak podstawową zależność: niski poziom oleju + przeciążenia = spadek ciśnienia.
Najczęstszy błąd to automatyczne wskazywanie czujnika bez analizy warunków, w jakich kontrolka się zapala. Uczniowie też mylą wpływ lepkości oleju (temperatura/obroty) z wpływem przeciążeń bocznych (zakręty). Warto zawsze sprawdzić, czy objaw jest stały, czy zależny od manewru.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Robert Bosch GmbH, "Bosch Automotive Handbook", rozdział dotyczący układów smarowania silnika (Engine lubrication system).
  • SAE International, "SAE J300 Engine Oil Viscosity Classification" (klasyfikacja lepkości olejów silnikowych).

Materiały:

  • Podręczniki do budowy i eksploatacji silników spalinowych (rozdziały: smarowanie, pompy oleju, czujniki)
  • Materiały producentów dotyczące układu smarowania i interpretacji kontrolek ostrzegawczych
  • Zadania testowe z diagnostyki objawowej (kontrolki, ciśnienie oleju, poziom oleju)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego