KWALIFIKACJA BUD19 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 38.
W czasie pomiarów kontrolnych budynku o wysokości 20 metrów zmierzono wychylenie od pionu górnej części ściany wynoszące 30 mm. Ile wynosi nachylenie tego budynku w promilach?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nachylenie w promilach liczy się jako stosunek odchyłki do wysokości pomnożony przez 1000: 30 mm = 0,03 m. Zatem 0,03/20 = 0,0015, a 0,0015×1000 = 1,5‰. Pozostałe wyniki odpowiadają typowym pomyłkom skali (×100 lub błędne przeliczenie mm).

Pełne wyjaśnienie:

Nachylenie obiektu w promilach (‰) to w praktyce wskaźnik mówiący, jaka jest odchyłka przypadająca na daną długość odniesienia. W zadaniu mamy:

  • wysokość budynku: 20 m,
  • wychylenie od pionu górnej części ściany: 30 mm (czyli odchyłka pozioma na wysokości 20 m).

Krok 1: ujednolicenie jednostek.
Najwygodniej zamienić milimetry na metry: 30 mm = 30/1000 m = 0,03 m.

Krok 2: obliczenie stosunku odchyłki do wysokości.
Nachylenie (jako liczba bezwymiarowa) to: 0,03 m / 20 m = 0,0015.

Krok 3: zamiana na promile.
1‰ = 1/1000, więc aby wyrazić wynik w promilach, mnożymy przez 1000:
0,0015 × 1000 = 1,5‰.

Dlatego odpowiedź "1,5‰" jest poprawna.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "15,0‰" zwykle wynika z błędu dziesiętnego (np. potraktowania 30 mm jako 0,3 m) albo błędnego dzielenia.
  • "150‰" odpowiadałoby ogromnemu przechyłowi (0,15), co w tym układzie danych oznaczałoby metrowe odchyłki; to typowa konsekwencja pomylenia mm z cm lub błędnego przeliczenia.
  • "0,15‰" jest 10 razy za małe; często pojawia się, gdy ktoś dzieli jeszcze raz przez 10 albo myli 30 mm z 3 mm.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj schemat: ‰ = (odchyłka / długość odniesienia) × 1000. Zawsze najpierw sprowadź dane do tych samych jednostek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Użyj wzoru: nachylenie [‰] = (wychylenie / wysokość) × 1000.

Najpierw sprowadź jednostki do tych samych (np. mm na m), potem policz iloraz i pomnóż przez 1000. Wynik w ‰ opisuje odchyłkę na 1000 jednostek długości.

Promil (‰) oznacza jedną tysięczną wielkości odniesienia. W geodezji i pomiarach kontrolnych pozwala wygodnie opisywać małe nachylenia lub spadki: np. 1‰ to 1 mm odchyłki na 1 m (albo 1 m na 1000 m), po zachowaniu spójnych jednostek.
Bo w ilorazie wychylenie / wysokość jednostki muszą być zgodne. Jeśli podzielisz mm przez m bez przeliczenia, dostaniesz wynik ze "złą skalą", co prowadzi do błędów rzędu 10, 100 lub 1000. Najbezpieczniej zamienić wszystko na metry albo wszystko na milimetry.

Najczęstsze są trzy pomyłki:

  • mnożenie przez 100 zamiast 1000 (mylenie ‰ z %),
  • brak ujednolicenia jednostek (mm vs m),
  • błąd przecinka przy zamianie 30 mm na 0,3 m lub 0,003 m.

Pomaga zapisanie danych w metrach.

1 m = 1000 mm, więc aby zamienić mm na m, dzielisz przez 1000.

Dla 30 mm: 30 / 1000 = 0,03 m. Warto zapisać to jawnie w rozwiązaniu, bo większość błędów rachunkowych w takich zadaniach wynika właśnie z konwersji jednostek.

To raczej niewielkie nachylenie: 1,5‰ oznacza 1,5 jednostki odchyłki na 1000 jednostek wysokości/długości odniesienia. Dla 20 m daje to 0,0015×20 m = 0,03 m, czyli 30 mm. Ocena "duże/małe" zależy od wymagań projektu i tolerancji, ale rachunkowo to mała wartość.
Zrób oszacowanie: 30 mm to 3 cm, a 20 m to 2000 cm. Stosunek 3/2000 = 0,0015. Ponieważ promil to tysięczna, 0,0015 odpowiada 1,5‰. Takie szybkie sprawdzenie pomaga wykryć błędy rzędu 10 lub 100.
Procenty (%) odnoszą się do setnych (×100), a promile (‰) do tysięcznych (×1000). To oznacza, że 1% = 10‰. W zadaniach z małymi odchyłkami geodezyjnymi częściej używa się promili, bo dają wygodniejsze liczby bez wielu zer.
Promile stosuje się, gdy opisujesz małe spadki i niewielkie nachylenia (np. kontrola odchyłek, spadki niwelety, odchylenia konstrukcji). Stopnie są wygodne dla kątów, a promile dla relacji "odchyłka na długości". W raportach technicznych promile często ułatwiają interpretację wyników.
W typowych zadaniach szkolnych i egzaminacyjnych tak się to interpretuje: "wychylenie górnej części ściany" to poziome przesunięcie wierzchołka względem pionu przechodzącego przez podstawę, na podanej wysokości. W praktyce pomiarowej ważne jest, jak zdefiniowano oś odniesienia i punkt bazowy, ale rachunek opiera się na tej samej idei ilorazu.
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Nachylenie w promilach liczy się jako stosunek odchyłki do wysokości pomnożony przez 1000: 30 mm = 0,03 m."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Promil" — definicja i przeliczanie na ułamek dziesiętny, https://pl.wikipedia.org/wiki/Promil (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Nachylenie" — ujęcie nachylenia jako stosunku przyrostów/odchyłek, https://pl.wikipedia.org/wiki/Nachylenie (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały do matematyki technicznej: proporcje, procenty i promile
  • Podstawy geodezji inżynieryjnej: pomiary kontrolne obiektów
  • Zestawy zadań rachunkowych z przeliczaniem jednostek i wskaźników nachylenia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego