KWALIFIKACJA ROL4 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 36.
W czasie pracy kombajnu zbożowego w słomie stwierdzono dużą ilość niedomłóconych kłosów. W takiej sytuacji kombajnista powinien
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Duża ilość niedomłóconych kłosów w słomie oznacza, że zespół młócący nie oddziela ziarna od kłosów. Typową reakcją jest zwiększenie intensywności omłotu, m.in. przez zmniejszenie szczeliny omłotowej (bliżej klepiska), co poprawia wymłacanie. Regulacja wentylatora dotyczy głównie czyszczenia, a zwiększenie prędkości jazdy zwykle pogarsza sytuację.

Pełne wyjaśnienie:

Objaw opisany w pytaniu – duża ilość niedomłóconych kłosów w słomie – wskazuje na problem na etapie omłotu. Skoro kłosy przechodzą dalej i trafiają do słomy, to znaczy, że ziarno nie zostało skutecznie wymłócone w zespole młócącym (bęben młócący/rotor i klepisko).

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: "zmniejszyć szczelinę omłotową"?
Zmniejszenie szczeliny między elementami omłotu zwiększa "agresywność" działania zespołu młócącego: materiał jest intensywniej ocierany i zgniatany, co sprzyja oddzieleniu ziarna od kłosów. W praktyce jest to jedna z podstawowych regulacji wykonywanych, gdy pojawiają się niedomłoty.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "zwiększyć obroty wentylatora" – wentylator jest częścią układu czyszczącego (oddzielanie plew i zanieczyszczeń na sitach). Zwiększenie nadmuchu nie usuwa przyczyny niedomłotów, a może nawet zwiększyć straty ziarna przez wydmuchiwanie go z plewami.
  • "zmniejszyć obroty bębna młócącego" – obniżenie obrotów zwykle zmniejsza intensywność omłotu, co może nasilić problem niedomłóconych kłosów. Taka regulacja bywa stosowana przy nadmiernym rozdrabnianiu słomy lub uszkadzaniu ziarna, ale nie jako podstawowa reakcja na niedomłoty.
  • "zwiększyć prędkość pracy kombajnu" – zwiększenie prędkości jazdy podnosi obciążenie maszyny i skraca czas oddziaływania elementów roboczych na masę żniwną, co zazwyczaj pogarsza jakość omłotu i zwiększa straty.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w materiale po kombajnie widać całe kłosy, myśl najpierw o omłocie (szczelina, obroty bębna/rotora), a dopiero przy zanieczyszczonym ziarnie o czyszczeniu (wentylator, sita).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej oznacza to niewystarczającą intensywność omłotu w zespole młócącym. Kłosy nie zostały skutecznie wymłócone, więc przechodzą dalej i trafiają do słomy. W pierwszej kolejności sprawdza się nastawy omłotu (np. szczelinę) oraz obciążenie maszyny.
Jako podstawową reakcję wykonuje się regulację elementów omłotu, a nie czyszczenia. Typowo zmniejsza się szczelinę omłotową, aby zwiększyć skuteczność wymłacania. Dopiero gdy ziarno jest zanieczyszczone, wchodzi w grę korekta nadmuchu i sit.
Wentylator pracuje w układzie czyszczącym i wpływa głównie na oddzielenie plew oraz lekkich zanieczyszczeń na sitach. Niedomłócone kłosy powstają wcześniej – w zespole młócącym. Zwiększenie nadmuchu może dodatkowo zwiększyć straty ziarna przez jego wydmuchiwanie.
Zwykle nie. Zmniejszenie obrotów obniża intensywność omłotu, więc problem niedomłóconych kłosów może się nasilić. Tę regulację rozważa się raczej wtedy, gdy pojawia się uszkadzanie ziarna lub nadmierne rozdrabnianie słomy, a nie jako pierwszą reakcję na niedomłoty.
Zwiększenie prędkości jazdy zwykle pogarsza omłot, bo rośnie obciążenie podzespołów i skraca się czas oddziaływania elementów roboczych na masę żniwną. Skutkiem mogą być większe straty i więcej kłosów w słomie. Najpierw stabilizuje się jakość omłotu, potem myśli o wydajności.
Poza zbyt dużą szczeliną przyczyną mogą być m.in. nieprawidłowe obroty bębna/rotora, zbyt duże obciążenie (zbyt szybka jazda lub duży plon), wilgotny materiał oraz niewłaściwe ustawienie podajników. W praktyce zawsze łączy się obserwację strat z korektą nastaw krok po kroku.
Regulacja nadmuchu i sit ma kluczowe znaczenie wtedy, gdy problemem jest jakość ziarna w zbiorniku (zbyt dużo plew, połamanej słomy, zanieczyszczeń) albo straty ziarna na sitach. Nie jest to jednak pierwsza regulacja przy niedomłotach, bo te powstają na etapie omłotu.
Niedomłoty rozpoznasz po całych kłosach w słomie lub na ziemi za kombajnem. Straty na sitach częściej objawiają się luźnym ziarnem w wyrzucanym materiale. Dlatego kontrola za maszyną powinna obejmować zarówno słomę, jak i frakcje wyrzucane przez układ czyszczący.
Bo w pracy rolnika liczy się szybka diagnostyka: objaw → przyczyna → działanie. Egzamin sprawdza, czy umiesz powiązać to, co widzisz w polu (np. kłosy w słomie), z właściwym zespołem maszyny (omłot) i dobrać regulację, która realnie rozwiązuje problem.
Ucz się "mapy funkcji" zespołów: omłot (bęben/klepisko), separacja (wytrząsacze/rotor), czyszczenie (sita/wentylator). Ćwicz rozpoznawanie objawów na podstawie strat. Pomaga też czytanie instrukcji obsługi maszyn używanych w gospodarstwie.
info

Statystycznie 51% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że duża ilość niedomłóconych kłosów w słomie oznacza, że zespół młócący nie oddziela ziarna od kłosów.

Materiały:

  • Instrukcja obsługi konkretnego modelu kombajnu (rozdziały: omłot, straty, regulacje)
  • Podręczniki z eksploatacji maszyn rolniczych (zespół młócący, czyszczenie, straty)
  • Materiały szkoleniowe producentów kombajnów dotyczące diagnostyki strat i nastaw

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego