KWALIFIKACJA ELE11 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 7.
W czasie regulacji pracy instalacji wymienników gruntowych pompy ciepła zostały przeprowadzone pomiary przepływu z zastosowaniem rotametru umieszczonego przy belce rozdzielaczowej. Odczytano natężenie przepływu 1,80 dm3/s. W książce eksploatacji zapis w m3/h wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przeliczamy 1,80 dm³/s na m³/h.
1 dm³ = 0,001 m³, więc 1,80 dm³/s = 0,00180 m³/s. Następnie 1 h = 3600 s, zatem 0,00180 m³/s × 3600 = 6,48 m³/h. Taki zapis powinien znaleźć się w książce eksploatacji.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie dotyczy przeliczenia natężenia przepływu objętościowego na inną jednostkę, aby wynik można było poprawnie wpisać do dokumentacji eksploatacyjnej. Rotametr często pokazuje przepływ w jednostkach "na sekundę", natomiast w praktyce instalacyjnej i w opisach projektowych spotyka się również zapis "na godzinę".

Krok 1: dm³ na m³
Wiadomo, że 1 dm³ = 1 litr, a 1 m³ = 1000 litrów, więc:
1 dm³ = 0,001 m³.
Zatem 1,80 dm³/s = 1,80 × 0,001 m³/s = 0,00180 m³/s.

Krok 2: sekundy na godziny
Godzina ma 3600 sekund, więc aby przejść z "na sekundę" do "na godzinę", mnożymy przez 3600:
0,00180 m³/s × 3600 s/h = 6,48 m³/h.

Dlatego poprawny wpis w m³/h to 6,48.

Dlaczego pozostałe wartości są niepoprawne?

  • 5,00 – to typowy wynik "na oko" lub po błędnym zaokrągleniu; nie wynika z poprawnych przeliczeń.
  • 0,50 – taki wynik może powstać po pomyleniu współczynników (np. podzieleniu zamiast pomnożenia przez 3600 lub błędnym potraktowaniu dm³ jak m³).
  • 64,80 – to efekt błędu o rząd wielkości (np. przyjęcia 1 dm³ = 0,01 m³ albo innego przesunięcia przecinka), czyli niewłaściwej konwersji objętości.

Wskazówka egzaminacyjna: po każdym kroku kontroluj jednostki. Jeśli po konwersji nadal masz dm³/s, to znaczy, że nie wykonałeś wszystkich wymaganych przeliczeń.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw zamień objętość: 1 dm³ = 0,001 m³, więc wartość w dm³/s pomnóż przez 0,001. Potem zamień czas: 1 h = 3600 s, więc wynik w m³/s pomnóż przez 3600. Ostatecznie dostajesz m³/h.
m³/h jest wygodne w eksploatacji, bo odnosi się do godzinnej pracy instalacji i często tak podaje się parametry w projektach oraz nastawach. Ułatwia to porównywanie odczytów z wymaganiami, zwłaszcza przy regulacji obiegów i rozdzielaczy.
To informacja, że przez dany obieg przepływa 1,80 decymetra sześciennego czynnika w każdej sekundzie. Ponieważ 1 dm³ to 1 litr, można to też rozumieć jako 1,80 l/s. Do dokumentacji często przelicza się to na m³/h.
Tak. W ujęciu jednostek objętości 1 dm³ = 1 l. To bardzo pomocne w zadaniach: jeśli widzisz dm³/s, możesz myśleć "l/s", a potem przejść do m³/h, pamiętając że 1000 l = 1 m³.
Najczęściej myli się przelicznik dm³→m³ (powinno być ×0,001) albo zapomina o przeliczeniu sekund na godziny (×3600). Częsty jest też błąd rzędu wielkości przez przesunięcie przecinka o złe miejsce.
Użyj przybliżeń: 1,8 dm³/s to 1,8 l/s. W godzinę jest 3600 s, więc to ok. 1,8×3600 ≈ 6480 l/h, a ponieważ 1000 l = 1 m³, dostajesz ok. 6,48 m³/h. Szybka kontrola minimalizuje błędy.
Najczęściej podczas uruchomienia, regulacji i okresowej kontroli pracy dolnego źródła. Pomiar na belce rozdzielaczowej pozwala ustawić równomierne przepływy w pętlach wymiennika gruntowego i wykryć odchylenia wskazujące na zapowietrzenie lub niedrożność.
Rotametr jest przepływomierzem, który umożliwia bieżący odczyt natężenia przepływu w danym obiegu. W praktyce ułatwia regulację rozdzielacza, bo pozwala porównać przepływy między pętlami oraz ocenić, czy instalacja pracuje zgodnie z założeniami.
Wtedy, gdy zmieniasz jednostkę "na sekundę" na "na godzinę". 1 godzina ma 3600 sekund, więc przelicznik czasu wynosi 3600. Jeśli przechodzisz na minuty, używasz 60. Kluczowe jest dopasowanie przelicznika do docelowej jednostki czasu.
Warto przećwiczyć kilka typów konwersji: objętość (l, dm³, m³), czas (s, min, h), moc i energię (W, kW, kWh) oraz przepływ. Pomaga metoda "kontroli jednostek" po każdym kroku i zapamiętanie podstaw: 1 dm³ = 0,001 m³ oraz 1 h = 3600 s.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 62% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Przeliczamy 1,80 dm³/s na m³/h.1 dm³ = 0,001 m³, więc 1,80 dm³/s = 0,00180 m³/s."

Źródła:

  • BIPM, The International System of Units (SI) – 9th edition, section "SI units and prefixes" (przeliczenia jednostek objętości i czasu), 2019
  • NIST Special Publication 811, Guide for the Use of the International System of Units (SI), sections on unit conversion and SI prefixes (dm3 ↔ m3; s ↔ h), 2008 (with updates)

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw metrologii i wielkości fizycznych (dział: układ SI i przeliczenia jednostek)
  • Materiały dydaktyczne z instalacji pomp ciepła (część: hydraulika dolnego źródła i regulacja przepływów)
  • Karty katalogowe/ instrukcje obsługi rotametrów (zakresy, jednostki, sposób odczytu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego