KWALIFIKACJA MOT6 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 36.
W czasie tankowania paliwa LPG zawór odcinający powinien zadziałać, jeżeli butla została napełniona
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "w 80%" wynika z zasady, że zbiornik LPG nie powinien być napełniany "pod korek". Pozostawia się wolną przestrzeń na rozszerzalność cieplną ciekłego gazu, dlatego podczas tankowania ogranicznik/zawór odcinający powinien przerwać napełnianie w okolicach 80% pojemności.

Pełne wyjaśnienie:

W instalacjach LPG w pojazdach zbiornik nie jest napełniany do pełnej objętości. Poprawna odpowiedź "w 80%" odnosi się do typowej wartości, przy której ogranicznik napełnienia (element wielozaworu) powinien zakończyć tankowanie.

Dlaczego stosuje się limit? LPG w zbiorniku znajduje się w dużej części w postaci cieczy. Ciecz zmienia objętość wraz z temperaturą. Gdyby zbiornik był wypełniony w 90–100%, wzrost temperatury mógłby spowodować niebezpieczny wzrost ciśnienia. Pozostawienie rezerwy objętości (około 20%) zwiększa bezpieczeństwo eksploatacji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "w 70%" – zbyt niski limit nie jest typową wartością działania ogranicznika; skutkowałby niepotrzebnie małym wykorzystaniem pojemności zbiornika.
  • "w 90%" – zbyt wysoki poziom napełnienia, zmniejsza wymaganą przestrzeń na rozszerzalność cieplną cieczy i podnosi ryzyko nieprawidłowych stanów ciśnienia.
  • "w 100%" – napełnienie "do pełna" jest sprzeczne z ideą rezerwy objętości i z praktyką konstrukcji osprzętu zbiornika (ogranicznik ma temu zapobiegać).

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy zaworu odcinającego podczas tankowania LPG, najczęściej sprawdza znajomość limitu napełnienia i jego uzasadnienia bezpieczeństwem (rezerwa na rozszerzalność cieplną).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nie tankuje się do 100%, bo LPG jako ciecz zwiększa objętość wraz z temperaturą. Zostawia się wolną przestrzeń (rezerwę) w zbiorniku, aby wzrost temperatury nie powodował niebezpiecznego wzrostu ciśnienia i aby układ pracował bezpiecznie.
Limit 80% oznacza, że mechanizm ogranicznika napełnienia (zwykle w wielozaworze zbiornika) ma przerwać tankowanie, gdy ciecz osiągnie ok. 80% pojemności. Pozostałe ~20% to przestrzeń na rozszerzalność cieplną i bezpieczną pracę zbiornika.
Zawór odcinający/ogranicznik napełnienia ma zatrzymać dopływ LPG do zbiornika po osiągnięciu dopuszczalnego poziomu. Dzięki temu nie dochodzi do przepełnienia zbiornika, a układ zachowuje rezerwę objętości potrzebną z punktu widzenia bezpieczeństwa.
Zwykle nie traktuje się 90% jako prawidłowego progu zadziałania ogranicznika podczas tankowania. Tak wysoki poziom ogranicza przestrzeń na rozszerzalność cieczy i może wskazywać na niesprawność ogranicznika napełnienia lub nieprawidłową pracę osprzętu zbiornika.
Można je podejrzewać, gdy tankowanie kończy się wyraźnie za późno (np. "wchodzi" podejrzanie dużo paliwa), gdy występują nietypowe objawy przy tankowaniu lub gdy pojawiają się problemy z ciśnieniem/odparowaniem. W praktyce wymaga to diagnostyki osprzętu zbiornika.
Wielozawór to zespół kilku funkcji: dopływ podczas tankowania, zabezpieczenia i odcięcia przepływu oraz zwykle mechanizm ograniczający napełnienie. Dokładna konfiguracja zależy od konstrukcji, ale idea jest stała: kontrola napełniania i bezpieczeństwo pracy zbiornika.
70% jest zbyt niską wartością w typowych pytaniach o ogranicznik napełnienia LPG. Taki próg oznaczałby niewykorzystanie pojemności zbiornika bez wyraźnej potrzeby. W testach zawodowych najczęściej sprawdza się standardową zasadę ok. 80%.
Najpierw wyklucza się problemy po stronie dystrybutora i poprawność podłączenia pistoletu. Jeśli problem się powtarza, w pojeździe sprawdza się m.in. zawór tankowania i elementy wielozaworu. Diagnostyka powinna być wykonana zgodnie z zasadami bezpieczeństwa dla LPG.
Zawór odcinający dotyczy sterowania przepływem (np. zatrzymania tankowania/odcięcia dopływu), a zawór bezpieczeństwa jest elementem zabezpieczającym na wypadek niepożądanych warunków pracy (np. nadmiernego ciśnienia). W pytaniach o 80% chodzi zwykle o funkcję ograniczenia napełnienia.
Ucz się funkcji elementów instalacji (zbiornik, wielozawór, przewody, reduktor) i typowych zasad bezpieczeństwa, które często wracają w testach. Warto umieć wyjaśnić "dlaczego" (np. rozszerzalność cieczy), bo to pomaga zapamiętać wartości i unikać odpowiedzi intuicyjnych.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że odpowiedź "w 80%" wynika z zasady, że zbiornik LPG nie powinien być napełniany "pod korek".

Źródła:

  • UNECE Regulation No. 67 (LPG equipment for vehicles) – tekst regulaminu EKG ONZ dotyczący wymagań dla elementów instalacji LPG (weryfikacja szczegółowego punktu o ograniczeniu napełnienia wymaga wglądu do aktualnej wersji dokumentu).

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia dotyczące budowy i eksploatacji instalacji LPG w pojazdach
  • Materiały szkoleniowe producentów instalacji LPG (budowa zbiornika, wielozawór, ogranicznik napełnienia)
  • Dokumenty homologacyjne/techniczne dotyczące elementów instalacji LPG (wymagania bezpieczeństwa)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego