KWALIFIKACJA ROL9 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 29.
W czasie wychowu matek najlepiej przyjmowane są larwy w rodzinach wychowujących
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najlepsze przyjęcia larw uzyskuje się, gdy rodzina wychowująca nie ma matki i nie ma czerwiu otwartego.
Brak matki zwiększa "potrzebę" jej wychowania, a brak larw do karmienia kieruje karmicielki do intensywnej opieki nad poddanymi larwami w miseczkach matecznikowych.

Pełne wyjaśnienie:

Skuteczność przyjmowania larw w wychowie matek zależy głównie od tego, czy rodzina ma silną motywację do odchowania nowej matki oraz czy pszczoły karmicielki mogą skoncentrować się na larwach przeznaczonych na matki.

Odpowiedź "bez matki i bez czerwiu otwartego" jest właściwa, ponieważ:

  • Brak matki oznacza brak jej sygnałów regulujących życie rodziny; wtedy pszczoły łatwiej podejmują wychów matek, bo "odczuwają" konieczność odtworzenia matki.
  • Brak czerwiu otwartego (larw) ogranicza konkurencję o pokarm i opiekę. Karmicielki nie muszą intensywnie karmić własnych larw, więc więcej ich aktywności może zostać skierowane na larwy poddane do wychowu matek.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne:

  • "bez matki i z czerwiem otwartym" – mimo braku matki, obecność otwartego czerwiu odciąga karmicielki do karmienia dużej liczby larw, co zwykle obniża koncentrację na larwach w miseczkach i może pogorszyć odsetek przyjęć.
  • "z matką i bez czerwiu krytego" – obecność matki zmniejsza potrzebę jej wychowu; pszczoły mają "normalną" sytuację biologiczną i nie są tak skłonne do zakładania mateczników z poddanych larw.
  • "z matką i z czerwiem krytym" – matka nadal hamuje impuls do wychowu nowej, a dodatkowo sytuacja rozwojowa rodziny jest stabilna, więc bodźce do wychowu matek są najsłabsze.

W praktyce pasiecznej przygotowanie rodziny wychowującej polega na takim ułożeniu jej składu (obsada, pokarm, pszczoły karmicielki), aby priorytetem stało się karmienie larw przeznaczonych na matki. Właśnie temu sprzyja układ: bez matki i bez czerwiu otwartego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rodzina wychowująca to rodzina pszczela przygotowana do odchowania mateczników z poddanych larw. Musi mieć dużo pszczół karmicielek, odpowiednie zapasy i warunki, które kierują opiekę pszczół na larwy w miseczkach matecznikowych, a nie na inne potrzeby rodziny.
Gdy w rodzinie nie ma matki, pszczoły tracą jej sygnały regulujące i "odczuwają" konieczność odtworzenia matki. To wzmacnia skłonność do wychowu matek i ułatwia przyjęcie poddanych larw, bo rodzina jest bardziej nastawiona na produkcję mateczników.
Czerw otwarty to jaja i larwy w komórkach przed zasklepieniem. Wymaga intensywnego karmienia, więc mocno angażuje pszczoły karmicielki. Przy wychowie matek może to tworzyć konkurencję o uwagę i pokarm, przez co spada koncentracja na larwach w miseczkach matecznikowych.
Czerw kryty jest zasklepiony, więc nie wymaga stałego karmienia. Czerw otwarty wymaga ciągłej opieki karmicielek. W kontekście wychowu matek ta różnica jest ważna, bo to właśnie otwarty czerw najsilniej "zajmuje" karmicielki i może obniżać przyjęcia larw.
Najlepiej wtedy, gdy rodzina jest prawidłowo przygotowana: ma dużo młodych pszczół karmicielek, jest dobrze odżywiona i ma warunki sprzyjające wychowowi matek (m.in. brak matki). Dokładny termin w cyklu zabiegów zależy od przyjętej metody organizacji wychowu w pasiece.
Częste błędy to: poddawanie larw do rodziny z matką, pozostawienie dużej ilości czerwiu otwartego, niedobór pszczół karmicielek, zbyt słabe odżywienie rodziny oraz nieprawidłowa organizacja gniazda. Każdy z nich zmniejsza "priorytet" karmienia larw matecznych.
W typowym podejściu skuteczność jest niższa, bo obecność matki osłabia impuls do wychowu nowej. W praktyce stosuje się rozwiązania organizacyjne, które ograniczają wpływ matki na część rodziny (np. przez odpowiednie wydzielenie), ale w pytaniach egzaminacyjnych zwykle chodzi o zasadę: bez matki przyjęcia są najlepsze.
Czerw otwarty widać w komórkach bez zasklepin: jaja (jak "igiełki") oraz larwy w mleczku. Czerw kryty ma zasklepione komórki (matowe "wieczka"). Rozróżnienie jest ważne przy planowaniu zabiegów, bo tylko czerw otwarty silnie angażuje karmicielki.
Ogranicza się go po to, aby pszczoły karmicielki mogły skoncentrować karmienie na larwach przeznaczonych na matki. Jeśli w gnieździe jest dużo własnych larw, karmicielki dzielą zasoby i uwagę, a to zwykle pogarsza przyjęcia i jakość odchowanych matek.
Skup się na zależnościach biologicznych: rola matki, rola karmicielek i znaczenie czerwiu otwartego. Ucz się schematów: co sprzyja przyjęciu larw (brak matki, koncentracja karmicielek), a co przeszkadza (obecność matki, dużo larw do karmienia). Pomaga też praktyka przy przeglądach ula.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Podręcznik/poradnik z zakresu gospodarki pasiecznej dotyczący wychowu matek
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji ROL.9 z działu: produkcja pszczelarska i rozród
  • Konspekty zajęć praktycznych: tworzenie rodziny wychowującej i startera/finiszera

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego