KWALIFIKACJA SPL1 + SPL4 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 42.
W dziale logistyki zakładu przewieziono łącznie 5 000 ton ładunku na łączną odległość 2 000 km, a miesięczne koszty transportu wyniosły 1 000 000 zł. Jaki jest koszt 1 tonokilometra?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tonokilometr to praca przewozowa równa iloczynowi masy i odległości: 5000 t × 2000 km = 10 000 000 tkm.
Koszt 1 tkm oblicza się przez podzielenie kosztu całkowitego przez liczbę tkm: 1 000 000 zł ÷ 10 000 000 tkm = 0,10 zł/tkm. Dlatego poprawny wynik to 0,10 zł/tkm.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z kalkulacji kosztów w transporcie kluczowe jest rozróżnienie między kosztem całkowitym a kosztem jednostkowym liczonym na jednostkę pracy przewozowej. W transporcie towarów standardową miarą pracy przewozowej jest tonokilometr (tkm), czyli przewiezienie 1 tony ładunku na odległość 1 km.

Krok 1: oblicz pracę przewozową w tkm
Skoro przewieziono łącznie 5000 ton na łączną odległość 2000 km, to praca przewozowa wynosi:
tkm = t × km = 5000 × 2000 = 10 000 000 tkm.

Krok 2: oblicz koszt 1 tkm
Koszt jednostkowy na tkm to iloraz kosztu całkowitego i pracy przewozowej:
koszt 1 tkm = 1 000 000 zł ÷ 10 000 000 tkm = 0,10 zł/tkm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Odpowiedź "0,01 zł/tkm" zwykle wynika z błędu rzędu wielkości (przesunięcie przecinka) albo z policzenia z dodatkowym zerem w mianowniku.
  • Odpowiedź "2,00 zł/tkm" może wynikać z pomylenia dzielenia (np. dzielenie przez 5000 zamiast przez 10 000 000 tkm) lub z potraktowania 2000 km jako liczby kursów.
  • Odpowiedź "4,00 zł/tkm" bywa skutkiem błędnego założenia, że tkm to suma (t + km) lub innej nieprawidłowej operacji na danych.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonaj szybki "test sensowności". Jeśli koszt całkowity to 1 000 000 zł, a tkm jest aż 10 000 000, to koszt jednostkowy musi być mniejszy od 1 zł/tkm. Taka kontrola pomaga uniknąć odpowiedzi rzędu kilku zł/tkm.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tonokilometr (tkm) to jednostka pracy przewozowej w transporcie towarów: przewiezienie 1 tony ładunku na odległość 1 km. Liczy się go zwykle jako iloczyn masy ładunku (t) i odległości (km), co ułatwia porównywanie kosztów i efektywności przewozów.
Najczęściej stosuje się wzór: tkm = masa (t) × odległość (km). Jeśli masz dane łączne (np. 5000 t i 2000 km), mnożysz je. Gdy dane są dla wielu tras, liczysz tkm dla każdej trasy i sumujesz, aby dostać tkm łącznie.
Najpierw policz pracę przewozową w tkm (masa × odległość). Następnie podziel koszt całkowity transportu przez uzyskane tkm: koszt 1 tkm = koszt całkowity / tkm. Na końcu dopisz jednostkę zł/tkm i sprawdź, czy wynik ma sensowny rząd wielkości.
Sama masa (t) nie mówi, jak daleko przewożono ładunek, a sama odległość (km) nie mówi, ile przewożono. tkm łączy oba czynniki w jedną miarę pracy przewozowej, dzięki czemu pozwala porównywać koszty przewozów o różnej masie i różnych dystansach w sposób bardziej obiektywny.
Najczęstsze pomyłki to: policzenie tkm jako sumy zamiast iloczynu, dzielenie kosztu tylko przez tony lub tylko przez kilometry, błędy w zerach (rząd wielkości) oraz pomijanie jednostek. Pomaga krótka kontrola: jeśli tkm jest duże, koszt jednostkowy powinien być relatywnie mały.
Nie zawsze. W zadaniach może oznaczać sumę odległości dla wszystkich przewozów w danym okresie. Jeśli treść mówi o "łącznej odległości", zwykle przyjmuje się wartość sumaryczną do obliczeń tkm. Gdyby chodziło o jedną trasę, często pojawia się sformułowanie "na trasie o długości…".
Zrób szybkie oszacowanie rzędu wielkości: porównaj koszt całkowity z liczbą tkm. Jeśli masz np. 1 000 000 zł i 10 000 000 tkm, to wynik musi być poniżej 1 zł/tkm. Dodatkowo możesz przeliczyć w drugą stronę: wynik × tkm powinien dać koszt całkowity.
Koszt zł/tkm jest wskaźnikiem do oceny efektywności transportu, porównań między przewoźnikami, analiz odchyleń w budżecie oraz kontroli wykorzystania zasobów (np. ładowności, planowania tras). Ułatwia też rozliczanie przewozów wewnętrznych i kalkulację stawek.
To zależy od tego, co obejmuje "miesięczne koszty transportu" w zadaniu. Zwykle jest to suma wszystkich kosztów przypisanych do transportu w danym miesiącu (np. paliwo, wynagrodzenia, amortyzacja, serwis). Wtedy dzielisz tę sumę przez tkm, uzyskując uśredniony koszt jednostkowy dla okresu.
Warto przećwiczyć serię zadań, gdzie raz masz dane łączne, a raz kilka tras do zsumowania. Zawsze zapisuj jednostki (t, km, tkm, zł/tkm), stosuj ten sam schemat: tkm najpierw, potem koszt/tkm. Na koniec rób krótki test sensowności (rząd wielkości).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 57% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że dlatego poprawny wynik to 0,10 zł/tkm.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw logistyki/transportu omawiające miary pracy przewozowej (tkm)
  • Materiały szkolne z rachunku kosztów w transporcie (koszty stałe/zmienne, koszt jednostkowy)
  • Zadania ćwiczeniowe z kalkulacji wskaźników transportowych (tkm, pkm, koszt/tkm)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego