KWALIFIKACJA OGR2 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 23.
W gospodarstwach warzywniczych produkujących metodami ekologicznymi, najlepszym zielonym nawozem dostarczającym dużych ilości azotu, jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Peluszka (roślina bobowata) jest ceniona jako nawóz zielony, ponieważ w symbiozie z bakteriami brodawkowymi wiąże azot z powietrza i wzbogaca glebę w ten składnik.
Pozostałe gatunki mogą dawać dużą biomasę lub działać fitosanitarnie, ale zwykle nie są tak silnym źródłem azotu jak bobowate.

Pełne wyjaśnienie:

Nawóz zielony to roślina uprawiana po to, aby przyorać ją (lub wymieszać z glebą) i w ten sposób poprawić żyzność stanowiska. W gospodarstwach ekologicznych ma to szczególne znaczenie, bo możliwości szybkiego uzupełniania składników pokarmowych są ograniczone, a kluczowa staje się praca z materią organiczną i płodozmianem.

Odpowiedź "peluszka" jest uzasadniona tym, że peluszka należy do roślin bobowatych. Bobowate mogą wiązać azot atmosferyczny dzięki symbiozie z bakteriami brodawkowymi. Po przyoraniu zielonej masy część związanego azotu oraz składników zgromadzonych w biomasie staje się dostępna dla roślin następczych, a jednocześnie rośnie ilość próchnicotwórczej materii organicznej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są mniej trafne w kontekście "dostarczania dużych ilości azotu"?

  • "facelia" bywa świetnym międzyplonem: szybko rośnie, dobrze okrywa glebę i poprawia jej strukturę. Nie jest jednak typową rośliną wiążącą azot w takiej skali jak bobowate, więc jej efekt azotowy jest zwykle pośredni (głównie poprzez biomasę i obieg składników).
  • "żyto" jako zboże często działa jako "wychwytujący" międzyplon: pobiera azot z gleby i ogranicza jego straty, a następnie oddaje go po rozkładzie resztek. To może być korzystne, ale nie oznacza, że samo dostarcza dużych ilości nowego azotu do systemu w porównaniu z bobowatymi.
  • "gorczyca" jest popularna m.in. ze względów fitosanitarnych i jako roślina szybko budująca masę. Podobnie jak inne gatunki niebobowate, nie jest jednak typowym źródłem wysokiego dopływu azotu wynikającego z biologicznego wiązania.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pada nacisk na dostarczanie azotu, najczęściej należy szukać wśród bobowatych (motylkowych). Gdy nacisk jest na biomasę, okrywę i strukturę, częściej pojawiają się zboża lub szybko rosnące poplony niebobowate.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nawóz zielony to roślina uprawiana po to, aby przyorać ją lub wymieszać z glebą i poprawić jej żyzność. Dostarcza materii organicznej, wspiera życie glebowe i może ograniczać straty składników. W ekologii to ważny element płodozmianu i budowania próchnicy.
Rośliny bobowate żyją w symbiozie z bakteriami brodawkowymi, które wiążą azot z powietrza. Dzięki temu część azotu trafia do biomasy roślin, a po przyoraniu może zasilić kolejne uprawy. To odróżnia je od wielu poplonów, które tylko "przechwytują" azot z gleby.
Zwróć uwagę na sformułowania typu: "dostarcza azotu", "wzbogaca w azot", "duże ilości azotu". Wtedy wśród odpowiedzi szukaj gatunków bobowatych. Jeśli w pytaniu pojawia się "okrywa gleby", "dużo biomasy" lub "fitosanitarna", azot może nie być kluczowy.
Tak, facelia często jest bardzo dobrym nawozem zielonym, bo szybko rośnie, dobrze okrywa glebę i poprawia jej strukturę. Jej główna wartość to biomasa i wpływ na właściwości gleby oraz ograniczanie erozji. Nie jest jednak zwykle wyborem numer jeden, gdy celem jest maksymalny dopływ azotu.
Żyto jest zbożem, więc nie wiąże azotu atmosferycznego w symbiozie jak bobowate. Może pobierać azot z gleby i ograniczać jego wymywanie, a potem oddawać go podczas rozkładu resztek. To bardziej "magazynowanie" i ochrona azotu w obiegu niż jego dodatkowe wprowadzanie.
Gorczyca jest często wybierana, bo szybko tworzy masę zieloną i może pełnić rolę rośliny fitosanitarnej w płodozmianie. Pomaga też okryć glebę między plonami. Jej atutem nie jest jednak zwykle najwyższa zdolność "dostarczania dużych ilości azotu" w porównaniu z bobowatymi.
Zależy to od gatunku i terminu siewu, ale zasada jest taka: przyoranie wykonuje się, gdy roślina wytworzy dużo zielonej masy, a jednocześnie nie zdąży zdrewnieć. Zbyt późne przyoranie może spowolnić rozkład i opóźnić uwalnianie składników. W praktyce termin dopasowuje się do następnej uprawy.
Najczęstszy błąd to wybieranie popularnego poplonu (np. facelii) "z rozpędu", bez powiązania go z celem pytania. Drugi błąd to mylenie roślin dających dużo biomasy z roślinami realnie zwiększającymi dopływ azotu. Warto zawsze sprawdzić, czy odpowiedź jest bobowata.
Nie zawsze. Bobowate są bardzo ważne, gdy priorytetem jest azot, ale w praktyce dobór zależy od celu (azot, struktura gleby, ograniczenie chwastów, fitosanitarność), terminu i stanowiska. Często stosuje się też mieszanki, aby łączyć korzyści różnych gatunków.
Ucz się grupami: bobowate (azot), zboża (okrywa i wychwyt składników), rośliny szybko rosnące (biomasa), oraz rośliny o działaniu fitosanitarnym. Do każdego gatunku przypisz 1–2 kluczowe cechy. Na egzaminie czytaj uważnie, czy pytanie dotyczy azotu, biomasy, czy zdrowotności stanowiska.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Peluszka (roślina bobowata) jest ceniona jako nawóz zielony, ponieważ w symbiozie z bakteriami brodawkowymi wiąże azot z powietrza i wzbogaca glebę w ten składnik."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z uprawy roślin i nawożenia w ogrodnictwie (dział: nawozy zielone, międzyplony)
  • Materiały dydaktyczne szkół rolniczych/ogrodniczych dotyczące roślin bobowatych i płodozmianu
  • Poradniki praktyczne o gospodarowaniu materią organiczną w warzywnictwie ekologicznym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego