KWALIFIKACJA ROL4 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 36.
W gospodarstwie jest 80 krów dojnych o średniej rocznej wydajności 6000 kg/szt. Mleko z gospodarstwa odbierane jest codziennie. Dobierz pojemność schładzarki do mleka w tym gospodarstwie.
Ilustracja przedstawia tabelę dotyczącą doboru pojemności schładzarki do mleka w zależności od mleczności i wielkości stada
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby dobrać pojemność schładzarki, przelicza się roczną wydajność na produkcję dobową: 80 × 6000 / 365 ≈ 1315 l/dobę (w praktyce przyjmuje się zbliżenie 1 kg ≈ 1 l). Następnie dolicza się zapas pojemności i dobiera najbliższą większą wartość z typoszeregu, co prowadzi do 1740 l.

Pełne wyjaśnienie:

Dobór pojemności schładzarki opiera się na tym, ile mleka powstaje w ciągu doby, skoro odbiór z gospodarstwa odbywa się codziennie. Dane w zadaniu podają wydajność roczną, więc najpierw trzeba ją przeliczyć na dobę.

Krok 1: produkcja roczna w całym stadzie
80 krów × 6000 kg/szt. = 480 000 kg mleka rocznie.

Krok 2: produkcja dobowa
480 000 / 365 ≈ 1315 kg/dobę. W zadaniach szkolnych zwykle przyjmuje się praktyczne przybliżenie, że 1 kg mleka odpowiada ok. 1 litrowi, więc wychodzi ok. 1315 l/dobę.

Krok 3: zapas pojemności i dobór do typoszeregu
Schładzarka nie powinna być dobrana "na styk". W praktyce uwzględnia się zapas (rezerwę) na wahania wydajności, różnice między udojami, ewentualne opóźnienie odbioru oraz bezpieczny poziom napełnienia. Po doliczeniu zapasu otrzymuje się wartość większą niż sama produkcja dobowa, a następnie wybiera się najbliższą większą pojemność handlową. W tym zadaniu takim doborem jest 1740 litrów.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 1010 litrów jest mniejsze od szacowanej produkcji dobowej (~1315 l), więc przy codziennym odbiorze zbiornik mógłby się przepełniać.
  • 2030 litrów i 2610 litrów to wartości znacznie większe od potrzeb wynikających z dobowej produkcji i typowego zapasu; oznaczałyby przewymiarowanie (zwykle wyższy koszt zakupu i eksploatacji) bez uzasadnienia w danych zadania.

Na egzaminie warto pilnować dwóch rzeczy: najpierw zawsze sprowadzić wydajność do okresu, którego dotyczy sytuacja (tu: doba), a potem uwzględnić, że dobór urządzeń magazynujących w gospodarstwie wymaga bezpiecznego zapasu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Dobową produkcję liczysz, dzieląc produkcję roczną przez 365 dni.

Najpierw policz stado: liczba krów × wydajność roczna. Potem wynik podziel przez 365. W zadaniach szkolnych często przyjmuje się, że 1 kg mleka to w przybliżeniu 1 litr.

Bo w praktyce występują wahania wydajności i sytuacje losowe.

Udoje nie są identyczne, wydajność może rosnąć sezonowo, a odbiór może się opóźnić. Dodatkowo zbiornika nie powinno się napełniać do samej krawędzi. Zapas pojemności zmniejsza ryzyko przepełnienia.

Zapas pojemności to celowe przewymiarowanie zbiornika względem "gołej" produkcji dobowej.

Stosuje się go, aby bezpiecznie pomieścić mleko mimo wahań produkcji, różnic między udojami oraz możliwych opóźnień odbioru. To praktyczne zabezpieczenie organizacji pracy w gospodarstwie.

Najczęściej stosuje się uproszczenie: 1 kg ≈ 1 l.

W rzeczywistości gęstość mleka nie jest idealnie równa wodzie, ale na egzaminie zwykle oczekuje się prostego przeliczenia. Najważniejsze jest poprawne przeliczenie roczne → dobowe i dobranie pojemności z zapasem.

Kluczowe są: liczba krów, wydajność (najlepiej dobowa lub roczna do przeliczenia) oraz częstotliwość odbioru mleka.

Dodatkowo w praktyce bierze się pod uwagę system doju, możliwość chwilowego zwiększenia produkcji oraz dobór pojemności do oferty producenta.

To zależy od organizacji doju i częstotliwości odbioru.

Przy codziennym odbiorze zwykle zakłada się magazynowanie produkcji dobowej (czyli z udojów w tej dobie) z zapasem. Jeśli odbiór jest rzadszy, pojemność musi uwzględniać więcej niż jedną dobę, co znacząco zmienia wynik.

Najczęstsze błędy to:

  • brak podziału przez 365 (mylenie rocznej i dobowej produkcji),
  • dobór bez zapasu,
  • wybranie wartości mniejszej niż produkcja dobowa,
  • brak zaokrąglenia w górę do pojemności dostępnych na rynku.

Bo samo dzielenie przez 365 daje tylko średnią dobową produkcję.

Dobór urządzenia uwzględnia jeszcze bezpieczny zapas oraz fakt, że wybiera się konkretną pojemność z typoszeregu (np. 1500 l, 1740 l, 2000 l). Dlatego wynik końcowy bywa większy.

Wskazówką jest informacja o codziennym odbiorze mleka.

Skoro mleczarnia odbiera mleko każdego dnia, to standardowo magazynujesz produkcję z okresu między odbiorami, czyli jednej doby, z uwzględnieniem zapasu. Gdyby odbiór był co 2–3 dni, pojemność musiałaby być większa.

Ćwicz schemat: stado × wydajność → przeliczenie na dobę → dobór urządzenia z zapasem.

Warto robić krótkie notatki z typowych przeliczeń (rok, miesiąc, doba) i uczyć się czytać polecenia o częstotliwości odbioru. Pomaga też rozwiązywanie wielu wariantów zadań.

info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 26% zdających egzamin. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że aby dobrać pojemność schładzarki, przelicza się roczną wydajność na produkcję dobową: 80 × 6000 / 365 ≈ 1315 l/dobę (w praktyce przyjmuje się zbliżenie 1 kg ≈ 1 l).

Materiały:

  • Podręczniki i poradniki z technologii produkcji mleka (organizacja doju i przechowywanie mleka)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji ROL.4 dotyczące produkcji zwierzęcej i wyposażenia gospodarstwa
  • Instrukcje doboru i katalogi producentów schładzarek do mleka (typoszeregi pojemności)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego