KWALIFIKACJA ROL10 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 23.
W gospodarstwie o powierzchni 22 ha hoduje się 25 krów. Wybierz ocenę poziomu obsady krów dotyczącą tego gospodarstwa.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw przelicz liczbę krów na DJP: dla krów przyjmuje się 1 krowa = 1 DJP, więc 25 krów = 25 DJP. Następnie oblicz obsadę na 100 ha UR: (25/22)×100 = 113,6 DJP/100 ha UR. Wynik jest >100, więc poziom obsady jest bardzo wysoki.

Pełne wyjaśnienie:

Obsada zwierząt to wskaźnik pokazujący, ile zwierząt (w przeliczeniu na DJP) przypada na określoną powierzchnię użytków rolnych. Dzięki temu można porównywać gospodarstwa o różnej wielkości i oceniać intensywność produkcji zwierzęcej.

Krok 1: przeliczenie krów na DJP
W DJP (Dużej Jednostce Przeliczeniowej) 1 krowa (umownie o masie 500 kg) odpowiada 1 DJP, więc:
25 krów = 25 DJP.

Krok 2: przeliczenie na 100 ha UR
Stosujemy wzór:
(liczba DJP / powierzchnia w ha) × 100
Podstawienie danych:
(25 DJP / 22 ha) × 100 = 113,6 DJP/100 ha UR.

Krok 3: interpretacja wyniku
W klasyfikacji poziomów obsady (na 100 ha UR) progi są następujące: niski (do 60), średni (60–80), wysoki (80–100), bardzo wysoki (powyżej 100). Ponieważ 113,6 jest większe niż 100, właściwa ocena to bardzo wysoki.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Niski do 60 DJP/100 ha – byłby poprawny tylko przy wyniku maks. 60; tutaj wynik jest dużo większy.
  • Średni 60–80 DJP/100 ha – dotyczy wartości pośrednich; 113,6 wykracza ponad ten zakres.
  • Wysoki 80–100 DJP/100 ha – górna granica to 100; nasz wynik jest wyższy niż 100.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj jednostkę w odpowiedziach. Tutaj chodzi o DJP/100 ha UR, więc nawet "niewielka" liczba zwierząt może dać bardzo wysoką obsadę, jeśli gospodarstwo ma małą powierzchnię.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
DJP (Duża Jednostka Przeliczeniowa) to umowna jednostka pozwalająca porównywać obsadę różnych gatunków zwierząt. Dzięki DJP można przeliczyć stado na wspólną miarę i obliczyć obsadę na ha lub na 100 ha UR, co pomaga oceniać intensywność produkcji i planować nawożenie naturalne.
Najpierw przelicz liczbę zwierząt na DJP (dla krów zwykle 1 sztuka = 1 DJP). Potem użyj wzoru: (liczba DJP / powierzchnia w ha) × 100. Otrzymasz wynik w DJP/100 ha UR, który porównujesz z progami klasyfikacji (niski/średni/wysoki/bardzo wysoki).
Przeliczenie na 100 ha daje czytelniejsze liczby i ułatwia porównania między gospodarstwami. Zamiast wartości ułamkowych (np. 1,136 DJP/ha) dostajesz wynik w skali "na 100 ha" (np. 113,6 DJP/100 ha), co szybciej pozwala dopasować poziom obsady do podanych progów.
W typowych zadaniach egzaminacyjnych dla krów przyjmuje się współczynnik 1,0, więc 25 krów = 25 DJP. Trzeba jednak pamiętać, że dla innych gatunków i grup technologicznych współczynniki mogą być inne, dlatego w praktyce należy korzystać z aktualnych tabel współczynników DJP.
Najczęstsze błędy to: pomylenie przeliczenia "na 100 ha" z "na 1 ha", złe podstawienie do wzoru (dzielenie przez 100 zamiast mnożenia), nieuwzględnienie, że liczy się UR, a nie całą powierzchnię gruntów, oraz traktowanie DJP jak liczby sztuk bez uwzględnienia współczynników dla różnych gatunków.
"Bardzo wysoki" poziom obsady (powyżej 100 DJP/100 ha UR) wskazuje na intensywną produkcję zwierzęcą w stosunku do areału. W praktyce oznacza to większe zapotrzebowanie na pasze, większą produkcję nawozów naturalnych oraz większą wagę planowania magazynowania i prawidłowego zagospodarowania obornika i gnojowicy.
Aby przejść z DJP/100 ha na DJP/ha, dzielisz przez 100. Przykład: 113,6 DJP/100 ha to 1,136 DJP/ha. Odwrotnie, gdy masz DJP/ha i chcesz DJP/100 ha, mnożysz przez 100. Ta umiejętność pomaga kontrolować, czy wynik ma sens.
Wskaźniki obsady najczęściej odnoszą się do użytków rolnych (UR), bo to one stanowią bazę paszową i obszar zagospodarowania nawozów naturalnych. Jeśli zadanie podaje progi "na 100 ha UR", należy konsekwentnie użyć powierzchni UR, a nie np. lasów czy nieużytków.
Jest kluczowy przy planowaniu produkcji zwierzęcej i roślinnej łącznie: bilansowaniu pasz, doborze obsady do areału, ocenie ilości nawozów naturalnych oraz planowaniu infrastruktury. W praktyce pomaga też przygotować dane do analiz doradczych i sprawdzić, czy intensywność produkcji jest zgodna z możliwościami gospodarstwa.
Ćwicz schemat: (1) przeliczenie na DJP, (2) podstawienie do wzoru na 100 ha, (3) dopasowanie do progu. Zawsze zapisuj jednostki (DJP/100 ha UR) i sprawdzaj, czy wynik jest realistyczny. Warto też powtórzyć typowe współczynniki DJP oraz różnicę między UR a powierzchnią ogólną.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że najpierw przelicz liczbę krów na DJP: dla krów przyjmuje się 1 krowa = 1 DJP, więc 25 krów = 25 DJP.

Źródła:

  • Rozporządzenie Rady Ministrów z 12 lutego 2020 r. w sprawie programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu – tabele współczynników DJP (krowa = 1 DJP).

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji ROL.10 dotyczące DJP i obsady zwierząt
  • Rozporządzenie Rady Ministrów z 12 lutego 2020 r. dotyczące programu działań azotanowych (tabele współczynników DJP)
  • Podręczniki z produkcji zwierzęcej i organizacji produkcji rolniczej (działy: obsada, bilans paszowy, nawozy naturalne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego