KWALIFIKACJA ROL4 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 26.
W gospodarstwie prowadzona jest produkcja tuczników w cyklu otwartym od 30 kg do 110 kg. Średnie zużycie paszy przez jednego tucznika w okresie tuczu wynosi 245 kg. Oceń efektywność tuczu.
Ilustracja przedstawia tabelę dotyczącą oceny efektywności tuczu tuczników.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Efektywność tuczu można ocenić przez wskaźnik wykorzystania paszy: przyrost masy to 110−30=80 kg, a zużycie paszy 245 kg, więc 245/80≈3,06 kg paszy na 1 kg przyrostu. Taki poziom wskazuje na wynik oceniany jako dobra efektywność (nie skrajnie najlepsza, ale korzystna).

Pełne wyjaśnienie:

W ocenie tuczu tuczników jednym z podstawowych mierników jest wskaźnik wykorzystania paszy, czyli ile kilogramów paszy potrzeba na uzyskanie 1 kg przyrostu masy ciała. Im wartość niższa, tym zwykle lepsza efektywność żywienia (przy założeniu prawidłowego zdrowia i warunków utrzymania).

Najpierw obliczamy przyrost masy w okresie tuczu: masa początkowa to 30 kg, masa końcowa 110 kg, więc przyrost wynosi 110−30=80 kg.

Następnie liczymy zużycie paszy na 1 kg przyrostu: 245 kg / 80 kg = 3,0625, czyli w zaokrągleniu około 3,06 kg paszy/kg przyrostu.

Odpowiedź "Dobra." jest spójna z interpretacją, że wynik ok. 3,0 kg/kg przyrostu oznacza sprawny, ekonomiczny tucz, ale niekoniecznie poziom "bardzo dobry", który w wielu opracowaniach rezerwuje się dla jeszcze niższych wartości wskaźnika.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "Bardzo dobra." sugeruje wynik wyraźnie lepszy od typowego. Przy 3,06 kg/kg przyrostu jest to wynik korzystny, ale zwykle nie klasyfikowany jako najwyższy poziom bez dodatkowych danych (genotyp, warunki, system żywienia).
  • "Dostateczna." odpowiadałaby sytuacji, gdy zużycie paszy na 1 kg przyrostu jest zauważalnie gorsze (wyższe), co wskazywałoby na straty lub słabsze dopasowanie dawki.
  • "Dopuszczająca." oznaczałaby wynik graniczny, często związany z istotnymi problemami (np. zdrowotnymi, środowiskowymi lub żywieniowymi). Wskaźnik ok. 3,06 nie wskazuje na tak niski poziom efektywności.

W praktyce warto pamiętać, że na FCR wpływają m.in.: jakość i energia paszy, dostęp do wody, mikroklimat w budynku, obsada, status zdrowotny oraz genetyka. Dlatego do pełnej oceny produkcji porównuje się wyniki z własnymi danymi historycznymi gospodarstwa i aktualnymi benchmarkami rynkowymi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Policz przyrost masy: masa końcowa minus początkowa. Następnie podziel całkowite zużycie paszy przez ten przyrost. Otrzymasz FCR w kg paszy na 1 kg przyrostu. Im niższy FCR, tym zwykle lepsza efektywność tuczu.
Pasza w okresie tuczu "pracuje" na przyrost masy w tym okresie, czyli na różnicę między masą końcową a początkową. Dzielenie przez masę końcową miesza dwa etapy odchowu i zaniża lub zawyża wynik, przez co ocena efektywności staje się błędna.
Oznacza, że aby uzyskać 1 kg przyrostu masy, zwierzę przeciętnie zjada ok. 3,06 kg paszy w okresie tuczu. Taki wynik jest zwykle interpretowany jako korzystny i świadczący o dobrej efektywności żywienia, choć klasyfikacja słowna zależy od przyjętych progów.
Najczęściej myli się mianownik i zamiast przyrostu (110−30) podstawia masę końcową 110. Zdarza się też pomijanie jednostek i brak zaokrąglenia. Błąd bywa też interpretacyjny: wybór oceny "na oko" bez przeliczenia FCR.
Nie w pełni. Sama liczba 245 kg nie mówi, jaki był przyrost masy, więc nie daje porównywalnego wskaźnika. Dopiero po zestawieniu zużycia paszy z przyrostem (kg paszy/kg przyrostu) można rzetelnie porównać efektywność między grupami lub gospodarstwami.
Najczęściej: zbyt niska jakość lub złe zbilansowanie dawki, choroby i stres (np. upał), niewłaściwa wentylacja, zbyt duża obsada, ograniczony dostęp do wody oraz problemy z zadawaniem paszy. Każdy z tych czynników może podnieść FCR, czyli pogorszyć efektywność.
Cykl otwarty oznacza, że gospodarstwo kupuje warchlaki/prosięta i prowadzi tylko etap tuczu. Na samo obliczenie FCR w okresie tuczu to nie wpływa: nadal liczysz paszę podzieloną przez przyrost masy w zadanym przedziale. Zmienia się natomiast porównywalność wyników z cyklem zamkniętym.
Różnica wynika z progów przyjętych w danym opracowaniu lub materiale dydaktycznym. Zasada jest stała: "bardzo dobra" odpowiada niższemu FCR niż "dobra". Jeśli w zadaniu nie podano tabeli progów, trzeba opierać się na typowych benchmarkach omawianych na zajęciach.
Tak. Dużo daje poprawa warunków utrzymania: właściwa temperatura i wentylacja, dostęp do czystej wody, ograniczenie stresu i walk w kojcu, prawidłowa obsada oraz bioasekuracja i profilaktyka zdrowotna. Lepsze warunki zmniejszają straty energii i poprawiają wykorzystanie paszy.
Zapisz dwie linie: (1) przyrost = masa końcowa − masa początkowa, (2) FCR = zużycie paszy / przyrost. Dopiero potem dopasuj wynik do skali opisowej. Taki schemat ogranicza błędy jednostek i "dzielenia przez złą liczbę".
info

Statystycznie 51% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Efektywność tuczu można ocenić przez wskaźnik wykorzystania paszy: przyrost masy to 110−30=80 kg, a zużycie paszy 245 kg, więc 245/80≈3,06 kg paszy na 1 kg przyrostu."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z żywienia świń (wskaźniki produkcyjne, FCR)
  • Podręczniki zootechniczne dotyczące tuczu świń i oceny wyników produkcyjnych
  • Instrukcje/poradniki doradztwa rolniczego o żywieniu i efektywności tuczu (benchmarki wyników)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego