KWALIFIKACJA BUD13 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 35.
W gruntach piaszczystych wykonano cztery rowy o nieumocnionych skarpach i dnie. Zgodnie z danymi podanymi w tabeli korekty wymaga rów, którego pochylenie podłużne wynosi
Ilustracja przedstawia tabelę z wartościami największych spadków podłużnych dla rowów o nieumocnionych skarpach i dnie, w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dla gruntów piaszczystych tabela podaje największe (dopuszczalne) pochylenie podłużne rowu nieumocnionego równe 1,5%.
Rów wymaga korekty wtedy, gdy wykonane pochylenie przekracza tę wartość. Spośród podanych opcji tylko 2,0% jest większe niż 1,5%, więc wskazuje rów wymagający korekty.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy oceny, czy wykonane rowy o nieumocnionych skarpach i dnie mają prawidłowe pochylenie podłużne w gruntach piaszczystych. Kluczowe jest właściwe odczytanie informacji z tabeli: podaje ona wartości największych spadków podłużnych, czyli wartości graniczne (maksymalne), których nie należy przekraczać dla danego rodzaju gruntu.

Dla gruntów piaszczystych największe dopuszczalne pochylenie podłużne wynosi 1,5%. Oznacza to, że:

  • pochylenie mniejsze niż 1,5% mieści się w wymaganiach (z punktu widzenia limitu maksymalnego),
  • pochylenie równe 1,5% również jest dopuszczalne, bo nie stanowi przekroczenia wartości maksymalnej,
  • pochylenie większe niż 1,5% oznacza przekroczenie i wtedy rów wymaga korekty.

Dlatego odpowiedź "2,0%" jest poprawna: to jedyna wartość większa od dopuszczalnego maksimum 1,5% dla gruntów piaszczystych.

Pozostałe propozycje są niepoprawne z następujących powodów:

  • "1,0%" – nie przekracza 1,5%, więc z punktu widzenia limitu "największego spadku" nie wymaga korekty.
  • "1,5%" – jest dokładnie wartością graniczną. Częstym błędem jest uznanie granicy za błąd wykonania, ale w tabelach dopuszczalnych korekty wymaga dopiero przekroczenie.
  • "0,5%" – również nie przekracza 1,5%, więc nie spełnia warunku "wymaga korekty" wynikającego z przekroczenia wartości maksymalnej.

Wskazówka egzaminacyjna: zwracaj uwagę na sformułowania typu "największe", "maksymalne", "dopuszczalne". Jeśli pytanie brzmi o element "wymagający korekty", zwykle chodzi o przypadek poza dopuszczalnym zakresem, czyli tu: powyżej wartości największej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To wartość maksymalna dopuszczalna dla danego rodzaju gruntu i typu rowu. Jeśli wykonane pochylenie jest większe, rów może ulegać rozmywaniu i wtedy wymaga korekty. Wartość równa maksimum jest co do zasady dopuszczalna, bo nie jest przekroczeniem.
Grunty piaszczyste są bardziej podatne na erozję i rozmywanie w nieumocnionym rowie. Zbyt duży spadek zwiększa prędkość przepływu i ryzyko wymywania dna oraz skarp. Grunty skaliste są odporniejsze, dlatego dopuszczają większe spadki.
Najpierw odczytaj z tabeli wartość graniczną dla danego gruntu i typu rowu. Następnie porównaj spadek wykonany z dopuszczalnym maksimum. Korekta jest potrzebna, gdy wykonany spadek przekracza wartość największą. Przy równości zwykle nie ma przekroczenia.
Nie, jeśli tabela podaje 1,5% jako największe dopuszczalne dla gruntów piaszczystych i rowu nieumocnionego. To wartość graniczna. Błędem (w kontekście tego limitu) jest dopiero spadek większy, np. 2,0%, bo oznacza przekroczenie maksimum.
Zbyt duży spadek może powodować zwiększenie prędkości przepływu, a w konsekwencji rozmywanie dna i skarp, zamulanie odbiorników oraz częstsze potrzeby utrzymaniowe. W skrajnych przypadkach prowadzi do niszczenia rowu i pogorszenia odwodnienia pasa drogowego.
Spadek kontroluje się podczas wytyczenia niwelety, po wykonaniu robót ziemnych oraz przy odbiorze odcinka robót odwodnieniowych. Weryfikacja jest istotna szczególnie dla rowów nieumocnionych, gdzie przekroczenie dopuszczalnego spadku szybko ujawnia się erozją.
Najczęstsze pomyłki to: odczyt wartości z niewłaściwego wiersza (inny rodzaj gruntu), nieuwzględnienie, że tabela dotyczy rowów nieumocnionych, oraz błędna interpretacja granicy (uznanie wartości równej maksimum za "do poprawy"). Pomaga uważne porównanie i sprawdzenie nagłówków.
Oznacza to, że rów nie ma zabezpieczenia typu płyty, kostka, beton, umocnienia prefabrykowane lub darń wzmocniona. Taki rów jest bardziej wrażliwy na działanie wody, dlatego w tabelach zwykle ma ostrzejsze ograniczenia dotyczące dopuszczalnych spadków.
Warto opanować m.in.: rów, spadek, pochylenie podłużne, niweleta, skarpa, dno, erozja, zamulenie, odbiornik wód oraz zasady doboru rozwiązań odwodnieniowych w zależności od gruntu. To pomaga w zadaniach tabelarycznych i praktycznych.
W pytaniach z limitem "największe/maksymalne" przyjmij zasadę: dopuszczalne ≤ wartość graniczna, a wymaga korekty > wartość graniczna. Zawsze sprawdź, czy zadanie dotyczy przekroczenia maksimum czy niedotrzymania minimum, bo to zmienia logikę porównania.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Dla gruntów piaszczystych tabela podaje największe (dopuszczalne) pochylenie podłużne rowu nieumocnionego równe 1,5%.Rów wymaga korekty wtedy, gdy wykonane pochylenie przekracza tę wartość."

Źródła:

  • PN-S-02204:1997 "Drogi samochodowe. Odwodnienie dróg", tabela wartości największych spadków podłużnych dla rowów o nieumocnionych skarpach i dnie
  • Opis zweryfikowanej ilustracji (tabela "Wartości największych spadków podłużnych..."), wiersz: "grunty piaszczyste – 1,5%"

Materiały:

  • PN-S-02204:1997 "Drogi samochodowe. Odwodnienie dróg" (część dot. rowów i spadków podłużnych)
  • Podręczniki/opracowania z zakresu odwodnienia dróg i robót ziemnych w drogownictwie
  • Materiały dydaktyczne dla kwalifikacji BUD.13 dotyczące urządzeń odwadniających i robót ziemnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego