KWALIFIKACJA ROL2 - CZERWIEC 2018 (test 2)

PYTANIE NR 20.
W hamulcach szczękowych przyczepy dwuosiowej uszkodzeniu uległa jedna szczęka w jednym kole osi przedniej. W tej sytuacji należy wymienić
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W hamulcach bębnowych szczęki na tej samej osi powinny pracować w możliwie jednakowych warunkach tarcia.
Dlatego po uszkodzeniu jednej szczęki w kole osi przedniej wymienia się komplet szczęk dla kół tej osi, aby uniknąć nierównej siły hamowania i ściągania przyczepy podczas hamowania.

Pełne wyjaśnienie:

W hamulcach szczękowych (bębnowych) skuteczność hamowania zależy m.in. od stanu okładzin ciernych, ich docisku, regulacji mechanizmu oraz dopasowania do bębna. Jeśli w jednym kole na osi przedniej uszkodziła się jedna szczęka, pozostawienie pozostałych szczęk o innym stopniu zużycia zwykle powoduje różnice w tarciu i w efekcie nierówną siłę hamowania po lewej i prawej stronie osi.

Odpowiedź "komplet szczęk dla kół osi przedniej." jest właściwa, bo praktyka serwisowa dąży do zachowania symetrii hamowania na osi. Wymieniając szczęki na obu kołach tej samej osi, ogranicza się ryzyko ściągania przyczepy przy hamowaniu, trudniejszej regulacji oraz nierównego zużycia po naprawie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "jedną zużytą szczękę w tym kole." – wymiana tylko jednego elementu w kole może dać bardzo różne tarcie pomiędzy szczękami w tym samym bębnie oraz utrudniać prawidłową regulację; dodatkowo druga strona osi pozostaje w innym stanie zużycia.
  • "parę szczęk w tym kole." – choć wymiana pary w jednym kole jest bliższa poprawnej praktyce niż wymiana pojedynczej szczęki, nadal pozostawia drugie koło na tej osi z innym stopniem zużycia, co sprzyja asymetrii hamowania na osi.
  • "komplet szczęk w kołach obydwu osi." – to podejście może być niepotrzebnie szerokie: druga oś może nie wymagać wymiany, jeśli jej elementy są sprawne i w dopuszczalnym zużyciu. Egzaminacyjnie kluczowa jest zasada wymiany na tej samej osi, a nie automatycznie na wszystkich osiach.

W praktyce po wymianie szczęk należy także wykonać regulację i kontrolę działania hamulców oraz próbę hamowania w bezpiecznych warunkach, ponieważ nawet prawidłowo dobrany zakres wymiany nie gwarantuje poprawnej pracy bez ustawienia mechanizmu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Hamulce szczękowe (bębnowe) to układ, w którym szczęki z okładzinami rozpierają się na zewnątrz i dociskają do wnętrza bębna, wytwarzając tarcie hamujące koło. W przyczepach rolniczych spotyka się je często ze względu na prostą budowę i odporność na zabrudzenia.
Wymiana parami na osi zmniejsza ryzyko nierównej siły hamowania między lewym i prawym kołem. Różny stopień zużycia okładzin oznacza inny współczynnik tarcia i inną reakcję na regulację, co może powodować ściąganie przyczepy i gorszą stabilność zestawu.
W praktyce zwykle nie jest to zalecane, bo druga szczęka w tym samym bębnie ma inny stan okładziny i może pracować inaczej. To utrudnia regulację i może pogorszyć skuteczność hamowania. Bezpieczniej traktować szczęki jako element pracujący w parze, a na przyczepie dodatkowo dbać o symetrię na osi.
Typowe objawy to spadek skuteczności hamowania, nierówne hamowanie (ściąganie), nietypowe dźwięki z bębna, przegrzewanie jednego koła lub problemy z regulacją. W przyczepie rolniczej objawy mogą się nasilać po pracy w błocie i pyle, dlatego kontrola podczas obsługi jest ważna.
Komplet na obu osiach rozważa się wtedy, gdy na obu osiach stwierdzono zużycie przekraczające dopuszczalne wartości, uszkodzenia okładzin lub nierównomierne działanie hamulców, którego nie da się skorygować regulacją. Nie powinno to wynikać wyłącznie z awarii jednej szczęki w jednym kole.
Częste błędy to wymiana tylko jednego elementu ciernego, brak czyszczenia i kontroli bębna, pominięcie regulacji po montażu oraz brak próby hamowania. Spotyka się też montaż niepasujących części lub zanieczyszczenie okładzin smarem, co obniża tarcie i wydłuża drogę hamowania.
Po montażu wykonuje się regulację zgodnie z konstrukcją hamulca, a następnie kontrolę działania podczas powolnej jazdy testowej w bezpiecznym miejscu. Szuka się objawów ściągania, opóźnionej reakcji, hałasów i przegrzewania. W razie wątpliwości potrzebna jest ponowna regulacja i diagnostyka.
Nierówne hamowanie powoduje powstawanie momentu skręcającego zestaw, co może skutkować ściąganiem, utratą stabilności i trudniejszym utrzymaniem toru jazdy, szczególnie na śliskiej nawierzchni lub przy hamowaniu z ładunkiem. W rolnictwie dochodzi też ryzyko na drogach gruntowych i na zjazdach.
Warto sprawdzić stan bębna, sprężyn, mechanizmu rozpieraka i elementów regulacji, a także szczelność i czystość wnętrza (brak smaru/oleju na okładzinach). Dla przyczep istotne jest też sprawdzenie linek/cięgien lub innych elementów przeniesienia siły oraz ustawienia obu stron osi.
Ucz się zasad: symetria na osi, wymiana elementów ciernych parami, znaczenie regulacji po naprawie i skutki nierównego tarcia. Przećwicz rozpoznawanie sytuacji, kiedy wystarczy wymiana na jednej osi, a kiedy potrzebny jest szerszy zakres prac. Pomaga też analiza typowych usterek przyczep.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 40% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Instrukcje obsługi i napraw (DTR) przyczep rolniczych używanych w gospodarstwie
  • Materiały dydaktyczne z budowy i eksploatacji układów hamulcowych pojazdów
  • Poradniki BHP dotyczące prac serwisowych przy układach hamulcowych (podnoszenie, zabezpieczenie pojazdu, próba hamulców)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego