W silniku bocznikowym prądu stałego moment elektromagnetyczny powstaje wskutek oddziaływania przewodników twornika, przez które płynie prąd, z polem magnetycznym wytworzonym przez uzwojenie wzbudzenia. W praktyce zwrot momentu (a więc i kierunek obrotów) zależy od znaku iloczynu dwóch wielkości: zwrotu prądu twornika oraz zwrotu strumienia wzbudzenia.
Aby odwrócić kierunek obrotów, trzeba odwrócić jedną z tych wielkości:
- albo odwrócić zwrot prądu w tworniku,
- albo odwrócić zwrot prądu w uzwojeniu wzbudzenia (co zmienia biegunowość pola).
Warunek w pytaniu "bez przemagnesowania maszyny" oznacza, że nie chcemy odwracać biegunowości wzbudzenia (czyli nie ingerujemy w kierunek strumienia pola). W takiej sytuacji jedyną właściwą metodą rewersu jest zmiana zwrotu prądu w uzwojeniu twornika. To zmienia zwrot sił elektrodynamicznych działających na przewodniki twornika, a w konsekwencji odwraca zwrot momentu.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- Odpowiedź "Zmienić zwrot prądu w uzwojeniu wzbudzenia." odwróciłaby strumień pola, czyli w praktyce "przemagnesowałaby" maszynę w rozumieniu warunku zadania. To łamie ograniczenie postawione w pytaniu.
- Odpowiedź "Zmienić zwrot prądu w uzwojeniu komutacyjnym." dotyczy uzwojenia pomocniczego, którego rolą jest poprawa komutacji (zmniejszanie iskrzenia) w określonych stanach pracy. Nie jest to standardowy sposób zmiany kierunku obrotów i nie zastępuje rewersu twornika/wzbudzenia.
- Odpowiedź "Zamienić miejscami dwa przewody podłączone do sieci." jest zbyt ogólna: w silniku DC sama "zamiana przewodów" może w zależności od tego, którego obwodu dotyczy, odwrócić zarówno twornik, jak i wzbudzenie, albo oba naraz. Jeśli odwrócić jednocześnie twornik i wzbudzenie, kierunek momentu może pozostać taki sam, więc metoda nie jest jednoznaczna i nie spełnia precyzyjnie warunku zadania.
W praktyce napędy mechatroniczne realizują taki rewers przez odpowiednie przełączanie polaryzacji obwodu twornika (np. stycznikami lub układem mostka), przy zachowaniu stałej polaryzacji wzbudzenia.
