KWALIFIKACJA ELE11 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 13.
W jaki sposób zmieni się pojemność instalacji grzewczej z grzejnikami płytowymi po zmianie ich na ogrzewanie podłogowe, jeżeli znamionowa wydajność cieplna instalacji wynosi 30 000 W?
Ilustracja przedstawia wykres liniowy, który pokazuje zależność pomiędzy znamionową wydajnością cieplną instalacji grzewczej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zmiana z grzejników płytowych na ogrzewanie podłogowe zwykle zwiększa pojemność wodną instalacji (dłuższe pętle rur i większa objętość czynnika). Dla mocy 30 000 W (30 kW) przyjmuje się wskaźniki pojemności i liczy różnicę pojemności; poprawny wynik to wzrost o 400 dm3.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu porównuje się pojemność wodną instalacji przed i po modernizacji: z instalacji z grzejnikami płytowymi na ogrzewanie podłogowe. Pojemność wodna (w dm3, czyli w litrach) zależy od objętości wody w odbiornikach i przewodach. Ogrzewanie podłogowe ma zwykle większą objętość czynnika, ponieważ składa się z wielu metrów rury ułożonej w pętlach.

W praktyce egzaminacyjnej takie zadania rozwiązuje się przez użycie wskaźników pojemności odniesionych do mocy, np. w postaci dm3/kW, osobno dla instalacji z grzejnikami i dla podłogówki. Następnie:

  • przelicza się moc znamionową 30 000 W na 30 kW,
  • wyznacza się pojemność dla wariantu "grzejniki płytowe" (30 kW × wskaźnik),
  • wyznacza się pojemność dla wariantu "ogrzewanie podłogowe" (30 kW × wskaźnik),
  • oblicza się różnicę: pojemność po modernizacji minus pojemność przed modernizacją.

Odpowiedź "Zwiększy się o 400 dm3" oznacza, że po zmianie typu odbiorników ciepła instalacja będzie zawierała o 400 litrów więcej czynnika grzewczego niż wcześniej. Taka informacja ma znaczenie m.in. dla doboru naczynia wzbiorczego, oceny bezwładności cieplnej oraz czasu odpowietrzania i napełniania.

Pozostałe propozycje są błędne, bo nie odpowiadają wyliczonej różnicy: "Zwiększy się o 300 dm3" i "Zwiększy się o 500 dm3" to typowe wyniki z pomyłką w doborze wskaźnika lub w arytmetyce. "Zmniejszy się o 290 dm3" odwraca kierunek zmiany (błąd znaku) i sugeruje mniejszą objętość czynnika w podłogówce, co jest sprzeczne z typową konstrukcją tych układów.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze kontroluj jednostki (W↔kW) oraz to, czy pytanie dotyczy wzrostu czy spadku pojemności.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pojemność wodna to całkowita objętość czynnika grzewczego (zwykle wody) znajdującego się w instalacji: w rurach, rozdzielaczach, grzejnikach/pętlach podłogowych oraz w źródle ciepła, jeśli jest częścią obiegu. Podaje się ją np. w dm3 (litrach).
W podłogówce występują długie pętle rur o małej średnicy ułożone na dużej powierzchni. Sumaryczna długość rurociągów (a więc i objętość wody w rurach) bywa większa niż w instalacji grzejnikowej, co zwiększa pojemność i bezwładność cieplną.
Dzielisz przez 1000, bo 1 kW = 1000 W. Zatem 30 000 W = 30 kW. Ten krok jest kluczowy, gdy wskaźniki pojemności lub inne dane podane są "na kW", np. dm3/kW.
Najpierw wyznaczasz pojemność "przed" i "po" z użyciem tych samych jednostek mocy (zwykle kW) oraz wskaźników tabelarycznych pojemności. Potem liczysz różnicę: pojemność po modernizacji minus pojemność przed. Wynik dodatni oznacza wzrost, ujemny spadek.
Tak. Większa ilość wody oznacza większą objętość rozszerzającą się przy wzroście temperatury, co może wymagać większego naczynia wzbiorczego lub innych nastaw zabezpieczeń. Dlatego przy zmianie odbiorników ciepła warto ponownie sprawdzić dobór elementów zabezpieczających.
Większa pojemność zwykle oznacza większą bezwładność: instalacja wolniej się nagrzewa i wolniej stygnie. Może to wymagać innej strategii sterowania (np. łagodniejszych zmian temperatury zasilania) i uważniejszego zrównoważenia przepływów na rozdzielaczach.
Dm3 to dokładnie to samo co litr (1 dm3 = 1 l). W technice i na egzaminach spotyka się dm3, bo łatwo łączy się z obliczeniami objętości i bywa spójne z innymi jednostkami układu SI.
Nie zawsze. Żeby policzyć pojemność lub jej zmianę, zwykle potrzebujesz jeszcze wskaźnika pojemności (np. dm3/kW) albo danych konstrukcyjnych (średnice i długości rur, pojemności odbiorników). Bez tego moc jest tylko jednym z parametrów.
Najczęstsze są: pomylenie W z kW (brak podzielenia przez 1000), pomylenie dm3 z m3 (różnica 1000×) oraz wpisanie wyniku bez kontroli znaku (wzrost/spadek). Pomaga zapis kroków i krótka kontrola "czy wynik ma sens".
Ćwicz zadania z przeliczaniem jednostek i pracą na wskaźnikach (dm3/kW), a także czytanie danych katalogowych elementów instalacji. Dodatkowo powtórz wpływ pojemności na zabezpieczenia (naczynie wzbiorcze) oraz na bezwładność cieplną i regulację.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Zmiana z grzejników płytowych na ogrzewanie podłogowe zwykle zwiększa pojemność wodną instalacji (dłuższe pętle rur i większa objętość czynnika)."

Źródła:

  • PN-EN 12828:2013 "Instalacje ogrzewcze w budynkach — Projektowanie wodnych instalacji ogrzewczych", zakres normy (odniesienie ogólne do projektowania instalacji i parametrów układu)
  • Recknagel, Sprenger, Schramek, "Kompendium ogrzewnictwa i klimatyzacji" (wydanie polskie) — rozdziały dotyczące instalacji wodnych, pojemności instalacji i bezwładności (dokładne strony zależą od wydania)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z ogrzewnictwa/instalacji centralnego ogrzewania (dział: pojemność wodna i bezwładność instalacji)
  • Karty katalogowe producentów grzejników oraz systemów ogrzewania podłogowego (informacje o pojemności wodnej)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji dotyczące modernizacji instalacji grzewczych i doboru elementów zabezpieczających

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego