W opiece nad osobą chorą i niesamodzielną kluczowe jest rozpoznawanie sygnałów ostrzegawczych przemocy (fizycznej lub psychicznej) oraz możliwego zaniedbania. Do najbardziej niepokojących należą częste obrażenia o niejasnym pochodzeniu (np. siniaki, otarcia, ślady urazów), zwłaszcza gdy ich wyjaśnienia są niespójne albo nie pasują do stanu funkcjonalnego pacjenta.
Równie ważne są objawy w zachowaniu: wyraźny lęk, wystraszenie, nadmierna czujność, wycofanie, unikanie rozmowy, a także widoczny dyskomfort przy obecności konkretnej osoby. Takie połączenie (urazy + zmiana zachowania) jest typowym powodem, by zwiększyć czujność, obserwować dalej i postępować zgodnie z procedurami bezpieczeństwa.
- Odpowiedź prawidłowa: "częste niejasne obrażenia, wystraszona lub wycofana" – opisuje zarówno możliwe skutki przemocy fizycznej (urazy), jak i psychicznej (lęk, wycofanie).
- Odmowa przyjmowania leków – bywa skutkiem działań niepożądanych, depresji, zaburzeń poznawczych, braku zrozumienia zaleceń lub konfliktu, ale sama nie przesądza o przemocy.
- Częste prośby o dodatkowe wizyty – mogą wynikać z osamotnienia, lęku o zdrowie, bólu lub potrzeby wsparcia; nie jest to swoisty wskaźnik przemocy.
- Regularne dziękowanie za opiekę – to zachowanie neutralne/pozytywne, nie wskazuje na krzywdzenie.
W praktyce egzaminacyjnej warto pamiętać: najbardziej "alarmowe" są oznaki urazów bez wiarygodnego wytłumaczenia oraz wyraźny lęk i wycofanie. Pozostałe zachowania wymagają kontekstu klinicznego i nie powinny być automatycznie interpretowane jako przemoc.
