KWALIFIKACJA ROL12 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 40.
W jakim celu stosuje się procedurę usuwania materiału szczególnego ryzyka (SRM) w rzeźniach i zakładach rozbioru?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Usuwanie materiału szczególnego ryzyka (SRM) stosuje się w rzeźniach i zakładach rozbioru głównie po to, aby ograniczyć możliwość przeniesienia czynnika chorób prionowych (TSE) do żywności i dalej w łańcuchu żywnościowym. Nie jest to procedura nastawiona na zysk, wydajność ani "smak/kruchość" mięsa.

Pełne wyjaśnienie:

Procedura usuwania materiału szczególnego ryzyka (SRM) jest elementem działań profilaktycznych w nadzorze weterynaryjnym nad ubojem i rozbiorem. Jej podstawowym celem jest zmniejszenie ryzyka rozprzestrzeniania się chorób prionowych, czyli transmisyjnych encefalopatii gąbczastych (TSE). W praktyce oznacza to wyodrębnianie i usuwanie z łańcucha żywnościowego takich tkanek lub części tuszy, które w określonych gatunkach i grupach wiekowych mogą wiązać się z podwyższonym ryzykiem obecności prionów.

Odpowiedź "Aby zminimalizować ryzyko rozprzestrzeniania się chorób prionowych." jest poprawna, bo odwołuje się do istoty SRM: kontroli specyficznego zagrożenia biologicznego, które nie jest widoczne "gołym okiem" i nie jest typowym zagrożeniem mikrobiologicznym jak bakterie. Właśnie dlatego procedura ma charakter prewencyjny i jest prowadzona według ściśle określonych zasad nadzoru.

Pozostałe propozycje są błędne, ponieważ opisują inne cele, które mogą występować w produkcji mięsa, ale nie definiują SRM:

  • "Aby zapewnić lepszą jakość mięsa." – jakość technologiczna i sensoryczna zależy m.in. od dobrostanu, technologii uboju, chłodzenia, dojrzewania czy higieny ogólnej, a nie od samego faktu usunięcia SRM (to procedura bezpieczeństwa, nie "ulepszacz" jakości).
  • "Aby zwiększyć efektywność produkcji." – efektywność dotyczy organizacji procesu, wydajności linii i gospodarki surowcem. Usuwanie SRM może wręcz wymagać dodatkowych czynności i kontroli, więc nie jest prowadzone w celu zwiększania wydajności.
  • "Aby zmniejszyć koszty produkcji." – to także nie jest cel SRM. Działania bezpieczeństwa żywności zwykle generują koszty (szkolenia, segregacja, nadzór, utylizacja), ale są konieczne dla ochrony zdrowia publicznego i spełnienia wymagań nadzorczych.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się skrót SRM, kluczowe skojarzenia to TSE/priony i bezpieczeństwo żywności, a nie ekonomia produkcji ani parametry jakościowe mięsa.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
SRM to części zwierząt rzeźnych uznawane za potencjalnie bardziej ryzykowne w kontekście chorób prionowych (TSE). W praktyce SRM podlega oddzieleniu od surowca przeznaczonego do żywności oraz kontrolowanemu unieszkodliwieniu zgodnie z wymaganiami nadzoru.
Choroby prionowe (TSE) dotyczą nieprawidłowo zbudowanych białek (prionów), które mogą gromadzić się w określonych tkankach. Usuwanie SRM jest działaniem prewencyjnym: ogranicza możliwość, by tkanki o podwyższonym ryzyku trafiły do żywności lub pasz.
Głównym zadaniem procedury jest zmniejszenie ryzyka przeniesienia czynnika TSE w łańcuchu żywnościowym. To działanie z obszaru bezpieczeństwa żywności i zdrowia publicznego, a nie metoda poprawy wydajności produkcji czy obniżania kosztów zakładu.
Nie jest to podstawowy cel SRM. Jakość mięsa zależy m.in. od dobrostanu, techniki uboju, schładzania i higieny. SRM usuwa się przede wszystkim z powodu ryzyka TSE, więc jest to procedura bezpieczeństwa, a nie zabieg "podnoszący klasę" surowca.
Czynności dotyczące SRM wykonuje się w czasie uboju i obróbki poubojowej w taki sposób, aby zapobiec zanieczyszczeniu tuszy i materiału jadalnego. Dokładne etapy zależą od organizacji linii, gatunku oraz wymagań nadzorczych i procedur zakładu.
SRM powinien być segregowany i kierowany do kontrolowanego zagospodarowania/unieszkodliwienia jako materiał nieprzeznaczony do spożycia. Kluczowe jest zapobieganie krzyżowaniu strumieni: SRM nie może mieszać się z surowcem jadalnym ani z materiałem o niższym ryzyku.
Tak. Na egzaminach i w praktyce SRM jest bezpośrednio powiązany z TSE (chorobami prionowymi). Znajomość skrótów i sensu procedur ułatwia prawidłowe rozumienie nadzoru weterynaryjnego, dokumentacji oraz tego, dlaczego niektóre tkanki wymagają osobnego postępowania.
Najczęstszy błąd to przypisanie SRM celów ekonomicznych (koszty, wydajność) lub jakościowych (lepsze mięso). W pytaniach SRM trzeba kojarzyć z bezpieczeństwem żywności i redukcją ryzyka TSE. Pomaga zapamiętanie: SRM = priony, nie "optymalizacja produkcji".
SRM jest pojęciem używanym w kontekście chorób prionowych (TSE) i działań zapobiegawczych. W praktyce może odnosić się do ryzyk związanych z różnymi TSE zależnie od gatunku. Na potrzeby egzaminu kluczowe jest powiązanie SRM z prionami i ograniczaniem transmisji.
Ucz się skojarzeń: SRM → TSE/priony → bezpieczeństwo żywności. Przećwicz rozróżnianie celów sanitarnych od celów produkcyjnych (jakość, wydajność, koszty). Warto też przejrzeć schematy procesu uboju/rozbioru i typowe punkty kontroli w zakładzie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Nie jest to procedura nastawiona na zysk, wydajność ani "smak/kruchość" mięsa."

Źródła:

  • European Commission – Food Safety – Transmissible Spongiform Encephalopathies (TSE): https://food.ec.europa.eu/safety/biological-safety/prions-and-tse_en (dostęp: 2026-03-01)
  • EUR-Lex – Regulation (EC) No 999/2001 of the European Parliament and of the Council (TSE rules): https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32001R0999 (dostęp: 2026-03-01)
  • EUR-Lex – Regulation (EC) No 1069/2009 (animal by-products): https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32009R1069 (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z higieny żywności pochodzenia zwierzęcego dla technika weterynarii (działy: ubój, rozbiór, nadzór weterynaryjny)
  • Materiały szkoleniowe Inspekcji Weterynaryjnej dotyczące TSE i SRM (jeśli dostępne dla uczniów)
  • Opracowania o chorobach prionowych i TSE w zwierzętach gospodarskich (kompendia weterynaryjne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego