KWALIFIKACJA EKA2 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 17.
W jakim porządku powinny być spisane akta na spisie zdawczo-odbiorczym?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pozycje w spisie zdawczo-odbiorczym porządkuje się zgodnie z wykazem akt, bo spis ma odzwierciedlać przyjętą klasyfikację dokumentacji.
Chronologia i topografia mogą pomagać w organizacji pracy lub ułożeniu na półkach, ale nie są podstawą układu spisu przekazania.

Pełne wyjaśnienie:

Spis zdawczo-odbiorczy jest ewidencją dokumentacji przekazywanej (np. z komórki organizacyjnej do archiwum zakładowego). Żeby taki spis był użyteczny, jego układ powinien wynikać z wykazu akt, czyli przyjętej w jednostce klasyfikacji dokumentacji (hasła/symbole klas). Dzięki temu pozycje spisu da się szybko odnaleźć według tego samego klucza, którym opisuje się i grupuje teczki w całej organizacji.

Odpowiedź "Zgodnym z wykazem akt." jest poprawna, ponieważ wskazuje na porządek klasyfikacyjny jako podstawę sporządzania spisu. Taki układ jest spójny z zasadami rejestracji i obiegu dokumentacji oraz ułatwia późniejsze czynności archiwalne (wyszukiwanie, kontrolę kompletności, udostępnianie, brakowanie).

Dlaczego pozostałe propozycje nie są właściwe jako zasada układu spisu:

  • "Chronologicznym." – daty są ważne przy opisie teczek i ustalaniu okresów, ale samo zestawienie pozycji spisu wyłącznie według dat nie zapewnia zgodności z klasyfikacją i utrudnia odnajdywanie spraw według haseł z wykazu akt.
  • "Topograficznym." – układ topograficzny odnosi się do rozmieszczenia fizycznego (np. regał, półka, miejsce składowania). To może być element pomocniczy (np. sygnatura lokalizacyjna), ale nie powinien zastępować porządku wynikającego z wykazu akt.
  • "Strukturalno-rzeczowym." – brzmi podobnie do klasyfikacji rzeczowej, ale w praktyce kluczowe jest wskazanie wprost zgodności z wykazem akt jako obowiązującym narzędziem klasyfikacji. Ujęcie mieszane (struktura + rzeczowość) może prowadzić do rozbieżności, jeśli nie wynika bezpośrednio z przyjętego wykazu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się spis zdawczo-odbiorczy, najpierw szukaj odpowiedzi odwołującej się do wykazu akt/klasyfikacji, a dopiero potem do porządku czasu lub lokalizacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Spis zdawczo-odbiorczy to wykaz pozycji (np. teczek) przekazywanych między komórką organizacyjną a archiwum zakładowym/składnicą akt. Umożliwia kontrolę, co i kiedy przekazano, w jakiej ilości oraz pod jakimi oznaczeniami. Jest podstawą ewidencji przejętej dokumentacji i późniejszego wyszukiwania.
Najczęściej stosuje się porządek zgodny z wykazem akt, czyli z przyjętą klasyfikacją dokumentacji (symbole i hasła klas). Taki układ jest spójny z organizacją dokumentacji w jednostce i ułatwia odnalezienie spraw w ewidencji. Chronologia lub lokalizacja mogą być jedynie informacją pomocniczą.
Układ chronologiczny miesza dokumenty z różnych klas rzeczowych i utrudnia pracę z wykazem akt. W praktyce archiwalnej ważna jest spójność z klasyfikacją, bo według niej prowadzi się opisy, wyszukiwanie i kontrolę kompletności. Daty są istotne w opisie teczki, ale nie muszą decydować o kolejności pozycji w spisie.
Oznacza, że pozycje spisu grupuje się i zapisuje według symboli/klas z wykazu akt (klucza rzeczowego), a nie przypadkowo lub tylko według dat. Dzięki temu spis "odzwierciedla" przyjętą w jednostce klasyfikację. To ułatwia późniejsze czynności: wyszukiwanie, udostępnianie, brakowanie i porządkowanie.
Układ topograficzny (np. regał/półka/miejsce składowania) może pojawić się jako informacja uzupełniająca, np. w polu lokalizacji. Nie jest jednak najlepszą zasadą porządkowania całego spisu, bo lokalizacja może się zmieniać, a wykaz akt jest stabilnym kluczem klasyfikacyjnym, powiązanym z opisem spraw.
Typowe błędy to: mieszanie różnych klas z wykazu akt w jednej grupie, brak konsekwencji w symbolach, wpisywanie teczek wyłącznie według dat, pomijanie danych identyfikujących jednostkę (np. tytułu teczki) oraz niespójne nazewnictwo. Skutkiem są trudności w odnalezieniu akt i problemy przy kontroli przekazania.
Sprawdź, czy pozycje są pogrupowane według klas/symboli z wykazu akt oraz czy każda teczka ma przypisany właściwy symbol i tytuł odpowiadający hasłu klasy. Dobrą praktyką jest kontrola kolejności: najpierw symbol (klasa), a w ramach klasy dopiero ewentualnie lata lub inne kryteria pomocnicze.
Sporządza się go przy formalnym przekazywaniu dokumentacji z komórki organizacyjnej do archiwum zakładowego/składnicy akt oraz przy przejmowaniu akt między jednostkami lub osobami odpowiedzialnymi. Spis potwierdza zakres przekazania i jest dowodem przyjęcia dokumentacji. Dokładny tryb i formularz zależą od zasad obowiązujących w danej jednostce.
Najczęściej zawiera dane identyfikujące jednostkę przekazującą i przyjmującą, datę, liczbę pozycji oraz opis każdej jednostki (np. symbol z wykazu akt, tytuł teczki, daty skrajne, kategorię archiwalną, liczbę tomów). Zakres pól może wynikać z przyjętych w jednostce instrukcji i wzorów ewidencji.
Utrwal pojęcia: wykaz akt, klasyfikacja rzeczowa, kategorie archiwalne, daty skrajne oraz rola ewidencji w archiwum zakładowym. Ćwicz na przykładach: weź kilka teczek z różnymi symbolami i ułóż je tak, by spis był zgodny z wykazem akt. Zwracaj uwagę na konsekwentne, jednolite zapisy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 60% zdających egzamin. średnie

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu kancelarii i archiwum zakładowego (spisy, ewidencje, przekazywanie akt)
  • Wewnętrzne instrukcje kancelaryjne i archiwalne obowiązujące w danej jednostce (do nauki praktycznej)
  • Podstawowe podręczniki z archiwistyki i zarządzania dokumentacją (rozdziały o klasyfikacji i ewidencji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego