KWALIFIKACJA AUD9 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 14.
W jakim przybliżonym zakresie częstotliwości działa filtr subsoniczny?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Filtr subsoniczny służy do tłumienia infradźwięków i zakłóceń bardzo niskoczęstotliwościowych (np. drgań, dudnień). Typowo jest to filtr górnoprzepustowy ustawiany w okolicach granicy słyszalności, dlatego jego działanie odnosi się do pasma poniżej ok. 20 Hz.

Pełne wyjaśnienie:

Filtr subsoniczny w praktyce audio oznacza układ tłumiący bardzo niskie częstotliwości, które leżą poniżej pasma użytecznego dla muzyki i często także poniżej progu słyszalności człowieka. Zwykle realizuje się go jako filtr górnoprzepustowy (HPF/LOW CUT) ustawiony w pobliżu granicy około 20 Hz, tak aby ograniczać energię infradźwiękową.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "Poniżej 20 Hz": właśnie ten obszar częstotliwości nazywa się potocznie subsonicznym (infradźwiękowym). W nagraniach takie składowe mogą pochodzić m.in. z drgań statywu, uderzeń w podłogę, pracy klimatyzacji, wiatru lub zjawisk mechanicznych w urządzeniach. Choć nie zawsze są słyszalne jako "ton", potrafią zajmować zapas dynamiki, powodować pompowanie kompresorów i zwiększać wychylenia głośników.

Pozostałe propozycje są błędne, bo nie opisują zakresu subsonicznego:

  • "Od 20 do 1000 Hz" obejmuje już normalne, słyszalne pasmo niskich i średnich częstotliwości. Tłumienie tego zakresu nie jest celem filtra subsonicznego, tylko ogólnej korekcji barwy lub innych filtrów.
  • "Od 1001 do 10000 Hz" to środek i górna część pasma słyszalnego (czytelność, prezencja, część sybilantów). Nie ma związku z eliminacją infradźwięków.
  • "Powyżej 10000 Hz" dotyczy najwyższych składowych (powietrze, szum, blask). To byłby raczej obszar filtrów ograniczających wysokie częstotliwości, a nie subsonicznych.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać prostą zasadę: "sub-" = pod progiem słyszenia, więc pytania o filtr subsoniczny kierują myślenie na okolice poniżej ~20 Hz, a nie na środek czy górę pasma.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Filtr subsoniczny to filtr, który tłumi bardzo niskie częstotliwości (infradźwięki), zwykle poniżej granicy słyszalności. W praktyce działa jak filtr górnoprzepustowy (HPF/LOW CUT), ograniczając rumble, drgania i nieużyteczną energię basu, która obciąża tor i głośniki.
Około 20 Hz przyjmuje się jako umowną dolną granicę słyszalności dla człowieka. Składowe poniżej tej wartości częściej powodują problemy techniczne (wychylenia membran, zajęcie headroomu) niż wnoszą muzyczną informację. Stąd filtr "subsoniczny" odnosi się do pasma poniżej ~20 Hz.
Najczęściej usuwa dudnienia i drgania mechaniczne (rumble), uderzenia przenoszone przez statyw lub podłogę, podmuchy wiatru oraz bardzo wolne wahania ciśnienia. Takie składowe mogą nie być słyszalne jako dźwięk, ale psują pracę kompresji i zmniejszają zapas dynamiki w nagraniu.
Warto go włączyć, gdy rejestrujesz sygnał mikrofonem podatnym na drgania (statyw, scena), nagrywasz w plenerze, masz problem z dudnieniem lub chcesz ochronić tor przed niepotrzebnym "dołem". Trzeba uważać przy źródłach o bardzo niskim basie (np. stopa, kontrabas), aby nie odchudzić brzmienia.
W praktyce często to to samo rozwiązanie techniczne (HPF), różni się głównie celem i ustawieniem. "Subsoniczny" podkreśla, że chodzi o usunięcie infradźwięków i zakłóceń poniżej pasma muzycznego, zwykle w okolicach 20 Hz. HPF bywa też ustawiany wyżej (np. 80–120 Hz) jako zabieg mikserski.
Tak, bo usunięcie nieużytecznej energii bardzo niskich częstotliwości zmniejsza obciążenie sumy i ogranicza niekontrolowane wychylenia w limiterze czy kompresorze. Dzięki temu łatwiej uzyskać większą głośność bez zniekształceń. To szczególnie istotne, gdy w ścieżkach są drgania lub szumy niskoczęstotliwościowe.
Najczęstszy błąd to mylenie pojęć i wybieranie wysokich częstotliwości (bo "filtr" kojarzy się z "syczeniem" lub "szumem"). Drugi błąd to wskazanie szerokiego pasma słyszalnego 20–1000 Hz, bo wygląda "bezpiecznie". W pytaniach o subsonik szukaj zakresu poniżej słyszalności.
Może wpływać, ale zwykle minimalnie, jeśli odcięcie jest nisko (około 20 Hz) i dotyczy głównie infradźwięków. Gdy filtr ustawisz wyżej, zacznie usuwać część użytecznego basu (np. fundament instrumentów), co może odchudzić brzmienie. Dlatego zawsze warto porównać odsłuch z filtrem i bez niego.
Najczęściej stosuje się go jak najwcześniej: w preampie, mikserze, na wejściu kanału lub w torze nagrywania, aby nie wzmacniać i nie przetwarzać zbędnych składowych. W postprodukcji też można go użyć, ale wtedy niskie zakłócenia mogły już wpłynąć na działanie kompresji czy limiterów.
Opanuj podstawowe typy: górnoprzepustowy (HPF), dolnoprzepustowy (LPF), pasmowoprzepustowy i notch. Naucz się kojarzyć je z typowymi problemami: rumble i podmuchy (HPF/subsonik), szum i "syczenie" (LPF), sprzężenia (notch). Pomaga też ćwiczenie odsłuchowe na realnych śladach.
info

Około 57% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że filtr subsoniczny służy do tłumienia infradźwięków i zakłóceń bardzo niskoczęstotliwościowych (np. drgań, dudnień).

Źródła:

  • Wikipedia: "Infradźwięki" (definicja i zakres poniżej 20 Hz), https://pl.wikipedia.org/wiki/Infrad%C5%BAwi%C4%99ki - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia: "Filtr górnoprzepustowy" (zasada działania HPF/low-cut), https://pl.wikipedia.org/wiki/Filtr_g%C3%B3rnoprzepustowy - dostęp 2026-03-02
  • Shure, artykuł edukacyjny o filtrze górnoprzepustowym/low cut (zastosowania: rumble, drgania), https://www.shure.com/en-US/performance-production/louder/what-is-a-high-pass-filter - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podstawy akustyki i psychoakustyki (zakres słyszalności, infradźwięki)
  • Materiały o filtrach w audio: HPF/LPF, nachylenie, częstotliwość graniczna
  • Instrukcje mikserów i przedwzmacniaczy mikrofonowych opisujące funkcję "LOW CUT/HPF"

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego