KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 39.
W jednofazowym silniku indukcyjnym napędzającym urządzenie mechatroniczne uszkodzeniu uległ kondensator pracy o parametrach znamionowych 2,5 uF / 450 V. Którym z wymienionych kondensatorów należy zastąpić uszkodzony, aby naprawić urządzenie?
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi technicznymi dotyczącymi kondensatorów używanych w mechatronice.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zamiennik kondensatora pracy w silniku jednofazowym dobiera się przede wszystkim po pojemności oraz napięciu znamionowym.
Skoro uszkodzony element ma 2,5 uF i 450 V, właściwy będzie kondensator o oznaczeniu odpowiadającym tym samym wartościom. Pozostałe propozycje mają inną pojemność, więc zmieniłyby warunki pracy uzwojenia pomocniczego.

Pełne wyjaśnienie:

W jednofazowym silniku indukcyjnym kondensator pracy odpowiada za wytworzenie przesunięcia fazowego prądu w uzwojeniu pomocniczym. Dzięki temu powstaje "quasi" pole wirujące, które umożliwia prawidłowy rozruch i stabilną pracę silnika pod obciążeniem.

Przy wymianie kondensatora pracy kluczowe są dwa parametry znamionowe:

  • Pojemność (µF) – musi być zgodna z wymaganą, ponieważ bezpośrednio wpływa na wartość prądu w obwodzie uzwojenia pomocniczego oraz na kąt przesunięcia fazowego.
  • Napięcie znamionowe (V) – zamiennik powinien mieć napięcie znamionowe co najmniej takie jak oryginał (nie mniejsze), aby nie pracował poza dopuszczalnymi warunkami.

Odpowiedź "MK 450-2,5" odpowiada kondensatorowi o napięciu 450 V i pojemności 2,5 µF, czyli zgodnej z wymaganiem. Takie dopasowanie przywraca właściwe warunki pracy uzwojenia pomocniczego i pozwala naprawić urządzenie.

Odpowiedź "MK 450-20" jest błędna, bo pojemność 20 µF jest wielokrotnie większa od wymaganej. Taki dobór może istotnie zmienić prądy w obwodzie pomocniczym, powodować przegrzewanie, hałas, pogorszenie sprawności lub przeciążenie uzwojeń.

Odpowiedź "MK 450-25" także jest błędna – pojemność 25 µF jest jeszcze większa, więc ryzyko nieprawidłowej pracy silnika jest analogicznie wysokie.

Odpowiedź "MK 450-2" ma zbyt małą pojemność (2 µF zamiast 2,5 µF). Skutkiem może być słabszy moment, problemy z rozruchem pod obciążeniem oraz większe wahania pracy.

W praktyce serwisowej warto dodatkowo sprawdzić typ kondensatora (kondensator do pracy w AC) oraz sposób montażu i tolerancję, ale w tym zadaniu kryterium stanowią podane parametry znamionowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kondensator pracy to element włączony na stałe w obwód uzwojenia pomocniczego silnika jednofazowego. Zapewnia przesunięcie fazowe prądu, co pomaga wytworzyć warunki do powstania momentu obrotowego i stabilnej pracy napędu w urządzeniu mechatronicznym.
Zamiennik dobiera się tak, aby miał taką samą pojemność (2,5 µF) oraz napięcie znamionowe nie mniejsze niż 450 V. Zbyt duża lub zbyt mała pojemność zmienia prądy w uzwojeniu pomocniczym i może pogorszyć rozruch oraz pracę silnika.
Większa pojemność powoduje inny prąd i inne przesunięcie fazowe w uzwojeniu pomocniczym. To może prowadzić do przegrzewania, głośniejszej pracy, spadku sprawności, a nawet przeciążeń uzwojeń. "Zapas" pojemności nie działa jak bezpieczny margines.
Nie jest to zalecane. Kondensator o niższym napięciu znamionowym może pracować poza dopuszczalnym zakresem i ulec szybkiemu uszkodzeniu, co grozi kolejną awarią napędu. W serwisie przyjmuje się zasadę: napięcie znamionowe zamiennika ma być takie samo lub wyższe.
Typowe objawy to trudniejszy rozruch, spadek momentu, buczenie silnika, niestabilna praca pod obciążeniem albo zatrzymywanie się napędu. Często rośnie też pobór prądu i temperatura silnika. Diagnostyka obejmuje pomiar pojemności i oględziny (wybrzuszenia, wycieki).
W takich oznaczeniach zwykle jedna część odnosi się do napięcia znamionowego (np. 450), a druga do pojemności (np. 2,5). W zadaniach egzaminacyjnych chodzi o dopasowanie tych wartości do parametrów uszkodzonego elementu.
Nie. Kondensator pracy jest przeznaczony do pracy ciągłej w obwodzie uzwojenia pomocniczego, a rozruchowy bywa dołączany tylko na czas rozruchu (zwykle ma inną konstrukcję i większą pojemność). Pomylenie ich może skrócić żywotność układu lub pogorszyć rozruch.
Najczęściej w urządzeniach zasilanych z sieci jednofazowej, np. w małych wentylatorach, pompach, napędach pomocniczych i prostych agregatach. W praktyce serwisowej ważne jest szybkie rozpoznanie, czy silnik ma kondensator pracy, bo jego uszkodzenie jest częstą przyczyną awarii.
Najczęstsze błędy to dobór "na oko" po napięciu bez sprawdzenia pojemności, wybór większej pojemności z myślą o "mocniejszym" silniku oraz pomijanie faktu, że to ma być kondensator do pracy w AC. Często też myli się zapis 2,5 z 25 przez pośpiech.
Ćwicz odczytywanie parametrów elementów (µF, V) oraz zasadę doboru zamiennika: pojemność zgodna, napięcie nie mniejsze. Warto też rozumieć, co pojemność zmienia w obwodzie uzwojenia pomocniczego, bo to pomaga unikać błędów "większe = lepsze".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 79% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Pozostałe propozycje mają inną pojemność, więc zmieniłyby warunki pracy uzwojenia pomocniczego."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z elektrotechniki dotyczące kondensatorów i obwodów AC
  • Podręczniki/artykuły o silnikach jednofazowych i metodach wytwarzania przesunięcia fazowego
  • Karty katalogowe kondensatorów do silników (nauka czytania oznaczeń i doboru parametrów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego