Konto "Rozliczenie zakupu towarów" służy do rozdzielenia momentu fizycznego przyjęcia towaru od momentu udokumentowania zakupu fakturą i jego ostatecznego rozliczenia w księgach. Jeżeli na dzień bilansowy saldo końcowe tego konta oznacza dostawy niefakturowane, to znaczy, że:
- towar został już dostarczony (jednostka uzyskała korzyści z posiadania zapasu),
- faktura jeszcze nie wpłynęła albo nie została ujęta,
- istnieje obowiązek zapłaty wobec dostawcy wynikający z dostawy.
Ekonomicznie jest to więc sytuacja, w której jednostka ma zobowiązanie (dług) wobec dostawcy, nawet jeśli dokument księgowy nie został jeszcze otrzymany. Z tego powodu właściwą prezentacją w bilansie jest pozycja "zobowiązania z tytułu dostaw i usług" (pasywa).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "Materiały" – to kategoria zapasów, ale pytanie dotyczy salda konta rozliczeniowego oznaczającego dostawę niefakturowaną, czyli rozrachunku (obowiązku zapłaty), a nie klasyfikacji samego zapasu jako materiału.
- "Należności z tytułu dostaw i usług" – należność powstaje, gdy to jednostce inni są winni zapłatę (jednostka jest wierzycielem). Przy zakupie i dostawie niefakturowanej jednostka jest dłużnikiem, więc powstaje zobowiązanie, nie należność.
- "Towary" – to także zapasy, jednak w tej sytuacji kluczowa jest odpowiedź na pytanie: czy saldo opisuje stan zapasu, czy nieuregulowany rozrachunek? Określenie "dostawy niefakturowane" wskazuje na konieczność ujęcia zobowiązania wobec dostawcy.
Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach o dostawy niefakturowane zawsze rozstrzygnij, kto komu jest winien pieniądze na dzień bilansowy. Jeśli jednostka czeka na fakturę od dostawcy, zwykle oznacza to zobowiązanie po stronie pasywów.
