KWALIFIKACJA EKA7 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 33.
W jednostce handlowej ubytki naturalne w towarach spożywczych są konsekwencją
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ubytki naturalne w towarach spożywczych wynikają z ich cech: parowania, wysychania, oddychania lub innych zmian jakościowo‑ilościowych. Dlatego właściwą przyczyną są właściwości fizykochemiczne i biologiczne towarów, a nie kradzież, błędy w dokumentach czy zdarzenia losowe.

Pełne wyjaśnienie:

Ubytki naturalne to zmniejszenia ilości (a czasem także masy) zapasów, które powstają w sposób typowy i przewidywalny w trakcie składowania, transportu lub zwykłego obrotu towarem. W przypadku towarów spożywczych są one szczególnie częste, ponieważ żywność ulega procesom zachodzącym "samoistnie" w materiale: może wysychać, parować, zmieniać wilgotność, a część produktów nadal zachowuje aktywność biologiczną (np. oddychanie), co wpływa na masę i objętość.

Dlatego poprawna jest odpowiedź: "właściwości fizykochemicznych i biologicznych towarów". To właśnie cechy produktu (jego skład, zawartość wody, podatność na ulatnianie, wrażliwość na temperaturę i wilgotność) powodują, że przy prawidłowej gospodarce magazynowej może wystąpić pewien spadek ilości.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?

  • "nieuczciwości zatrudnionych pracowników" opisuje niedobory zawinione (np. kradzież), a nie ubytki naturalne. Mechanizm jest organizacyjno‑prawny, nie "naturalny" dla towaru.
  • "błędów w dokumentacji magazynowej" dotyczy niezgodności ewidencyjnych (pomyłki przy PZ/WZ, błędne przyjęcia/wydania). To nie jest rzeczywista utrata masy towaru, tylko błąd zapisu.
  • "zdarzeń losowych" (np. awaria, zalanie, pożar) mogą powodować straty, ale są to zdarzenia incydentalne, a nie typowe, wynikające z właściwości produktu. Takie straty klasyfikuje się odrębnie od ubytków naturalnych.

W praktyce (np. przy inwentaryzacji) kluczowe jest rozróżnienie: czy towar fizycznie "ubył" z przyczyn naturalnych, czy też różnica powstała przez czynnik ludzki, dokumentacyjny albo zdarzenie nadzwyczajne. To wpływa na sposób wyjaśniania różnic i ich rozliczania w rachunkowości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ubytki naturalne to typowe, nieuniknione zmniejszenia ilości/massy zapasów powstające mimo prawidłowego przechowywania i obrotu. Wynikają z właściwości towaru (np. parowanie, wysychanie), a nie z kradzieży czy błędów ewidencji.
Żywność jest wrażliwa na warunki otoczenia i zachodzą w niej procesy fizykochemiczne oraz biologiczne. Zmiany wilgotności, parowanie wody czy oddychanie produktów mogą powodować spadek masy, nawet gdy magazyn działa prawidłowo.
Ubytki naturalne mają charakter przewidywalny i związany z właściwościami towaru oraz warunkami składowania. Kradzież to niedobór zawiniony: wymaga wyjaśnienia odpowiedzialności, zwykle nie ma związku z typowym "ubywaniem" masy produktu.
Nie. Błędy dokumentów (np. pomyłka w PZ/WZ, błędna ilość na przyjęciu) tworzą różnicę ewidencyjną, ale nie muszą oznaczać fizycznej utraty towaru. Ubytek naturalny dotyczy rzeczywistej zmiany ilości wynikającej z cech towaru.
To cechy takie jak zawartość wody, lotność składników, higroskopijność czy podatność na wysychanie. Powodują, że towar może tracić masę/objętość w czasie składowania lub transportu, nawet bez błędów ludzi i bez zdarzeń nadzwyczajnych.
Wiele produktów spożywczych wykazuje aktywność biologiczną (np. oddychanie, dojrzewanie, naturalne przemiany). Te procesy mogą wpływać na masę i jakość, powodując straty ilościowe, które klasyfikuje się jako ubytki naturalne.
Zdarzenia losowe (np. awaria chłodni, zalanie, pożar) mają charakter incydentalny i nadzwyczajny. Powodują straty, ale nie są typową konsekwencją właściwości towaru. Dlatego nie zalicza się ich do ubytków naturalnych.
Najczęściej są to towary o dużej zawartości wody i wrażliwe na temperaturę oraz wilgotność, w tym wiele artykułów spożywczych. Im większa podatność na wysychanie/parowanie i przemiany, tym większe ryzyko naturalnych strat ilości.
Częsty błąd to automatyczne kojarzenie każdej różnicy magazynowej z kradzieżą lub z pomyłką w dokumentach. Uczniowie pomijają definicję: ubytki naturalne mają przyczynę w cechach towaru i typowych procesach zachodzących podczas składowania.
Warto opanować podział różnic: ubytki naturalne, niedobory zawinione i niezawinione oraz błędy ewidencji. Ćwicz rozpoznawanie przyczyny po opisie sytuacji i pamiętaj: "naturalne" = wynika z właściwości towaru i warunków przechowywania.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Ubytki naturalne w towarach spożywczych wynikają z ich cech: parowania, wysychania, oddychania lub innych zmian jakościowo‑ilościowych."

Źródła:

  • International Accounting Standards Board (IASB), IAS 2 "Inventories" (Międzynarodowy Standard Rachunkowości 2 "Zapasy"), current consolidated version – https://www.ifrs.org/issued-standards/list-of-standards/ias-2-inventories/ (dostęp 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z gospodarki magazynowej i inwentaryzacji (technikum rachunkowości)
  • Podręczniki i skrypty z towaroznawstwa żywności (procesy fizykochemiczne i biologiczne)
  • MSR/MSSF – standard IAS 2 "Zapasy" (pojęcia dotyczące zapasów i ich wyceny w ujęciu ogólnym)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego