KWALIFIKACJA HGT7 + HGT8 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 21.
W kalkulacji kosztów obozu harcerskiego do Gowidlina kosztem zmiennym jest koszt
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszt zmienny rośnie lub maleje wraz ze zmianą liczby uczestników. Pełne wyżywienie uczestników jest typowo liczone "na osobę i dzień", więc zależy od frekwencji. Wynagrodzenie pielęgniarki czy opieka ratownika są zwykle ryczałtowe, a transport autokarem często jest kosztem za autokar.

Pełne wyjaśnienie:

Koszty w kalkulacji imprezy (np. obozu) dzieli się często na koszty zmienne i koszty stałe.

Koszt zmienny to taki, który zmienia się wraz ze skalą przedsięwzięcia, najczęściej z liczbą uczestników lub liczbą osobodni. W realiach obozu harcerskiego klasycznym przykładem jest pełne wyżywienie uczestników: im więcej osób jedzie (i im dłużej trwa pobyt), tym większa liczba porcji, produktów i osobodni do rozliczenia, więc łączny koszt wyżywienia rośnie.

Pozostałe propozycje w zadaniu zwykle opisują koszty, które są w praktyce ryczałtowe (a więc bardziej "stałe" w danym przedziale liczby uczestników):

  • Transport autokarowy bywa rozliczany jako kwota za wynajem autokaru na trasę, niezależnie od tego, czy w autokarze jedzie 45 czy 50 osób (do limitu miejsc). Wtedy koszt nie rośnie proporcjonalnie do liczby uczestników, tylko jest kosztem stałym dla danej decyzji logistycznej.
  • Wynagrodzenie pielęgniarki na obozie często ustala się jako stawkę za dyżur/okres obozu, a nie "od uczestnika", więc w krótkim okresie nie zależy wprost od frekwencji.
  • Opieka ratownika nad jeziorem również jest najczęściej kosztem zapewnienia zabezpieczenia (stawka za dyżur, godziny pracy, okres), a nie prostą stawką jednostkową od każdej osoby.

Wskazówka egzaminacyjna: aby rozpoznać koszt zmienny, zadaj sobie pytanie: czy gdy dojedzie 1 dodatkowa osoba, koszt rośnie o przewidywalną kwotę jednostkową? Jeżeli tak (np. wyżywienie), to zwykle koszt zmienny. Jeżeli koszt pozostaje taki sam w pewnym zakresie (np. ryczałt za opiekę lub wynajem autokaru), to najczęściej koszt stały dla danej decyzji organizacyjnej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koszt zmienny to taki koszt, który rośnie lub maleje wraz ze zmianą skali imprezy, najczęściej liczby uczestników lub liczby osobodni. Jeśli dojdzie kolejny uczestnik i pojawia się dodatkowy, przewidywalny koszt jednostkowy, to jest to typowa cecha kosztu zmiennego.
Wyżywienie zwykle rozlicza się "na osobę i dzień" (porcje, produkty, osobodni). Gdy liczba uczestników rośnie, rośnie liczba posiłków i łączny koszt. Dlatego w kalkulacji obozu wyżywienie najczęściej zachowuje się jak koszt zmienny zależny od frekwencji.
Nie zawsze. Jeśli przewoźnik rozlicza usługę ryczałtem za wynajem autokaru na trasę, koszt jest w praktyce stały (w pewnym zakresie uczestników). Jeśli cena jest liczona od osoby lub od liczby miejsc, może mieć charakter zmienny. Na egzaminie liczą się typowe założenia rozliczeń.
Zadaj pytanie: "Co stanie się z kosztem, gdy dojdzie 1 uczestnik?". Jeśli koszt rośnie o konkretną kwotę jednostkową (np. posiłki), to zmienny. Jeśli koszt pozostaje taki sam w danym przedziale (np. ryczałt za dyżur), to stały dla tej decyzji organizacyjnej.
Rozliczenie ryczałtowe to ustalenie jednej kwoty za usługę (np. dyżur ratownika, opieka medyczna, wynajem autokaru), niezależnie od liczby uczestników w określonym zakresie. Taki koszt nie zmienia się proporcjonalnie do frekwencji, więc w kalkulacji bywa traktowany jako stały.
Najczęściej nie, bo wynagrodzenie pielęgniarki ustala się za okres pracy (np. cały obóz lub dyżury), a nie "od uczestnika". Wtedy przy zmianie liczby uczestników koszt zwykle się nie zmienia, więc ma charakter stały. Wyjątkiem byłyby umowy rozliczane od osoby, co jest mniej typowe.
Może stać się "skokowo zmienna", gdy po przekroczeniu pewnej liczby uczestników trzeba zatrudnić dodatkowego ratownika albo wydłużyć czas dyżuru. Wtedy koszt rośnie nie o małą kwotę na osobę, tylko skokiem (np. drugi dyżur). Mimo to często nie jest proporcjonalny do każdej osoby.
Najczęściej są to koszty zależne od liczby uczestników i osobodni: wyżywienie, bilety wstępu kupowane dla każdego uczestnika, ubezpieczenie liczone od osoby, materiały programowe rozdawane uczestnikom. Wspólną cechą jest łatwość przeliczenia "na jednego uczestnika".
Częsty błąd to uznawanie każdego kosztu "organizacyjnego" za zmienny albo kierowanie się tylko wysokością kosztu. Inny błąd to pomijanie sposobu rozliczenia (ryczałt vs stawka jednostkowa). Na egzaminie kluczowe jest, czy koszt zależy od liczby uczestników wprost.
Ćwicz na przykładach budżetów: wypisz koszty, zaznacz które są "na osobę" (zmienne), a które są "za usługę/okres" (stałe). Następnie zmieniaj liczbę uczestników i sprawdzaj, które pozycje rosną. Pomaga też przygotowanie prostego arkusza kalkulacyjnego.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Koszt zmienny rośnie lub maleje wraz ze zmianą liczby uczestników."

Źródła:

  • Encyklopedia Zarządzania (mfiles.pl) – hasło: Koszty zmienne – https://mfiles.pl/pl/index.php/Koszty_zmienne (dostęp: 2026-03-04)
  • Encyklopedia Zarządzania (mfiles.pl) – hasło: Koszty stałe – https://mfiles.pl/pl/index.php/Koszty_sta%C5%82e (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia (PL) – hasło: Koszt zmienny – https://pl.wikipedia.org/wiki/Koszt_zmienny (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z rachunkowości zarządczej: podział kosztów na stałe i zmienne
  • Notatki z kalkulacji imprez turystycznych (kalkulacja kosztów jednostkowych na uczestnika)
  • Zadania praktyczne: budżet wyjazdu przy różnych liczbach uczestników

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego