KWALIFIKACJA CHM3 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 11.
W karcie charakterystyki pewnej substancji znajduje się piktogram dotyczący transportu z czaszką i skrzyżowanymi piszczelami oraz cyfrą 6. Piktogram ten NIE dotyczy substancji z grupy:
Ilustracja przedstawia piktogram w kształcie kwadratu obróconego o 45 stopni (romb).
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Piktogram z czaszką i cyfrą 6 oznacza klasę 6.1 – substancje trujące w transporcie.
Klasa 6.1 może dotyczyć zarówno substancji stałych, jak i ciekłych, bo o przynależności decyduje toksyczność, nie stan skupienia. Gazy trujące klasyfikuje się osobno (klasa 2.3), więc ten piktogram ich nie obejmuje.

Pełne wyjaśnienie:

Piktogram transportowy w kształcie rombu z czaszką i skrzyżowanymi piszczelami oraz cyfrą 6 identyfikuje w systemie ADR klasę 6.1, czyli substancje trujące (toksyczne). Klasa ta opisuje przede wszystkim rodzaj zagrożenia dla zdrowia (toksyczność), a nie to, czy materiał jest stały czy ciekły.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "gazów.", ponieważ gazy trujące są w ADR sklasyfikowane w innej klasie (2.3), a ich nalepki mają numer "2", a nie "6". Innymi słowy: jeśli na piktogramie widzisz cyfrę 6 z symbolem czaszki, nie jest to oznaczenie dla gazów.

Pozostałe odpowiedzi są błędne z następujących powodów:

  • "ciał stałych." – klasa 6.1 obejmuje także toksyczne ciała stałe, więc piktogram może dotyczyć tej grupy.
  • "płynów." – toksyczne substancje w postaci płynnej/ciekłej również mogą być klasy 6.1; numer klasy nie rozróżnia stanu skupienia.
  • "cieczy." – analogicznie jak wyżej: ciecze toksyczne mogą być oznaczane piktogramem klasy 6.1.

W praktyce, czytając kartę charakterystyki (SDS), warto pamiętać, że piktogramy transportowe (ADR) w sekcji dotyczącej transportu informują o klasie zagrożenia przewozowego. To pomaga operatorowi w zakładzie chemicznym właściwie ocenić ryzyko przy przyjęciu, magazynowaniu, przeładunku i przygotowaniu do wysyłki materiału.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza klasyfikację transportową klasy 6, a w praktyce najczęściej 6.1 – substancje trujące. Informuje, że zagrożeniem w przewozie jest toksyczność dla zdrowia. Numer "6" jest kluczowy, bo identyfikuje klasę zagrożenia w systemie ADR.
W ADR o klasie decyduje rodzaj zagrożenia (np. toksyczność), a nie to, czy substancja jest stała czy ciekła. Dlatego w 6.1 mogą występować zarówno ciała stałe, jak i ciecze. Stan skupienia bywa informacją pomocniczą, ale nie zmienia numeru klasy.
Nie. Gazy trujące w ADR należą do klasy 2.3 (gazy), a nie do klasy 6.1. Oznacza to inny numer klasy na nalepce i inną grupę zagrożeń transportowych. Jeśli na znaku jest cyfra "6", to nie jest to oznaczenie dla gazów.
Informacje o transporcie są zwykle w sekcji transportowej SDS (często na końcu dokumentu). Znajdziesz tam m.in. klasę transportową, ewentualną grupę pakowania oraz wymagania dotyczące przewozu. To dane praktyczne potrzebne przy wysyłce i przyjęciu towaru.
Piktogram ADR to romb z symbolem i numerem klasy (np. "6"). Piktogramy GHS/CLP mają czerwone obramowanie i nie zawierają numeru klasy transportowej. W zadaniach egzaminacyjnych numer w dolnym rogu rombu zwykle przesądza, że chodzi o oznakowanie transportowe.
Najczęstsze pomyłki to: (1) uznanie, że 6.1 dotyczy tylko jednego stanu skupienia, (2) mylenie 6.1 z gazami trującymi (2.3), (3) ignorowanie cyfry klasy i skupienie się wyłącznie na symbolu czaszki. Warto zawsze sprawdzić numer w rogu rombu.
W języku potocznym często tak, ale w zadaniach testowych mogą wystąpić jako osobne dystraktory. Merytorycznie piktogram klasy 6.1 może dotyczyć substancji w postaci ciekłej, więc ani "płyny", ani "ciecze" nie są wykluczone przez sam numer klasy 6. Kluczowe jest wykluczenie gazów.
Najważniejsze są: symbol (co pokazuje zagrożenie) oraz numer klasy (np. 6). Na tej podstawie przyporządkowuje się substancję do odpowiedniej grupy ADR. Dodatkowo warto kojarzyć, że podklasy/grupy pakowania odnoszą się do nasilenia zagrożenia, nie do stanu skupienia.
Gdy przygotowuje substancję do wysyłki, przyjmuje dostawę, organizuje magazynowanie lub przeładunek. Oznaczenia ADR pomagają szybko zidentyfikować ryzyko i sprawdzić, czy opakowanie i dokumentacja są zgodne z wymaganiami przewozowymi. To ważne dla bezpieczeństwa pracy i zgodności procedur.
Naucz się rozpoznawać klasy po numerach na rombie oraz kojarzyć je z rodzajem zagrożenia (toksyczność, żrące, łatwopalne itd.). Ćwicz na przykładach z SDS: patrz na sekcję transportową i porównuj piktogram z opisem klasy. Na testach zawsze sprawdzaj, czy pytanie dotyczy ADR, czy GHS/CLP.
info

Statystycznie 44% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Gazy trujące klasyfikuje się osobno (klasa 2.3), więc ten piktogram ich nie obejmuje."

Źródła:

  • UNECE – ADR 2025 and previous versions (informacje o klasach i nalepkach ostrzegawczych), https://unece.org/transportdangerous-goods/adr (dostęp 2026-03-14)
  • UNECE – Dangerous Goods: system klasyfikacji i etykietowania w transporcie (opis klas), https://unece.org/transport/dangerous-goods (dostęp 2026-03-14)
  • ECHA – Guidance on the compilation of safety data sheets (SDS) – sekcja o informacji transportowej, https://echa.europa.eu/guidance-documents/guidance-on-safety-data-sheets (dostęp 2026-03-14)

Materiały:

  • Tekst Umowy ADR (aktualna edycja) – część dotycząca klas towarów niebezpiecznych i nalepek ostrzegawczych
  • Materiały szkoleniowe z zakresu transportu towarów niebezpiecznych (ADR) dla pracowników zakładów chemicznych
  • Wytyczne dotyczące sporządzania i czytania kart charakterystyki (SDS), w tym sekcji transportowej

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego