KWALIFIKACJA BUD9 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 39.
W klimatyzatorze, do połączenia dwóch miedzianych przewodów jednostki chłodniczej należy użyć obcinarki obwodowej, gratownika, kielichownicy, kluczy płaskich nastawnych oraz złączki z dwoma
Ilustracja przedstawia złączkę miedzianą z dwoma narzutkami, która jest używana w instalacjach chłodniczych, takich jak
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Połączenie dwóch miedzianych przewodów wykonywane kielichowaniem wymaga przygotowania końcówki rury (cięcie, gratowanie, kielich) i skręcenia złączki za pomocą nakrętek/narzutek.
Dlatego poprawne jest użycie złączki z dwoma narzutkami, a nie tulejami, uszczelkami czy pierścieniami.

Pełne wyjaśnienie:

W instalacjach klimatyzacyjnych z rur miedzianych bardzo często spotyka się połączenia kielichowe (flare). W takim połączeniu końcówkę rury najpierw przycina się na wymiar obcinarką obwodową, następnie usuwa się zadziory gratownikiem, a potem wykonuje się kielich przy użyciu kielichownicy. Dopiero tak przygotowana rura może zostać połączona ze złączką i skręcona.

Kluczowym elementem złączki kielichowej są narzutki (nakrętki/nakrętki kielichowe), które po nasunięciu na rurę umożliwiają dociśnięcie kielicha do gniazda złączki. W praktyce, gdy łączy się dwa odcinki przewodu przy pomocy złączki, stosuje się element z dwiema stronami przyłączeniowymi, a więc logicznie także z dwiema narzutkami.

Odpowiedź "tulejami" jest typowa dla innych typów złączek (np. złączki zaciskowe), a nie dla klasycznego połączenia kielichowego wykonywanego kielichownicą. "Uszczelkami gumowymi" może kojarzyć się z połączeniami wody/kanalizacji lub złączami z uszczelką, ale w połączeniu kielichowym szczelność wynika z dopasowania powierzchni kielicha i gniazda, a nie z dodatkowej gumy. "Pierścieniami sprężynującymi" to element kojarzony z zabezpieczeniem mechanicznym w innych systemach, lecz nie stanowi standardowego elementu połączenia flare.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się zestaw narzędzi obejmujący kielichownicę, najczęściej testowana jest umiejętność rozpoznania, że chodzi o połączenie kielichowe, a więc o dobór narzutki i właściwe przygotowanie końca rury.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Połączenie kielichowe (flare) to złącze, w którym koniec rury miedzianej jest rozkielichowany, a następnie dociśnięty do gniazda złączki przez nakrętkę (narzutkę). Szczelność wynika z docisku powierzchni metal–metal, dlatego kluczowe jest poprawne wykonanie kielicha i brak zadziorów.
Narzutka (nakrętka kielichowa) dociska rozkielichowany koniec rury do stożkowego gniazda złączki. To właśnie siła docisku, uzyskana przez dokręcenie narzutki, umożliwia uzyskanie szczelności. Bez narzutki nie da się poprawnie skręcić i uszczelnić typowego połączenia flare.
Gratowanie usuwa zadziory po cięciu rury. Pozostawione ostre krawędzie mogą uszkodzić powierzchnię kielicha, utrudnić prawidłowe uformowanie stożka oraz powodować nieszczelność po skręceniu. Dodatkowo opiłki mogą przedostać się do układu i pogorszyć niezawodność elementów instalacji.
Najczęściej potrzebujesz: obcinarki do rury (równe cięcie), gratownika (usunięcie zadziorów), kielichownicy (wykonanie kielicha) oraz kluczy do skręcenia złączki. W praktyce używa się też narzędzi do kontroli szczelności i do utrzymania czystości końcówek rur.
Zwykle nie. W klasycznym połączeniu kielichowym szczelność uzyskuje się przez docisk metalowych powierzchni kielicha i gniazda złączki. Gumowe uszczelki są typowe dla innych rodzajów instalacji i złącz, a ich "dopasowanie na siłę" do flare może prowadzić do błędów montażowych i nieszczelności.
Lutowanie bywa stosowane, gdy wymaga tego technologia producenta, gdy połączenie ma być trwałe i odporne na rozkręcanie albo gdy rodzaj złączek/warunki montażu nie sprzyjają flare. W chłodnictwie dobór metody zależy od typu instalacji, wymagań serwisowych oraz zaleceń dla danego układu.
Typowe błędy to: krzywe cięcie rury, brak gratowania, nieprawidłowy kąt lub pęknięcia kielicha, zabrudzenia na powierzchniach styku oraz nieodpowiednie dokręcenie narzutki. Częstym problemem jest też deformacja kielicha przy zbyt mocnym lub nierównym dokręcaniu.
Taki zestaw narzędzi jest charakterystyczny dla wykonywania połączeń kielichowych rur miedzianych. Egzamin często sprawdza, czy zdający kojarzy proces przygotowania końcówki rury i potrafi dobrać element złączny, który współpracuje z kielichem. To szybki "sygnał" technologii wykonania połączenia.
Jeśli łączysz dwa odcinki rury (rura–złączka–rura) i wykonujesz połączenie kielichowe, to każda strona złączki wymaga osobnego skręcenia z kielichem na rurze. W praktyce oznacza to złączkę przelotową lub łącznik, do którego potrzebne są dwie narzutki.
Skup się na: rozpoznawaniu typów połączeń rur (kielichowe, lutowane), kolejności czynności przygotowawczych (cięcie–gratowanie–kielich), nazewnictwie elementów złączek oraz typowych narzędziach. Pomaga też przerobienie zdjęć/zadań praktycznych z montażu przewodów chłodniczych.
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Instrukcje producentów klimatyzatorów dotyczące wykonywania połączeń kielichowych
  • Podręczniki z podstaw chłodnictwa i klimatyzacji omawiające połączenia rur miedzianych
  • Materiały szkoleniowe z montażu instalacji freonowych (technika flare, momenty dokręcania, kontrola szczelności)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego