W teorii barw używanej w plastyce i florystyce podstawowy podział obejmuje barwy chromatyczne oraz barwy achromatyczne.
"chromatyczne" są te barwy, które mają wyraźny odcień (hue) – czyli można je nazwać jako konkretne kolory, np. czerwony, niebieski, zielony czy fioletowy. W kompozycji florystycznej takie barwy budują charakter pracy: mogą wzmacniać kontrast, podkreślać rytm, kierować wzrok odbiorcy na punkt centralny i wzbudzać określone skojarzenia.
"analogiczne" nie oznacza rodzaju barwy (chromatyczna/achromatyczna), tylko układ/harmonię: barwy analogiczne to zwykle barwy leżące obok siebie na kole barw (np. niebieski–niebieskozielony–zielony). Czerwony i niebieski nie są typowym przykładem zestawu analogicznego, bo dzieli je duży odstęp na kole barw.
"neutralne" bywa używane potocznie w kontekście aranżacji wnętrz (np. beże, szarości), ale w klasycznym, egzaminacyjnym rozróżnieniu nie zastępuje kategorii chromatyczne/achromatyczne. W florystyce "neutralne" częściej opisuje funkcję koloru jako tła lub uspokojenia kompozycji, a nie ścisłą grupę barw.
"achromatyczne" to barwy bez odcienia: biel, czerń i skale szarości. Są bardzo ważne w praktyce (np. białe kwiaty, srebrzyste dodatki), ale czerwony i niebieski do nich nie należą.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się para "chromatyczne/achromatyczne", to zwykle jest to pytanie o posiadanie odcienia (kolor vs szarość/biel/czerń), a nie o typ harmonii na kole barw.
