KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 41.
W komunikowaniu się z osobą głuchoniewidomą nie stosuje się metody
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
U osoby głuchoniewidomej podstawą są metody oparte na dotyku (np. kreślenie liter na dłoni, alfabet punktowy, sygnały dotykowo‑wibracyjne).
Komunikacja werbalna i typowe komunikaty pisane nie są metodą adekwatną, bo wymagają sprawnego słuchu lub wzroku.

Pełne wyjaśnienie:

Osoba głuchoniewidoma ma jednocześnie poważnie ograniczony wzrok i słuch, dlatego w opiece kluczowe jest dobranie takiego kanału porozumiewania się, który nie opiera się na tych zmysłach. W praktyce oznacza to stosowanie komunikacji dotykowej (oraz czasem dotykowo-wibracyjnej), ponieważ dotyk może stać się głównym nośnikiem informacji o tym, co opiekun zamierza zrobić, jakie są potrzeby pacjenta oraz jak pacjent może wyrazić zgodę, sprzeciw czy dyskomfort.

Odpowiedź "werbalnej i komunikatów pisanych." jest poprawna, ponieważ klasyczna rozmowa (kanał słuchowy) oraz standardowe przekazy pisemne (kanał wzrokowy) z zasady nie są skuteczne u osoby, która nie odbiera prawidłowo ani dźwięku, ani obrazu. Nawet jeśli pacjent ma resztki słuchu lub wzroku, opiekun medyczny zwykle nie może zakładać, że mowa i pismo będą wystarczające bez wsparcia innymi metodami.

Pozostałe propozycje opisują sposoby porozumiewania się, które wykorzystują dotyk:

  • "kreślenia na dłoni drukowanych liter." – informacja jest przekazywana przez ruch i czucie na skórze dłoni, więc nie wymaga widzenia ani słyszenia; bywa użyteczne w prostych komunikatach, gdy pacjent zna litery.
  • "alfabetu punktowego (białej rękawiczki)." – odnosi się do metod, w których znaczenie przekazuje się przez ustalony układ dotyków/punktów na dłoni lub palcach; to także kanał dotykowy, często spotykany w komunikacji z osobami z jednoczesnym uszkodzeniem słuchu i wzroku.
  • "opartej na dotyku i wibracji." – obejmuje sygnały dotykowe (np. umówione dotknięcia) oraz element wibracyjny (np. sygnały wyczuwalne), co nadal omija konieczność odbioru wzrokowo-słuchowego.

W kontekście pracy opiekuna medycznego ważne są też zasady praktyczne: upewnij się, jaką metodę pacjent zna i preferuje, zapowiadaj dotykiem kolejne czynności, utrzymuj stały schemat kontaktu, a w razie potrzeby korzystaj ze wsparcia rodziny lub specjalistów (np. tłumacza/terapeuty komunikacji). To zwiększa bezpieczeństwo, zmniejsza lęk i poprawia współpracę pacjenta podczas opieki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Głuchoniewidomość to współwystępowanie istotnych ograniczeń słuchu i wzroku. Utrudnia to korzystanie z mowy (wymaga słyszenia) oraz z pisma i gestów (wymagają widzenia), dlatego często potrzebne są metody oparte na dotyku i ustalone sygnały.
Stosuje się m.in. kreślenie liter na dłoni, alfabet punktowy, umówione dotknięcia o określonym znaczeniu oraz przekaz dotykowo-wibracyjny. Dobór zależy od tego, czego pacjent się nauczył wcześniej, jaką ma sprawność dłoni i jakie ma preferencje.
Komunikacja werbalna opiera się na odbiorze dźwięku. U osoby głuchoniewidomej słuch jest znacznie ograniczony, więc pacjent może nie rozumieć poleceń ani pytań. W praktyce lepiej działa przekaz dotykowy, który nie wymaga sprawnego słuchu.
Nie zawsze. Typowe komunikaty pisane wymagają widzenia, a wzrok u osoby głuchoniewidomej jest poważnie ograniczony. Czasem możliwe są rozwiązania dotykowe (np. pismo wypukłe), ale nie można zakładać, że zwykła kartka z tekstem będzie skuteczna.
Najpierw warto ustalić z pacjentem lub rodziną preferowany sposób porozumiewania się. Następnie nawiązać kontakt dotykiem w uzgodniony sposób, sygnalizować kolejne czynności i robić przerwy na reakcję pacjenta. Kluczowe są spokój, przewidywalność i bezpieczeństwo.
Typowe błędy to mówienie zbyt szybko, poleganie wyłącznie na mowie lub piśmie, brak potwierdzania zrozumienia oraz zaskakiwanie pacjenta dotykiem bez uprzedzenia. To może zwiększać lęk i opór, dlatego lepiej stosować ustalone sygnały dotykowe.
Kreślenie liter na dłoni stosuje się, gdy pacjent zna alfabet i potrafi odczytywać litery czuciem skóry. Sprawdza się w prostych informacjach (np. imię, liczby, krótkie komunikaty). Wymaga czasu, wyraźnych ruchów i sprawdzenia, czy pacjent rozumie przekaz.
Alfabet punktowy to sposób przekazywania liter lub znaków przez dotykowe wskazania (np. punkty, dotknięcia w określonych miejscach dłoni/palców). Działa, bo informacja jest odbierana czuciem, a nie wzrokiem czy słuchem. Wymaga wcześniejszego nauczenia pacjenta tej metody.
Najlepiej uzyskać informację zwrotną w tej samej metodzie: pacjent może potwierdzić umówionym dotykiem, ruchem dłoni lub innym sygnałem. W opiece warto zadawać krótkie pytania zamknięte i dawać czas na odpowiedź, zamiast zakładać zrozumienie.
Utrwal, że u osoby głuchoniewidomej dominują metody dotykowe, a mowa i zwykłe pismo często są nieskuteczne. Ćwicz rozpoznawanie nazw metod (np. alfabet punktowy, kreślenie liter na dłoni, sygnały dotykowo-wibracyjne) oraz ich praktyczne zastosowanie w codziennej opiece.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "U osoby głuchoniewidomej podstawą są metody oparte na dotyku (np. kreślenie liter na dłoni, alfabet punktowy, sygnały dotykowo‑wibracyjne)."

Źródła:

  • Deafblind International (DbI) – Information & resources on deafblindness and communication: https://www.deafblindinternational.org/ (accessed 2026-02-27)
  • Sense (UK) – Deafblindness communication (guidance/resources): https://www.sense.org.uk/information-and-advice/ (accessed 2026-02-27)
  • Perkins School for the Blind – Deafblindness and communication resources: https://www.perkins.org/resources/ (accessed 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe o komunikacji alternatywnej (AAC) w opiece długoterminowej
  • Poradniki organizacji wspierających osoby głuchoniewidome (sekcje o metodach komunikacji)
  • Podręczniki z komunikacji terapeutycznej w zawodach medycznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego