KWALIFIKACJA MED13 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 5.
W kontakcie z podopiecznym terapeuta zajęciowy powinien
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Akceptować podopiecznego." oznacza przyjmować osobę z szacunkiem i bez oceniania, co sprzyja zaufaniu i współpracy w terapii zajęciowej. Ocenianie rani relację, uleganie żądaniom zaciera granice, a decydowanie za podopiecznego ogranicza jego autonomię i motywację.

Pełne wyjaśnienie:

W terapii zajęciowej kluczowa jest relacja oparta na zaufaniu, bezpieczeństwie i współpracy. Dlatego właściwą postawą w kontakcie jest akceptacja podopiecznego, rozumiana jako szacunek dla osoby, jej godności, historii i aktualnych możliwości. Akceptacja nie oznacza zgody na każde zachowanie, lecz brak etykietowania i moralizowania oraz gotowość do wspólnego poszukiwania rozwiązań.

Odpowiedź "oceniać podopiecznego." jest nieprawidłowa, ponieważ ocenianie (np. "jest pan leniwy", "nie stara się pani") obniża poczucie własnej wartości, nasila opór i utrudnia szczery dialog. W pracy terapeutycznej można opisywać zachowania i ich skutki oraz wspólnie analizować trudności, ale bez wartościujących etykiet.

Odpowiedź "ulegać żądaniom podopiecznego." również jest błędna. Profesjonalna relacja wymaga granic i odpowiedzialności terapeuty: terapeuta uwzględnia potrzeby, ale nie spełnia automatycznie wszystkich żądań. Uległość może prowadzić do utraty celu terapeutycznego, niespójności oddziaływań i wzmacniania nieadaptacyjnych schematów.

Nieprawidłowa jest także odpowiedź "zawsze decydować za podopiecznego.", bo stoi w sprzeczności z podmiotowością i autonomią osoby. W terapii dąży się do wzmacniania samodzielności, sprawczości i współdecydowania o celach oraz aktywnościach. Terapeuta może doradzać i proponować, ale decyzje powinny być podejmowane wspólnie (z uwzględnieniem bezpieczeństwa i możliwości).

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się skrajności typu "zawsze", "ulegać", "decydować za", najczęściej są to sygnały naruszenia granic lub autonomii. Poprawna odpowiedź zwykle opisuje postawę partnerską: szacunek, akceptację, współpracę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Akceptacja oznacza szacunek dla osoby i przyjmowanie jej bez oceniania oraz etykietowania. Terapeuta uznaje prawo do emocji i trudności, buduje atmosferę bezpieczeństwa i współpracy. To nie jest zgoda na każde zachowanie, tylko profesjonalna, życzliwa postawa.
Ocenianie (np. moralizowanie, krytyka, etykiety) osłabia zaufanie i może wywołać opór lub wycofanie. Zamiast oceny stosuje się opis faktów i zachowań oraz rozmowę o skutkach i potrzebach. To ułatwia wspólne ustalanie celów terapii.
Akceptujesz osobę (godność, prawo do emocji), ale nie musisz akceptować wszystkich zachowań. W praktyce: nie oceniasz człowieka, lecz omawiasz konkretne działania i ich konsekwencje, proponujesz alternatywy i stawiasz jasne granice, gdy wymaga tego bezpieczeństwo.
Nie. Terapeuta uwzględnia potrzeby i preferencje, ale nie działa ulegle. Zadaniem jest prowadzenie procesu terapii zgodnie z celami i bezpieczeństwem, a decyzje podejmuje się wspólnie. Uległość może zaburzać granice i utrudniać osiąganie efektów terapeutycznych.
Decydowanie za osobę ogranicza autonomię i poczucie sprawczości, które są ważne dla motywacji i utrwalania samodzielności. W terapii wspiera się współdecydowanie: terapeuta proponuje opcje i wyjaśnia konsekwencje, ale zachęca do wyboru adekwatnego do możliwości.
Przykłady to: aktywne słuchanie, parafraza, zadawanie pytań otwartych, spokojny ton, unikanie etykiet i ocen. Terapeuta okazuje szacunek, uznaje emocje ("widzę, że to trudne") i wspólnie szuka rozwiązań, zamiast narzucać gotowe decyzje.
Pomaga komunikat oparty na faktach i zasadach: co jest możliwe, a co nie, i dlaczego. Akceptacja dotyczy osoby, a granice dotyczą zachowań i organizacji pracy. Można powiedzieć "rozumiem potrzebę", a potem zaproponować alternatywę zgodną z celami terapii.
Częsty błąd to mylenie "akceptacji" z "uleganiem" albo z rezygnacją z zasad. Inny błąd to traktowanie "oceny" jako elementu diagnozy i przenoszenie tego na sposób rozmowy. W kontakcie chodzi o postawę i język wspierający, nie o wartościowanie osoby.
Gdy wymaga tego bezpieczeństwo, stan zdrowia lub ograniczenia poznawcze, terapeuta może bardziej strukturyzować zadanie i proponować jasne kroki. Nadal jednak dąży do maksymalnego możliwego udziału osoby w decyzjach (wybór aktywności, tempa, poziomu trudności).
Ucz się różnic między: akceptacją a oceną, wspieraniem a wyręczaniem, współpracą a uległością. Przećwicz krótkie scenki rozmów i dobieranie reakcji terapeuty. Na testach szukaj odpowiedzi podkreślających szacunek, autonomię i granice, bez skrajnych sformułowań.
info

Statystycznie 70% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: ""Akceptować podopiecznego." oznacza przyjmować osobę z szacunkiem i bez oceniania, co sprzyja zaufaniu i współpracy w terapii zajęciowej."

Źródła:

  • Carl R. Rogers, "On Becoming a Person: A Therapist's View of Psychotherapy", rozdziały o bezwarunkowej akceptacji i empatii, 1961
  • Egan Gerard, "The Skilled Helper: A Problem-Management and Opportunity-Development Approach to Helping", część o relacji pomocowej i komunikacji, wybrane wydania

Materiały:

  • Podręczniki z komunikacji interpersonalnej i komunikacji terapeutycznej (rozdziały o postawie empatycznej i aktywnym słuchaniu)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji MED.13 z zakresu etyki i relacji terapeutycznej
  • Literatura z nurtu terapii skoncentrowanej na osobie (postawa akceptacji i empatii)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego