W układzie IT (w ujęciu ochrony przeciwporażeniowej) charakterystyczne jest to, że punkt neutralny źródła zasilania jest izolowany od ziemi albo połączony z ziemią przez dużą impedancję. Taki sposób doziemienia powoduje, że przy pierwszym uszkodzeniu izolacji doziemnym (np. przebiciu jednego przewodu fazowego do części przewodzącej dostępnej lub do ziemi) prąd zwarciowy doziemny ma zwykle małą wartość.
Skutek praktyczny jest taki, że w wielu przypadkach nie występuje natychmiastowe samoczynne wyłączenie zasilania przez typowe zabezpieczenia nadprądowe, bo warunek szybkiego zadziałania nie jest spełniony przy tak małym prądzie. Z tego powodu w układach IT istotnym elementem eksploatacji jest wykrycie i zasygnalizowanie pierwszego uszkodzenia oraz jego możliwie szybkie usunięcie. Pozostawienie pierwszej awarii bez reakcji zwiększa ryzyko, że pojawi się drugie uszkodzenie, które może już spowodować zwarcie o dużym prądzie i sytuację bardziej niebezpieczną.
Dlatego poprawne jest stwierdzenie: "W układzie IT, w przypadku pierwszej awarii izolacji, nie ma natychmiastowego wyłączenia zasilania."
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "…natychmiast wyłączany jest zasilanie" – to opis typowego oczekiwania dla układów, w których przy uszkodzeniu doziemnym pojawia się duży prąd powodujący zadziałanie zabezpieczeń. W IT przy pierwszym uszkodzeniu prąd bywa zbyt mały.
- "Układ IT ma najniższy poziom bezpieczeństwa…" – to uogólnienie. Bezpieczeństwo zależy od zastosowanych środków ochrony, doboru zabezpieczeń i organizacji eksploatacji (w tym detekcji uszkodzeń), a nie od samej etykiety układu.
- "Układ IT jest najczęściej stosowany w gospodarstwach domowych." – to nie jest typowa cecha kojarzona z zastosowaniami IT; odpowiedź jest oparta na zgadywaniu "gdzie najczęściej", a nie na zasadzie działania układu przy pierwszym uszkodzeniu.
Wskazówka egzaminacyjna: w IT zapamiętaj schemat myślowy "pierwsze uszkodzenie = sygnał i naprawa, niekoniecznie wyłączenie". To pozwala szybko odróżnić IT od układów, w których nacisk kładzie się na automatyczne wyłączenie przy pierwszej awarii.
