KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 17.
W której kolejności należy zdjąć i założyć pacjentce z niedowładem prawej kończyny górnej koszulę nocną?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy niedowładzie podczas zdejmowania odzieży najpierw uwalnia się kończynę sprawniejszą, aby nie szarpać i nie przeciążać kończyny osłabionej. Natomiast przy zakładaniu odzieży zaczyna się od kończyny niedowładnej, bo później łatwiej dopasować ubranie do strony sprawnej i poprawić ułożenie.

Pełne wyjaśnienie:

U pacjenta z niedowładem prawej kończyny górnej kluczowe jest takie wykonanie czynności, aby nie prowokować bólu, nie doprowadzić do urazu (np. pociągnięcia w stawie barkowym) oraz maksymalnie ułatwić współpracę pacjenta.

Zdejmowanie odzieży wykonuje się zaczynając od kończyny sprawniejszej (tu: lewej). Dzięki temu najpierw "zdejmuje się" ubranie z ręki, którą pacjent może lepiej kontrolować lub którą łatwiej bezpiecznie przeprowadzić przez rękaw. Dopiero potem zdejmuje się ubranie z kończyny niedowładnej, minimalizując ryzyko szarpnięcia i nadmiernego zakresu ruchu po stronie osłabionej.

Zakładanie odzieży rozpoczyna się od kończyny niedowładnej (tu: prawej). W praktyce najpierw zakłada się rękaw na słabszą kończynę, ponieważ późniejsze naciąganie i dopasowywanie ubrania jest łatwiejsze, gdy druga kończyna jest sprawniejsza i może aktywnie pomóc lub można ją bez trudu przełożyć przez rękaw. Taka kolejność wspiera też poczucie bezpieczeństwa pacjenta.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?

  • Odpowiedzi sugerujące rozpoczęcie zdejmowania od strony niedowładnej zwiększają ryzyko bólu i urazu, bo wymagają manipulowania osłabioną kończyną w momencie, gdy ubranie nadal ogranicza ruch.
  • Odpowiedzi mówiące, że przy zakładaniu zaczyna się od strony sprawnej, utrudniają późniejsze bezpieczne przełożenie kończyny niedowładnej przez rękaw i mogą wymagać szarpania lub niekorzystnych dźwigni.
  • Wariant "zdejmowanie od prawej, zakładanie od lewej" odwraca zalecaną logikę i jest częstym skutkiem pomylenia zasad dla dwóch różnych czynności.

Wskazówka praktyczna: zapamiętaj regułę "zakładanie – słabsza pierwsza, zdejmowanie – sprawniejsza pierwsza". Zawsze pracuj spokojnie, z asekuracją, informując pacjenta o kolejnych krokach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej stosuje się regułę: zakładanie od strony słabszej. Najpierw przełóż rękaw na kończynę niedowładną, a dopiero potem na sprawniejszą. Zmniejsza to ryzyko szarpnięcia i ułatwia dopasowanie ubrania, gdy pacjent może lepiej współpracować stroną sprawną.
Przy zdejmowaniu odzieży zwykle zaczyna się od kończyny sprawniejszej. Najpierw uwalniasz rękę, którą łatwiej kontrolować, a dopiero potem ostrożnie zdejmujesz ubranie z kończyny osłabionej. Pomaga to ograniczyć ból i ryzyko urazu po stronie niedowładnej.
Bo przełożenie rękawa przez kończynę niedowładną bywa trudniejsze i wymaga większej ostrożności. Gdy najpierw założysz rękaw na słabszą stronę, później możesz łatwo dopasować ubranie i dokończyć czynność stroną sprawną, bez naciągania i bolesnych ruchów w barku.
Gdy ubranie wciąż ogranicza ruch, manipulowanie kończyną niedowładną może być niebezpieczne. Zaczynając od strony sprawnej, szybciej zmniejszasz opór materiału i uzyskujesz większą swobodę. Dopiero potem możesz spokojnie i bez szarpania zsunąć rękaw z kończyny osłabionej.
Najczęstszy błąd to stosowanie tej samej kolejności dla ubierania i rozbierania, bez rozróżnienia etapów. To prowadzi do zaczynania od złej strony i ryzyka szarpnięcia kończyny niedowładnej. Warto zapamiętać osobno regułę dla zakładania i osobno dla zdejmowania.
Podpieraj kończynę, prowadź ruch w małym, kontrolowanym zakresie i unikaj pociągania za dłoń lub przedramię. Rękaw zsuwaj powoli, najlepiej przesuwając materiał po ciele, a nie ciągnąc kończynę. Informuj pacjenta o ruchach i obserwuj reakcje bólowe.
Tak, o ile stan pacjenta na to pozwala. Współudział zwiększa samodzielność, motywację i poczucie kontroli. Najczęściej zachęca się do pomocy stroną sprawniejszą (np. wciągnięcie rękawa, przytrzymanie materiału), a opiekun zabezpiecza kończynę niedowładną i koordynuje ruch.
Najłatwiejsze są ubrania luźne, z szerokimi rękawami i miękkiego materiału, które nie stawiają oporu. Pomocne bywają zapięcia na rzepy lub napy (jeśli występują), a także koszule/koszulki o większym rozmiarze. Zmniejsza to liczbę trudnych manewrów i ryzyko bólu.
Gdy pojawia się ostry ból, nagłe ograniczenie ruchu, wyraźny obrzęk, zasinienie, niepokojące drętwienie lub pacjent zgłasza nietypowe dolegliwości. Także wtedy, gdy kończyna jest wiotka i "ciąży" w sposób sugerujący ryzyko urazu barku. Bezpieczeństwo ma pierwszeństwo przed tempem czynności.
Przydatna mnemotechnika: "Zakładam na słabszą, zdejmuję ze sprawniejszej". To skrót myślowy, który pomaga odróżnić dwie sytuacje. Na egzaminie zwróć uwagę, czy pytanie dotyczy zakładania, zdejmowania, czy obu czynności naraz.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Przy niedowładzie podczas zdejmowania odzieży najpierw uwalnia się kończynę sprawniejszą, aby nie szarpać i nie przeciążać kończyny osłabionej."

Materiały:

  • Skrypty i podręczniki do kwalifikacji opiekuna medycznego dotyczące czynności higienicznych i pielęgnacyjnych
  • Materiały dydaktyczne placówek kształcenia (procedury ubierania/rozbierania pacjenta z niedowładem)
  • Ćwiczenia praktyczne w pracowni umiejętności: ubieranie pacjenta z ograniczeniem ruchu kończyny

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego