KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 27.
W której kolejności opiekun medyczny powinien zdjąć i założyć koszulę pacjentowi z niedowładem lewostronnym?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy niedowładzie obowiązuje zasada: podczas zdejmowania odzieży zaczyna się od strony sprawnej, aby pacjent mógł współpracować i nie narażać kończyny osłabionej na szarpanie. Podczas zakładania zaczyna się od strony niesprawnej, by delikatnie ułożyć kończynę niedowładną w rękawie, a dopiero potem stronę sprawną.

Pełne wyjaśnienie:

W opiece nad pacjentem z niedowładem lewostronnym kluczowa jest ochrona kończyny niesprawnej i maksymalne wykorzystanie strony sprawnej do współpracy. Dlatego stosuje się prostą zasadę kolejności:

  • zdejmowanie odzieży – zaczyna się od strony sprawnej (tu: prawej), a kończy na stronie niedowładnej (lewej),
  • zakładanie odzieży – zaczyna się od strony niesprawnej (tu: lewej), a kończy na stronie sprawnej (prawej).

Dlaczego tak? Przy zdejmowaniu łatwiej najpierw uwolnić sprawną kończynę, którą pacjent może aktywnie poruszać. Gdy materiał jest już luźniejszy, kończynę niedowładną zdejmuje się ostrożnie, bez szarpania, co ogranicza ból i ryzyko urazu (np. w okolicy barku). Przy zakładaniu najtrudniejszy etap to wprowadzenie rękawa na kończynę osłabioną – robi się to jako pierwsze, gdy odzież jest jeszcze dobrze kontrolowana, a ruchy mogą być wolne i precyzyjne.

Ocena odpowiedzi:

  • Zdejmowanie od kończyny prawej, a zakładanie od lewej – poprawnie uwzględnia regułę "zdejmuj od sprawnej, zakładaj od niesprawnej" przy lewostronnym niedowładzie.
  • "Zdejmowanie od lewej, a zakładanie od prawej" – to odwrócenie zasad; może prowadzić do szarpania i trudności przy kończynie niedowładnej.
  • "Zawsze od prawej" – błędnie zakłada tę samą kolejność dla obu czynności; zakładanie powinno zaczynać się od strony niesprawnej.
  • "Zawsze od lewej" – również upraszcza proces i ignoruje fakt, że przy zdejmowaniu korzystniej zaczynać od strony sprawnej.

Wskazówka praktyczna: przed rozpoczęciem upewnij się, że pacjent jest stabilnie ułożony, poinformuj o kolejnych krokach i zachęcaj do aktywnej pomocy stroną sprawną. Ruchy wykonuj powoli, bez ciągnięcia za kończynę niedowładną.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw zakłada się rękaw na stronę niesprawną (lewą), a dopiero potem na stronę sprawną (prawą). Dzięki temu kończynę niedowładną układa się delikatnie, bez szarpania, gdy odzież jest jeszcze łatwa do kontrolowania.
Strona sprawna może aktywnie współpracować, więc łatwo ją wysunąć z rękawa. Gdy koszula jest luźniejsza, bezpieczniej zdejmuje się ją z kończyny niedowładnej, zmniejszając ryzyko bólu, skręcenia lub pociągnięcia barku.
Przy zakładaniu zaczyna się od strony niesprawnej. To moment wymagający największej ostrożności, bo kończyna ma ograniczony ruch. Na końcu ubiera się stronę sprawną, bo pacjent może w tym pomóc i łatwiej dopasować odzież.
Częste błędy to: zaczynanie zakładania od strony sprawnej, ciągnięcie za kończynę niedowładną zamiast prowadzenia materiału, zbyt szybkie ruchy oraz brak komunikacji z pacjentem. To zwiększa dyskomfort i ryzyko urazu stawu barkowego.
Niedowład lewostronny oznacza osłabienie ruchu po lewej stronie ciała pacjenta (np. lewa ręka trudniej się unosi, palce słabiej chwytają). W praktyce zawsze potwierdź to obserwacją i pytaniem, bo ograniczenia mogą być różnego stopnia.
Tak, zasada pozostaje taka sama dla odzieży z rękawami: zdejmowanie od strony sprawnej, zakładanie od strony niesprawnej. Różnić się może technika (np. przy ciasnym rękawie), ale kolejność ma chronić kończynę osłabioną.
Wyjaśnij krok po kroku, poproś o ruchy stroną sprawną (np. wysunięcie prawej ręki), zapewnij stabilne podparcie i rób przerwy. Unikaj ciągnięcia; lepiej "prowadzić" materiał po kończynie, zwłaszcza po stronie niedowładnej.
Szczególną ostrożność zachowaj przy podnoszeniu lub odwodzeniu ręki niedowładnej oraz przy ściąganiu rękawa. Bark może być bolesny i niestabilny, więc ruchy powinny być małe, kontrolowane, a kończyna cały czas podtrzymywana.
Zatrzymaj czynność, zmień ułożenie kończyny (bliżej ciała, z podparciem), wybierz luźniejszą odzież lub zastosuj technikę marszczenia rękawa. Jeśli ból jest silny lub nowy, zgłoś to pielęgniarce/zespołowi medycznemu.
Pomaga reguła: "niesprawna wchodzi pierwsza, sprawna wychodzi pierwsza". Czyli przy zakładaniu najpierw strona słabsza, a przy zdejmowaniu najpierw strona silniejsza. Zawsze sprawdź, która strona jest niedowładna.
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Przy niedowładzie obowiązuje zasada: podczas zdejmowania odzieży zaczyna się od strony sprawnej, aby pacjent mógł współpracować i nie narażać kończyny osłabionej na szarpanie."

Źródła:

  • Berman A., Snyder S., Frandsen G., "Kozier & Erb’s Fundamentals of Nursing", rozdziały dotyczące pielęgnacji pacjenta z ograniczoną sprawnością i czynności ubierania/rozbierania (kolejność: strona niesprawna/sprawna) – wydanie anglojęzyczne, wskazanie ogólnej zasady postępowania
  • Potter P.A., Perry A.G., "Podstawy pielęgniarstwa" (polskie wydania), dział: opieka nad pacjentem z deficytami ruchowymi / czynności dnia codziennego (ADL) – zasady ubierania i rozbierania przy niedowładzie

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do kwalifikacji opiekun medyczny (procedury pielęgnacyjno-opiekuńcze)
  • Materiały dydaktyczne szkół policealnych: techniki ubierania/rozbierania osoby niesamodzielnej
  • Filmy instruktażowe placówek edukacyjnych (techniki pielęgnacyjne, transfer, ergonomia) – pochodzące z wiarygodnych ośrodków

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego