KWALIFIKACJA BUD19 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 13.
W której metodzie obliczania pola powierzchni działki ewidencyjnej, pomiaru jej parametrów na mapie dokonuje się wyłącznie przy użycia cyrkla i podziałki transwersalnej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Metoda graficzna polega na wyznaczaniu parametrów figury bezpośrednio na mapie, z użyciem prostych przyrządów kreślarskich. Gdy pomiar wykonuje się wyłącznie cyrklem i podziałką transwersalną (bez współrzędnych i bez planimetru), odpowiada to właśnie podejściu graficznemu, a nie analitycznemu czy mechanicznemu.

Pełne wyjaśnienie:

W geodezji pole powierzchni działki można wyznaczać różnymi metodami, zależnie od tego, jakimi danymi dysponujemy (mapa, współrzędne punktów granicznych, wyniki pomiaru w terenie) oraz jakiej dokładności potrzebujemy.

Odpowiedź "Graficznej." jest poprawna, ponieważ metoda graficzna opiera się na pracy bezpośrednio na mapie: mierzy się długości odcinków i/lub odkłada elementy konstrukcyjne przy pomocy prostych narzędzi kreślarskich. Typowym zestawem są cyrkiel (do przenoszenia odległości) oraz podziałka, w tym podziałka transwersalna (do dokładniejszego odczytu długości na mapie). W takim ujęciu nie korzysta się z obliczeń na podstawie współrzędnych, tylko z pomiaru rysunku mapowego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

  • "Analitycznej." – metoda analityczna wymaga danych liczbowych (np. długości, współrzędnych, miar) i prowadzi do obliczenia pola z zastosowaniem zależności matematycznych. Sama praca cyrklem i podziałką na mapie nie stanowi metody analitycznej.
  • "Mechanicznej." – metoda mechaniczna jest kojarzona z użyciem przyrządów mechanicznych do wyznaczania pola (w praktyce klasycznie: planimetr). Skoro w pytaniu zastrzeżono użycie wyłącznie cyrkla i podziałki transwersalnej, nie jest to podejście mechaniczne.
  • "Kombinowanej." – metoda kombinowana łączy elementy różnych podejść (np. część danych z mapy, część z obliczeń lub pomiarów). Warunek "wyłącznie" wskazuje na metodę czysto graficzną, bez domieszki obliczeń analitycznych czy przyrządów mechanicznych.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawiają się przyrządy kreślarskie i praca na mapie (cyrkiel, podziałka), najczęściej chodzi o rozpoznanie metody graficznej; jeśli pojawia się planimetr – o metodę mechaniczną; jeśli mowa o współrzędnych i wzorach – o metodę analityczną.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To metoda wyznaczania pola na podstawie pomiaru elementów figury bezpośrednio na mapie. Korzysta się z przyrządów kreślarskich (np. cyrkla i podziałki), a nie z obliczeń opartych o współrzędne punktów granicznych.
Podziałka transwersalna ułatwia dokładniejszy odczyt długości na mapie niż zwykła podziałka liniowa. Stosuje się ją przy pracy graficznej, gdy odległości przenosi się i odczytuje bezpośrednio z rysunku mapowego.
Cyrkiel służy do przenoszenia odległości z mapy i do konstrukcji geometrycznych na rysunku. Jeżeli zadanie podkreśla pomiar "na mapie" i brak danych liczbowych do wzorów, to typowy schemat metody graficznej.
Metoda analityczna opiera się na danych liczbowych (np. współrzędnych, długościach) i prowadzi do obliczeń według zależności matematycznych. Metoda graficzna bazuje na pomiarze z mapy i konstrukcjach, bez liczenia pola ze współrzędnych.
Stosuje się ją wtedy, gdy pole wyznacza się przyrządem mechanicznym przeznaczonym do pomiaru pola figury na planie/mapie. W klasycznym ujęciu chodzi o planimetr, który "zlicza" pole podczas obrysu figury.
Tak, w metodzie kombinowanej można łączyć elementy pomiaru z mapy (np. podziałką) z elementami obliczeń lub innymi danymi. Kluczowe jest jednak to, że nie jest to wtedy podejście "wyłącznie" graficzne, bo dochodzi drugi składnik metody.
Najczęściej są to proste przyrządy kreślarskie i pomiarowe do pracy na mapie: cyrkiel do przenoszenia odległości oraz różne podziałki do odczytu długości w skali mapy. Dobór zależy od ćwiczenia i wymaganej dokładności.
Planimetr jest przyrządem do mechanicznego pomiaru pola. Jeżeli w zadaniu mowa o wyłącznym użyciu cyrkla i podziałki, to wyklucza się przyrząd mechaniczny, a więc nie jest to metoda mechaniczna ani hybryda z jej udziałem.
Najczęstsze są pomyłki wynikające z kojarzenia metody z "dokładnością", a nie z rodzajem danych i narzędzi. Uczniowie mylą też metodę mechaniczną z każdą pracą na mapie, choć mechaniczna dotyczy użycia przyrządu do pola.
Najpierw wyłap słowa-klucze: praca "na mapie" oraz narzędzia. Cyrkiel i podziałka sugerują podejście graficzne; dane o współrzędnych i wzory sugerują analityczne; przyrząd do pola (np. planimetr) sugeruje mechaniczne.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Metoda graficzna polega na wyznaczaniu parametrów figury bezpośrednio na mapie, z użyciem prostych przyrządów kreślarskich."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z geodezji ogólnej (dział: obliczanie pól powierzchni)
  • Materiały dydaktyczne szkoły (pracownia geodezyjna) dotyczące pomiarów na mapie i podziałek
  • Instrukcje/przewodniki do ćwiczeń z kameralnego opracowania wyników pomiarów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego