KWALIFIKACJA EKA1 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 33.
W której z wymienionych sytuacji wznowienie postępowania administracyjnego może nastąpić tylko na żądanie strony?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wznowienie "tylko na żądanie strony" dotyczy sytuacji, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
W pozostałych przypadkach (np. przestępstwo, fałszywe dowody, brak wymaganego stanowiska organu) podstawą jest wada decyzji, którą organ może badać niezależnie od inicjatywy strony.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza rozróżnienie między przesłankami wznowienia postępowania, które mogą uruchomić się wyłącznie na wniosek (żądanie) strony, a przesłankami, przy których wznowienie może być wszczęte także z inicjatywy organu.

Odpowiedź "Strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu." jest właściwa, ponieważ ta przesłanka wiąże się bezpośrednio z ochroną prawa strony do udziału w sprawie. Skoro to strona jest podmiotem, którego uprawnienie zostało naruszone (i zwykle to ona ma najlepszą wiedzę, że realnie nie uczestniczyła bez swojej winy), ustawodawca przewiduje tu tryb uruchamiany przez żądanie strony.

Pozostałe odpowiedzi opisują wady decyzji lub postępowania o charakterze "obiektywnym":

  • "Decyzja została wydana w wyniku przestępstwa." – wskazuje na szczególnie poważną wadę procesu decyzyjnego. Taka okoliczność nie zależy od samej aktywności strony; może ujawnić się np. w toku działań organów ścigania lub kontroli.
  • "Decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu." – dotyczy naruszeń proceduralnych związanych z obowiązkowymi uzgodnieniami/opiniami. To element legalności działania organu, który organ powinien weryfikować także niezależnie od woli strony.
  • "Dowody (…) okazały się fałszywe." – opisuje wadę materiału dowodowego. Fałszerstwo może ujawnić się z różnych źródeł, nie tylko od strony, więc nie jest to typowy przypadek "tylko na żądanie strony".

W praktyce egzaminacyjnej najczęstsza pułapka polega na utożsamianiu wznowienia z "wnioskiem strony" w ogóle. Tymczasem trzeba zapamiętać, że niektóre przesłanki są powiązane z ochroną indywidualnego prawa strony do udziału i wtedy wniosek strony jest kluczowy, a inne dotyczą legalności decyzji jako takiej i mogą zostać podjęte również z inicjatywy organu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wznowienie postępowania to nadzwyczajny tryb ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją, gdy ujawnią się określone wady lub szczególne okoliczności (np. poważne uchybienia proceduralne). Nie służy do "drugiej próby" bez podstawy, tylko do usunięcia istotnych nieprawidłowości.
Bo ta przesłanka chroni przede wszystkim indywidualne uprawnienie strony do czynnego udziału. To strona zwykle najlepiej wie, że nie mogła uczestniczyć (np. nie została skutecznie zawiadomiona) i to ona inicjuje naprawienie skutków. Organ nie zawsze ma wiedzę, że "bez winy" strona nie brała udziału.
Trzeba sprawdzić, czy dana przesłanka dotyczy naruszenia prawa strony (np. brak udziału bez winy), czy raczej "obiektywnej" wady decyzji/postępowania (np. fałszywe dowody, przestępstwo, brak wymaganego stanowiska). Te drugie mogą być wykryte także przez organ i nie muszą zależeć od inicjatywy strony.
Nie. Sama okoliczność przestępstwa jest wadą o charakterze obiektywnym i może zostać ujawniona niezależnie od strony (np. w wyniku postępowania karnego lub kontroli). W praktyce strona może złożyć wniosek, ale nie jest to typowy przypadek ograniczony wyłącznie do żądania strony.
Chodzi o sytuację, gdy materiał dowodowy, na którym oparto istotne ustalenia, okazał się nieprawdziwy (np. sfałszowany dokument albo nieprawdziwa opinia). Taka wada podważa prawidłowość ustaleń faktycznych. Nie jest to jednak przesłanka typowo "osobista" strony, bo może zostać wykryta także przez organ.
Najczęściej myli się wznowienie z innymi trybami nadzwyczajnymi i zakłada, że zawsze potrzebny jest wniosek strony. Drugi błąd to kierowanie się "poważnością" słów (np. przestępstwo) zamiast kryterium: czy przesłanka jest uruchamiana wyłącznie na żądanie strony, czy może także z inicjatywy organu.
Gdy realnie nie uczestniczyła w postępowaniu z przyczyn od niej niezależnych, np. nie została skutecznie zawiadomiona o czynnościach, była pozbawiona możliwości wypowiedzenia się lub nie mogła działać z powodu przeszkody niezawinionej. Kluczowe jest "bez własnej winy" oraz wpływ na prawo do udziału.
To może być przesłanka do wzruszenia rozstrzygnięcia w trybie wznowienia, jeśli przepisy wymagają uzyskania stanowiska (np. uzgodnienia/opinii) i go zabrakło. Na egzaminie trzeba pamiętać, że taka wada dotyczy procedury organu i nie jest typowo uzależniona wyłącznie od żądania strony.
Najlepiej uczyć się "mapy" trybów: wznowienie, nieważność, uchylenie/zmiana. Do wznowienia warto zrobić tabelę: przesłanka → co oznacza → kto może zainicjować. W zadaniach testowych szukaj słów-kluczy: udział strony, fałszywe dowody, przestępstwo, braki proceduralne.
Najczęściej będą to sformułowania dotyczące ochrony uprawnień strony do udziału: "strona nie brała udziału", "bez własnej winy", "pozbawienie możności działania". To sygnał, że chodzi o przesłankę związaną z prawami procesowymi strony, a nie o ogólną wadę legalności decyzji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 33% zdających egzamin. bardzo trudne

Źródła:

  • Kodeks postępowania administracyjnego – dział/rozdział dotyczący wznowienia postępowania (tekst ustawy; weryfikacja wymaga sprawdzenia aktualnego brzmienia w oficjalnym publikatorze).
  • Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego (część: tryby nadzwyczajne, wznowienie postępowania) – publikacja prawnicza omawiająca przesłanki i tryb wszczęcia.

Materiały:

  • Tekst Kodeksu postępowania administracyjnego – dział dotyczący wznowienia postępowania
  • Komentarz praktyczny do Kodeksu postępowania administracyjnego (rozdział o trybach nadzwyczajnych)
  • Zestawienie porównawcze trybów nadzwyczajnych: wznowienie vs stwierdzenie nieważności vs uchylenie/zmiana

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego