KWALIFIKACJA ELM6 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 11.
W których siłownikach pneumatycznych nie można zastosować magnetycznych czujników krańcowych?
Ilustracja przedstawia schematyczne rysunki czterech różnych siłowników pneumatycznych, które są numerowane od 1 do 4.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Magnetyczne czujniki krańcowe działają tylko wtedy, gdy w tłoku jest magnes i gdy pole magnetyczne może być wykryte przez ściankę cylindra oraz da się czujnik poprawnie zamocować. W siłownikach oznaczonych na ilustracji jako 2 i 3 te warunki nie są spełnione, więc nie można ich zastosować.

Pełne wyjaśnienie:

Magnetyczne czujniki krańcowe (najczęściej kontaktronowe lub z efektem Halla) wykrywają położenie tłoka dzięki magnesowi umieszczonemu w tłoku. Czujnik montuje się zwykle w rowku/profilu na korpusie siłownika albo w obejmie, a jego zadziałanie następuje, gdy magnes znajdzie się w pobliżu strefy czułości.

Aby takie czujniki mogły działać, muszą być spełnione równocześnie typowe warunki techniczne:

  • Magnes w tłoku (bez niego czujnik magnetyczny nie ma "źródła" pola do wykrycia).
  • Możliwość przeniknięcia pola przez ściankę cylindra (zbyt gruba lub niekorzystna konstrukcja może osłabić pole, a elementy metalowe mogą je częściowo ekranować).
  • Możliwość poprawnego montażu czujnika na siłowniku (rowek, szyna montażowa lub dedykowany uchwyt).

W zadaniu poprawna odpowiedź wskazuje siłowniki "2 i 3", czyli te, w których – zgodnie z ilustracją – brakuje warunków do zastosowania czujników magnetycznych (np. konstrukcja nieprzystosowana do montażu czujnika i/lub brak rozwiązania z magnesem w tłoku). W praktyce skutkuje to tym, że czujnik nie będzie miał gdzie być stabilnie zamocowany albo nie będzie wiarygodnie przełączał w położeniach krańcowych.

Pozostałe pary odpowiedzi są niepoprawne, ponieważ obejmują co najmniej jeden siłownik, dla którego typowo da się zastosować czujnik magnetyczny (spełnione są warunki: magnes w tłoku, wykrywalne pole oraz przewidziany sposób montażu).
Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz czujnik magnetyczny, zawsze sprawdź trzy rzeczy: magnes w tłoku, materiał/ściankę cylindra oraz miejsce montażu czujnika.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To czujniki położenia tłoka, które wykrywają pole magnetyczne magnesu w tłoku. Dają sygnał (np. do PLC), że siłownik dojechał do określonej pozycji. Najczęściej spotkasz wersje kontaktronowe lub z efektem Halla montowane w rowku na korpusie.
W czujniku znajduje się kontaktron (szklana rurka ze stykami), który zwiera/rozwiera pod wpływem pola magnesu w tłoku. Gdy tłok z magnesem przejedzie obok czujnika, czujnik zmienia stan. Wymaga to odpowiedniej odległości i poprawnego ustawienia czujnika.
Najczęstsze powody to brak magnesu w tłoku, zbyt duże tłumienie/ekranowanie pola przez konstrukcję cylindra lub brak miejsca na montaż czujnika (brak rowka, szyny, uchwytu). Wtedy sygnał jest niestabilny albo czujnika nie da się bezpiecznie zamocować.
Najpewniej sprawdzisz to w karcie katalogowej lub oznaczeniu wersji (np. wykonanie "z magnesem"). W praktyce producenci często oferują tę samą serię w wersji z magnesem i bez. Sam wygląd z zewnątrz bywa podobny, więc dokumentacja jest kluczowa.
Nie. Materiał korpusu pomaga (aluminium zwykle nie ekranowałoby pola tak jak stal), ale i tak musisz mieć magnes w tłoku oraz możliwość montażu czujnika w odpowiednim miejscu. Bez rowka/uchwytu albo przy złej geometrii czujnik może nie działać poprawnie.
Najczęściej jest to rowek (profil) T lub C wzdłuż cylindra, gdzie wsuwasz czujnik i dokręcasz śrubą. W innych konstrukcjach stosuje się obejmy lub uchwyty przykręcane. Ważne, aby czujnik nie kolidował z ruchem i był odporny na drgania.
Sprawdź kolejno: czy siłownik jest w wersji z magnesem, czy czujnik jest właściwego typu i napięcia, czy jest poprawnie ustawiony w strefie zadziałania oraz czy przewód/złącze nie jest uszkodzone. Częstym błędem jest też zbyt duży odstęp czujnika od tłoka.
Kontaktron jest czujnikiem stykowym (mechanicznie zwiera styki w polu magnetycznym), a Hall jest półprzewodnikowy (bez styków mechanicznych). Hall zwykle lepiej znosi bardzo częste przełączanie, ale oba typy wymagają magnesu w tłoku i poprawnego montażu. Dobór zależy od aplikacji i wymagań.
Gdy nie ma magnesu w tłoku, konstrukcja nie pozwala wykryć pola albo środowisko pracy utrudnia stabilny montaż czujnika magnetycznego. Krańcówki mechaniczne mogą też być użyte, gdy chcesz wykrywać pozycję elementu zewnętrznego (np. dźwigni), a nie samego tłoka w cylindrze.
Najpierw zidentyfikuj, co różni konstrukcje na ilustracji (np. rowek pod czujnik, rodzaj korpusu, sposób prowadzenia tłoka). Potem porównaj to z zasadą działania czujnika magnetycznego: magnes w tłoku + możliwość montażu + przenikanie pola. Dopiero wtedy wybierz parę numerów.
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Magnetyczne czujniki krańcowe działają tylko wtedy, gdy w tłoku jest magnes i gdy pole magnetyczne może być wykryte przez ściankę cylindra oraz da się czujnik poprawnie zamocować."

Źródła:

  • Festo Didactic, "Fundamentals of Pneumatics" (materiały szkoleniowe TP101/odpowiedniki) – rozdziały o siłownikach i czujnikach położenia tłoka
  • SMC, "Auto Switches / Cylinder Sensors" (katalog techniczny) – zasada działania i wymagania montażowe czujników kontaktronowych/Hall

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z pneumatyki przemysłowej (siłowniki i osprzęt czujnikowy)
  • Karty katalogowe siłowników z rowkiem pod czujniki oraz czujników magnetycznych
  • Instrukcje montażu czujników położenia tłoka (ustawienie, odległość, uchwyty)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego