KWALIFIKACJA ROL9 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 31.
W którym miejscu gniazda pszczelego, przy poszerzaniu, należy wstawić dwie ramki z węzą?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ramki z węzą przy poszerzaniu gniazda podaje się tak, aby nie rozrywać zwartego obszaru czerwiu i nie wychładzać go.
Dlatego właściwe jest wstawienie dwóch ramek: po jednej z każdej strony czerwiu. Pozostałe propozycje lokują węzę w obrębie czerwiu (otwartego lub krytego) albo skupiają obie ramki w jednym miejscu, co zwiększa ryzyko zaburzeń w gnieździe.

Pełne wyjaśnienie:

Prawidłowe poszerzanie gniazda polega na takim dodaniu ramek, aby rodzina mogła je szybko zagospodarować, a jednocześnie aby nie pogorszyć warunków rozwoju czerwiu. Centrum gniazda stanowi obszar z czerwiem, który wymaga stabilnej temperatury i możliwie zwartego układu plastrów.

Odpowiedź "Po jednej z każdej strony czerwiu." jest właściwa, ponieważ dodanie dwóch ramek z węzą symetrycznie na obrzeżach czerwiu poszerza gniazdo stopniowo. Pszczoły mają łatwy dostęp do nowej węzy (blisko ciepłej strefy), ale nie dochodzi do wstawienia "zimnej przegrody" w sam środek czerwiu. Takie ułożenie sprzyja odbudowie węzy i ogranicza ryzyko wychłodzenia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Obok siebie na skraju czerwiu." – umieszczenie dwóch ramek razem tworzy większą przerwę w układzie plastrów po jednej stronie. Może to pogarszać zwartość gniazda i utrudniać pszczołom równomierną rozbudowę, a przy słabszej rodzinie zwiększać ryzyko wychłodzenia sąsiednich plastrów.
  • "Między plastry z czerwiem krytym." – wstawienie węzy w obręb czerwiu rozrywa jego zwarty układ. Nawet jeśli czerw kryty jest bardziej odporny niż otwarty, nadal wymaga stabilnych warunków, a dodatkowo pszczoły muszą przeorganizować pracę przy ogrzewaniu i pielęgnacji.
  • "Między plastry z czerwiem otwartym." – to szczególnie ryzykowne, bo czerw otwarty (larwy) jest najbardziej wrażliwy na wahania temperatury i przeciągi. Wstawienie węzy w sam środek tej strefy zwiększa ryzyko pogorszenia jakości wychowu czerwiu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "poszerzanie gniazda" i "węza", zwykle kluczowe są dwa kryteria: (1) nie rozrywać czerwiu, (2) trzymać węzę blisko ciepłej strefy, ale na jej obrzeżu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Strefę czerwiu rozpoznasz po ramach z jajeczkami, larwami lub zasklepionym czerwiem, zwykle skupionych w centralnej części gniazda. Najczęściej obok czerwiu znajduje się wianuszek pierzgi i zapasów. Układ ten pomaga ocenić, gdzie bezpiecznie dodawać nowe ramki.
Czerw otwarty jest bardzo wrażliwy na spadki temperatury i przeciągi. Wstawienie węzy w środek tej strefy rozrywa zwarty układ plastrów, utrudnia ogrzewanie i karmienie larw oraz może pogorszyć warunki rozwoju. Bezpieczniej poszerzać gniazdo na obrzeżach czerwiu.
Poszerzanie gniazda to dodawanie miejsca rodzinie (np. przez wstawienie ramek z węzą lub suszem) w czasie wzrostu siły rodziny. Celem jest umożliwienie czerwienia i rozbudowy plastrów bez wywołania nastroju rojowego. Zabieg wykonuje się tak, by nie zaburzyć termiki i układu czerwiu.
Dwie ramki obok siebie tworzą większą "lukę" w zwartym układzie plastrów po jednej stronie. Przy słabszej rodzinie może to utrudniać dogrzewanie i spowolnić odbudowę węzy, a także zaburzyć równomierny rozwój gniazda. Zwykle korzystniejsze jest podanie ich symetrycznie po obu stronach czerwiu.
Najczęściej robi się to w okresie intensywnego rozwoju, gdy rodzina ma dużo młodych pszczół woskowych i jest pożytek lub dokarmianie stymulujące. Wtedy węza jest szybciej odbudowywana. Zbyt wczesne dodanie węzy do słabej rodziny może zwiększać ryzyko wychłodzenia i opóźniać rozwój.
Czerw kryty jest zasklepiony w komórkach woskiem i wygląda jak jednolita, matowa "płaszczyzna" zasklepów. Czerw otwarty to jajeczka i larwy widoczne w otwartych komórkach (często z połyskiem mleczka). Ta różnica ma znaczenie, bo czerw otwarty jest bardziej wrażliwy na chłód i manipulacje.
W praktyce takie działanie może przyspieszyć odbudowę tylko w bardzo silnych rodzinach i w sprzyjających warunkach, ale na egzaminie kluczowa jest zasada ochrony zwartego obszaru czerwiu. Wstawienie węzy w środek czerwiu zwiększa ryzyko wychłodzenia i rozrywania gniazda, dlatego standardowo podaje się ją na obrzeżach czerwiu.
Częste błędy to: wstawienie węzy między plastry z czerwiem, dodanie zbyt wielu ramek naraz, poszerzanie słabej rodziny oraz wykonywanie zabiegu w chłodny dzień. Skutkiem bywa spowolnienie rozwoju i gorsza termika gniazda. Najbezpieczniej poszerzać stopniowo, kontrolując siłę rodziny.
Termika gniazda decyduje o prawidłowym rozwoju czerwiu i sprawności rodziny. Rozrywanie zwartej strefy czerwiu lub tworzenie dużych przerw między plastrami zwiększa straty ciepła. Pszczoły muszą wtedy zużywać więcej energii na ogrzewanie zamiast na zbiór i wychów, co osłabia efekty gospodarki pasiecznej.
Wybieraj odpowiedź zgodną z zasadą: nie ingerować w środek czerwiu i poszerzać gniazdo stopniowo. Jeśli w odpowiedziach pojawia się wariant "po jednej z każdej strony czerwiu", zwykle spełnia on oba kryteria: chroni termikę i daje pszczołom dostęp do ciepłej strefy potrzebnej do odbudowy węzy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Ramki z węzą przy poszerzaniu gniazda podaje się tak, aby nie rozrywać zwartego obszaru czerwiu i nie wychładzać go.Dlatego właściwe jest wstawienie dwóch ramek: po jednej z każdej strony czerwiu."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do kwalifikacji ROL.3 dotyczące gospodarki pasiecznej
  • Instrukcje i poradniki pasieczne omawiające poszerzanie gniazda i podawanie węzy
  • Materiały szkoleniowe ODR/techników pszczelarzy (zajęcia o pracy w gnieździe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego