KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 33.
W którym miejscu publikacji zamieszczona jest informacja o materiałach ikonograficznych?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Informacje o materiałach ikonograficznych (np. autor zdjęć/rysunków, źródło, prawa do wykorzystania) są zwykle częścią danych redakcyjno‑wydawniczych. Takie dane umieszcza się na stronie redakcyjnej (stopce/impressum), a nie na stronie wakatowej ani w bibliografii czy przypisach, które dotyczą głównie cytowanej literatury.

Pełne wyjaśnienie:

W publikacjach drukowanych (np. książkach) wyróżnia się elementy treści głównej oraz część informacyjno‑wydawniczą. Strona redakcyjna (często utożsamiana ze stopką/impressum) służy do zebrania danych o przygotowaniu i wydaniu publikacji: informacji o wydawcy, redakcji, składzie, druku, a także o prawach i źródłach wykorzystanych materiałów, w tym ilustracji.

Dlatego odpowiedź "Na stronie redakcyjnej." jest właściwa: informacja o materiałach ikonograficznych (kredyty ilustracji, autorstwo, pochodzenie, zgody) ma charakter redakcyjno‑prawny i powinna być łatwa do odnalezienia w stałym, "metryczkowym" miejscu publikacji.

Pozostałe propozycje nie pasują funkcjonalnie:

  • "Na stronie wakatowej." Strona wakatowa to zwykle strona celowo pozostawiona bez druku (pusta) ze względów technologicznych lub kompozycyjnych. Z definicji nie jest miejscem, gdzie umieszcza się metadane o ilustracjach.
  • "W bibliografii załącznikowej." Bibliografia porządkuje źródła tekstowe (publikacje, artykuły, dokumenty). Może odnosić się do literatury, ale nie jest standardowym miejscem na kredyty ilustracji jako elementu metryki wydawniczej.
  • "W przypisach bibliograficznych." Przypisy służą do objaśnień i cytowań w kontekście konkretnego fragmentu tekstu. Opisy ilustracji mogą mieć podpisy lub odwołania, ale zbiorcza informacja o materiałach ikonograficznych (zwłaszcza o prawach i źródłach) jest typowo lokowana w danych redakcyjnych.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy "gdzie w publikacji jest informacja o…", warto ustalić, czy chodzi o dane redakcyjno‑wydawnicze (wtedy strona redakcyjna/stopka), czy o aparat naukowy (bibliografia, przypisy). To szybkie rozróżnienie pozwala uniknąć pomyłek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Strona redakcyjna (często: stopka/impressum) to miejsce z danymi o wydaniu: wydawca, redakcja, skład, druk oraz informacje prawne. W praktyce właśnie tam zbiera się też kredyty i źródła ilustracji, aby były łatwe do znalezienia i jednoznaczne.
Bo mają charakter metryki wydawniczej i praw autorskich: wskazują autorstwo, pochodzenie i zasady wykorzystania. Strona redakcyjna jest stałym elementem publikacji, niezależnym od miejsca użycia ilustracji w tekście, więc najlepiej nadaje się do podania informacji zbiorczych.
Materiały ikonograficzne to elementy graficzne, np. fotografie, ryciny, mapy, wykresy czy reprodukcje. W kontekście redakcyjnym ważne jest nie tylko ich umieszczenie, ale też wskazanie autorów, źródeł oraz ewentualnych praw lub licencji.
Zasadniczo nie. Strona wakatowa to strona celowo pozostawiona pusta (bez zadruku), wynikająca z układu składek, paginacji albo kompozycji. Jeśli zawiera treść, przestaje pełnić funkcję wakatu, więc nie jest właściwym miejscem na dane o ikonografii.
Czasem mogą pojawić się w podpisach pod ilustracjami lub w osobnym wykazie ilustracji, zwłaszcza w albumach. Jednak pytania egzaminacyjne zwykle rozróżniają aparat naukowy (bibliografia/przypisy) od metryki wydawniczej, więc odpowiedzią standardową pozostaje strona redakcyjna.
Bibliografia dotyczy źródeł wykorzystanych w tekście (książki, artykuły, dokumenty). Informacja o ikonografii dotyczy elementów graficznych: autorów zdjęć/rysunków, pochodzenia reprodukcji i praw do użycia. To różne funkcje, nawet jeśli oba obszary dotyczą "źródeł".
Najczęściej mylą funkcje części publikacji: wybierają "bibliografię" lub "przypisy", bo kojarzą je z cytowaniem, choć pytanie dotyczy danych redakcyjno‑prawnych. Drugi błąd to nieuwzględnianie definicji wakatu i wybór strony wakatowej mimo że ma być pusta.
Najczęściej znajduje się na początku książki, zwykle w okolicach strony tytułowej (na odwrocie strony tytułowej) albo w końcowych stronach informacyjnych, zależnie od praktyki wydawnictwa. To miejsce, gdzie zebrane są dane o wydaniu i odpowiedzialności redakcyjnej.
Przypisy bibliograficzne służą głównie do odwołań do literatury i komentarzy do tekstu. Podpisy pod ilustracjami mogą zawierać krótką informację o źródle, ale zbiorcze i formalne dane o materiałach ikonograficznych w publikacji umieszcza się standardowo w danych redakcyjnych.
Ucz się funkcjami, nie tylko definicjami: zapamiętaj, że wakat = strona pusta, a strona redakcyjna/stopka = metryka wydawnicza. Pomaga też obejrzenie kilku książek i wskazanie w nich tych elementów. Na egzaminie pytaj siebie: "czy to informacja techniczno‑prawna, czy cytowanie źródeł tekstu?".
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Informacje o materiałach ikonograficznych (np. autor zdjęć/rysunków, źródło, prawa do wykorzystania) są zwykle częścią danych redakcyjno‑wydawniczych."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Stopka (wydawnictwo)" – opis funkcji stopki/impressum, https://pl.wikipedia.org/wiki/Stopka_(wydawnictwo) - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (PL): "Wakat (drukarstwo)" – definicja strony wakatowej, https://pl.wikipedia.org/wiki/Wakat_(drukarstwo) - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (PL): "Bibliografia" – rola bibliografii w publikacji, https://pl.wikipedia.org/wiki/Bibliografia - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu przygotowania publikacji do druku (DTP, skład i łamanie)
  • Materiały edukacyjne o budowie książki i elementach wstępnych (stopka, wakaty, metryka)
  • Poradniki wydawnicze dotyczące praw autorskich i oznaczania źródeł ilustracji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego