KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 5.
W którym miejscu schematu należy umieścić informację o stykach przekaźnika K1?
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny, który jest częścią egzaminu zawodowego dla technika mechatronika, kwalifikacja
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Informacja o stykach przekaźnika jest zwykle przypisywana do jego symbolu jako aparatu, dlatego umieszcza się ją bezpośrednio przy oznaczeniu cewki (najczęściej pod cewką). Ułatwia to jednoznaczne powiązanie wszystkich zestyków z danym przekaźnikiem i poprawia czytelność schematu.

Pełne wyjaśnienie:

Na schematach sterowania przekaźnik jest elementem, który składa się z cewki (część wykonawcza) oraz zestyków (styki NO/NC przełączane przez zadziałanie cewki). Żeby schemat był czytelny, dokumentacja powinna jednoznacznie wskazywać, które styki należą do konkretnego przekaźnika (np. K1).

Odpowiedź "W miejscu A - pod cewką tego przekaźnika." jest poprawna, bo umieszczenie informacji o stykach w bezpośrednim sąsiedztwie symbolu cewki (często właśnie pod nim) działa jak "metryka" elementu. Dzięki temu osoba uruchamiająca układ lub szukająca usterki może od razu znaleźć odnośniki do zestyków i nie pomyli ich z innym przekaźnikiem o podobnej funkcji.

Pozostałe propozycje są problematyczne z punktu widzenia standardowej czytelności schematu:

  • Wariant sugerujący umieszczenie opisu "w dowolnym miejscu pod rysunkiem schematu" osłabia jednoznaczność przypisania informacji do konkretnego elementu i utrudnia szybkie wyszukiwanie.
  • Umieszczenie informacji "nad gałęzią, w której znajdują się zestyki" może wprowadzać chaos, bo styki K1 mogą występować w wielu gałęziach schematu; opis powielałby się lub mógłby wskazywać tylko część zestyków.
  • Umieszczenie informacji "nad gałęzią, w której znajduje się cewka" jest bliższe poprawnej idei (wiąże informację z cewką), ale nadal jest mniej jednoznaczne niż zapis bezpośrednio przy symbolu przekaźnika; dodatkowo na niektórych rysunkach gałąź może być długa lub dzielona na stronach.

W praktyce warto zapamiętać zasadę: opis/odnośniki do zestyków przypisuj do przekaźnika przy cewce, bo to miejsce identyfikuje aparat, a nie pojedyncze wystąpienia jego styków w różnych częściach schematu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
K1 to oznaczenie przekaźnika (aparatu) w schemacie: litera identyfikuje typ elementu, a liczba rozróżnia kolejne sztuki. Do K1 należą zarówno cewka, jak i wszystkie jego zestyki rozmieszczone w różnych częściach schematu.
Cewka to część sterująca przekaźnika, która po podaniu napięcia powoduje przełączenie. Zestyki (styki NO/NC/przełączne) to elementy wykonawcze w obwodach, które zmieniają stan pod wpływem zadziałania cewki.
Bo cewka jest "identyfikatorem" przekaźnika jako aparatu. Zestyki mogą być rozproszone po całym schemacie, więc odnośnik umieszczony przy cewce daje jedno miejsce, gdzie można znaleźć informacje o wszystkich stykach danego K1.
Najczęściej prowadzi to do pomyłek w diagnostyce: trudno jednoznacznie przypisać opis do właściwego przekaźnika, rośnie ryzyko pomylenia K1 z K2, a czas szukania odpowiednich zestyków w dokumentacji znacząco się wydłuża.
Tak. Jeden przekaźnik może sterować wieloma obwodami, więc jego zestyki mogą pojawiać się w różnych miejscach (różne funkcje, różne strony schematu). Dlatego ważne są odnośniki/oznaczenia łączące wszystkie zestyki z przekaźnikiem K1.
Najczęściej po oznaczeniach przy symbolach zestyków (np. opis K1 przy danym styku) oraz po informacjach zbiorczych przy cewce. Dokumentacja może też zawierać odnośniki stron/pozycji, które wskazują miejsca występowania zestyków.
Typowo spotyka się rozróżnienie na styk normalnie otwarty (NO) i normalnie zamknięty (NC), przedstawiane odpowiednimi symbolami graficznymi. "Normalnie" oznacza stan przy niezasilonej cewce przekaźnika, czyli w stanie spoczynkowym.
Gdy trzeba separować obwody, wzmacniać sygnał sterujący, realizować proste funkcje logiczne lub sterować obciążeniami (np. zaworami, stycznikami, lampami). Przekaźniki są też używane w układach bezpieczeństwa i sygnalizacji.
Szukaj odpowiedzi, która wiąże informację o stykach bezpośrednio z przekaźnikiem jako elementem, czyli z symbolem cewki (najczęściej opis jest tuż przy niej). Unikaj opcji typu "dowolnie" oraz tych, które każą opisywać tylko wybraną gałąź schematu.
W praktyce ilustracja zwykle pokazuje oznaczone pola (A–D), więc ułatwia jednoznaczny wybór. Bez niej trzeba znać przyjętą konwencję opisu przekaźnika i domyślić się, które miejsce odpowiada okolicy symbolu cewki.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Informacja o stykach przekaźnika jest zwykle przypisywana do jego symbolu jako aparatu, dlatego umieszcza się ją bezpośrednio przy oznaczeniu cewki (najczęściej pod cewką)."

Źródła:

  • IEC 60617 (Graphical symbols for diagrams) – standard symboli graficznych stosowanych na schematach elektrotechnicznych (weryfikacja ogólnej zasady opisu elementów).
  • IEC 61082-1:2014, Preparation of documents used in electrotechnology – Part 1: Rules (zasady przygotowania dokumentacji/schematów).
  • PN-EN 61082-1 (odpowiednik EN/IEC dotyczący przygotowania dokumentów w elektrotechnice) – zasady czytelności i prowadzenia oznaczeń w dokumentacji.

Materiały:

  • Normy/standardy dotyczące przygotowania dokumentów elektrotechnicznych i symboli graficznych
  • Podręczniki do elektrotechniki i automatyki omawiające schematy sterowania i przekaźniki
  • Przykładowe schematy drabinkowe (LAD) z opisem elementów i odnośników styków

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego