KWALIFIKACJA ROL2 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 10.
W którym silniku na cykl pracy przypadają dwa obroty wału korbowego, a zapłon paliwa następuje w wyniku mieszania się z gorącym i sprężonym powietrzem?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Silnik czterosuwowy wykonuje pełny cykl pracy w 4 suwach, co odpowiada dwóm obrotom wału korbowego. Opis zapłonu "w wyniku mieszania z gorącym i sprężonym powietrzem" wskazuje na zapłon samoczynny, czyli silnik wysokoprężny. Dlatego właściwy jest wysokoprężny czterosuwowy.

Pełne wyjaśnienie:

Warunki z pytania wskazują na dwie niezależne cechy silnika, które trzeba połączyć:

  • Liczba obrotów wału na cykl: w silniku czterosuwowym pełny cykl obejmuje suwy ssania, sprężania, pracy i wydechu. Ponieważ suw pracy występuje co dwa obroty wału, na jeden cykl przypadają dwa obroty wału korbowego.
  • Sposób zapłonu: gdy paliwo zapala się po wtrysku do gorącego, silnie sprężonego powietrza, mówimy o zapłonie samoczynnym. To cecha silnika wysokoprężnego (Diesla), gdzie nie stosuje się iskry do zainicjowania spalania mieszanki.

Połączenie tych dwóch informacji daje odpowiedź: wysokoprężny czterosuwowy.

Pozostałe odpowiedzi są błędne z następujących powodów:

  • "Niskoprężnym czterosuwowym." – spełnia warunek dwóch obrotów wału na cykl, ale nie pasuje do opisu zapłonu od gorącego sprężonego powietrza. Taki opis dotyczy zapłonu samoczynnego, a nie rozwiązań typowych dla silników o zapłonie iskrowym.
  • "Wysokoprężnym dwusuwowym." – pasuje do zapłonu samoczynnego (wysokoprężny), ale w silniku dwusuwowym cykl pracy przypada zasadniczo na jeden obrót wału, więc nie spełnia warunku z pytania.
  • "Niskoprężnym dwusuwowym." – nie spełnia ani warunku liczby obrotów na cykl (dwusuw), ani warunku zapłonu samoczynnego (opis dotyczy wysokoprężnego).

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw zaznacz w treści "dwa obroty wału" (to od razu kieruje do 4T), a dopiero potem sprawdź opis zapłonu (to kieruje do wysokoprężnego). Taka kolejność ogranicza ryzyko pomyłki wynikającej z automatycznego skojarzenia "diesel = wszystko".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Oznacza to, że silnik realizuje pełny cykl w czterech suwach: ssanie, sprężanie, praca i wydech.

W takim układzie tłok wykonuje dwa ruchy w górę i dwa w dół, a wał korbowy obraca się dwa razy, zanim cykl się powtórzy.

Najprościej po informacji o obrotach wału na cykl.

  • Dwusuw: cykl zasadniczo na jeden obrót wału.
  • Czterosuw: cykl na dwa obroty wału.

To często najszybsza "kotwica" do wyboru poprawnej opcji.

W silniku wysokoprężnym (z zapłonem samoczynnym) powietrze jest mocno sprężane, przez co jego temperatura rośnie.

Następnie wtryskuje się paliwo, które miesza się z gorącym powietrzem i zapala bez iskry. To kluczowa cecha odróżniająca od zapłonu iskrowego.

Nie. Silniki wysokoprężne mogą być zarówno czterosuwowe, jak i dwusuwowe.

W zadaniach egzaminacyjnych trzeba więc sprawdzić oba warunki: sposób zapłonu (samoczynny) oraz liczbę obrotów wału na cykl (dla 4T: dwa obroty). Samo słowo "wysokoprężny" nie wystarcza.

Zapłon wynika głównie z procesu sprężania powietrza, a nie z iskry.

Kluczowe są: szczelność cylindrów, stopień sprężania, sprawny układ wtryskowy (wtryskiwacze, pompa/układ common rail) oraz prawidłowe dawkowanie paliwa. Świece żarowe wspomagają rozruch, ale nie inicjują spalania jak w ZI.

Częsty błąd to skupienie się tylko na słowie "mieszanie" i automatyczne skojarzenie z silnikiem benzynowym.

W Dieslu paliwo również miesza się z powietrzem, ale dzieje się to w trakcie wtrysku do gorącego sprężonego powietrza, a zapłon następuje samoczynnie.

Suw pracy występuje po zakończeniu sprężania, gdy następuje zapłon i spalanie ładunku.

W czterosuwie suw pracy pojawia się raz na pełny cykl, czyli raz na dwa obroty wału korbowego. To dlatego czterosuw w pytaniach łączy się z warunkiem "dwa obroty na cykl".

W rolnictwie dominuje napęd wysokoprężny, więc znajomość cech 4T i zapłonu samoczynnego pomaga w diagnozie i obsłudze.

Ułatwia to dobór paliwa, ocenę dymienia i rozruchu, interpretację pracy układu wtryskowego oraz planowanie czynności obsługowych (filtry, odpowietrzanie, kontrola wtryskiwaczy).

Nie zawsze. Ta informacja identyfikuje typ obiegu (czterosuw), ale pytanie może dodatkowo sprawdzać zapłon (iskrowy vs samoczynny) lub sposób zasilania.

Najlepsza strategia to "dwa kroki": najpierw ustal 2T/4T, potem dopasuj opis zapłonu i spalania.

Ćwicz rozpoznawanie dwóch cech naraz: liczby obrotów wału na cykl oraz sposobu zapłonu.

  • Zrób tabelę: 2T vs 4T (obroty, suwy, typowe zastosowania).
  • Oddzielnie: zapłon iskrowy vs samoczynny (źródło zapłonu, układ paliwowy).

Potem rozwiązuj testy mieszane, gdzie oba warunki są w treści pytania.

info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że silnik czterosuwowy wykonuje pełny cykl pracy w 4 suwach, co odpowiada dwóm obrotom wału korbowego.

Źródła:

  • John B. Heywood, "Internal Combustion Engine Fundamentals", 2nd edition, McGraw-Hill Education, rozdziały o cyklach 2T/4T i zapłonie ZI/ZS
  • Robert Bosch GmbH, "Diesel-Engine Management: Systems and Components", wydania podręcznikowe, część: zasada zapłonu samoczynnego i proces spalania w silniku Diesla
  • Wikipedia (hasła przeglądowe): "Silnik czterosuwowy" oraz "Silnik wysokoprężny" – opis liczby suwów/obrotów oraz zapłonu samoczynnego, https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_czterosuwowy i https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_wysokopr%C4%99%C5%BCny - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki z budowy i eksploatacji silników spalinowych (działy: 2T/4T, ZI/ZS)
  • Instrukcje obsługi (DTR) ciągników i maszyn rolniczych z silnikami wysokoprężnymi
  • Materiały szkolne dotyczące układów wtryskowych i zasady zapłonu samoczynnego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego