KWALIFIKACJA TWO9 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 17.
W którym suwie cyklu roboczego silnika czterosuwowego tłok pokonuje drogę z DMP do GMP przy zamkniętych zaworach dolotowych i wylotowych?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W suwie sprężania tłok przemieszcza się z dolnego położenia do górnego, a jednocześnie zawór dolotowy i wylotowy są zamknięte, aby sprężyć ładunek w cylindrze. W dolocie otwarty jest dolot, w wylocie otwarty jest wylot, a w pracy tłok zwykle porusza się w dół.

Pełne wyjaśnienie:

W czterosuwowym silniku spalinowym jeden cykl roboczy składa się z czterech kolejnych suwów: dolotu, sprężania, pracy (rozprężania) i wylotu. Każdy suw ma charakterystyczny kierunek ruchu tłoka oraz typowy stan zaworów.

Warunek w pytaniu brzmi: tłok przemieszcza się z DMP do GMP oraz zawór dolotowy i wylotowy są zamknięte. Taki zestaw cech odpowiada suwu sprężania: po zakończeniu dolotu ładunek w cylindrze jest zamykany zaworami i tłok idzie w górę, zmniejszając objętość przestrzeni nadtłokowej, co powoduje wzrost ciśnienia i temperatury mieszanki/powietrza.

  • Odpowiedź "Sprężania." jest poprawna, bo tylko w tym suwie typowo występuje ruch tłoka w górę przy zamkniętych obu zaworach, co umożliwia sprężenie.
  • Odpowiedź "Dolotu." jest nieprawidłowa: w dolocie tłok porusza się z GMP do DMP, a zawór dolotowy jest otwarty (warunek zamkniętych zaworów nie jest spełniony).
  • Odpowiedź "Wylotu." jest nieprawidłowa: w wylocie tłok przemieszcza się z DMP do GMP, ale zawór wylotowy jest otwarty, aby usunąć spaliny.
  • Odpowiedź "Pracy." jest nieprawidłowa: w suwie pracy po zapłonie/spalaniu tłok jest wypychany w dół (GMP do DMP), a energia gazów jest przekazywana na układ korbowy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się informacja o zamkniętych obu zaworach, najczęściej chodzi o sprężanie albo o zasadniczą część pracy. O wyborze decyduje wtedy kierunek ruchu tłoka: do góry oznacza sprężanie, a w dół oznacza pracę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Suw sprężania to etap, w którym tłok porusza się w górę, a oba zawory są zamknięte. Powoduje to zmniejszenie objętości w cylindrze i wzrost ciśnienia oraz temperatury ładunku, przygotowując warunki do zapłonu lub samozapłonu.
Zamknięcie obu zaworów jest potrzebne, aby uwięzić ładunek w cylindrze i rzeczywiście go sprężyć. Gdyby któryś zawór był otwarty, część gazu uciekałaby do kolektora dolotowego lub wydechowego, obniżając kompresję.
Ruch tłoka z dołu do góry występuje w dwóch suwach: sprężania i wylotu. Żeby je odróżnić, sprawdza się stan zaworów: przy sprężaniu oba są zamknięte, a przy wylocie otwarty jest zawór wylotowy.
Nie. W suwie wylotu otwarty jest zawór wylotowy, aby spaliny mogły zostać wypchnięte z cylindra do układu wydechowego. To właśnie odróżnia wylot od sprężania, mimo że tłok w obu przypadkach porusza się w górę.
Suw pracy (rozprężania) występuje po zakończeniu sprężania i zapłonie/spalaniu ładunku. Wtedy gazy działają na tłok i wypychają go w dół, a energia jest przekazywana przez korbowód na wał korbowy.
Najczęściej myli się sprężanie z wylotem, bo w obu tłok idzie w górę. Drugi błąd to ignorowanie warunku o zamkniętych zaworach i wybór odpowiedzi tylko po kierunku ruchu tłoka. Pomaga zasada: "zamknięte zawory + ruch w górę = sprężanie".
Znajomość stanów zaworów w kolejnych suwach ułatwia rozumienie objawów awarii rozrządu (np. nieszczelność zaworów, spadek kompresji). W praktyce wpływa to na rozruch, równomierność pracy i parametry spalin.
W silniku Diesla w suwie sprężania sprężane jest powietrze, co podnosi jego temperaturę do poziomu umożliwiającego samozapłon paliwa po wtrysku. Dlatego prawidłowa kompresja jest kluczowa dla rozruchu i stabilnej pracy.
W dolocie tłok porusza się w dół, a zawór dolotowy jest otwarty, aby napełnić cylinder. W sprężaniu tłok porusza się w górę, a oba zawory są zamknięte, aby zwiększyć ciśnienie ładunku. Różnią się więc i kierunkiem ruchu, i stanem zaworów.
Najlepiej opanować schemat 4 suwów i dla każdego zapamiętać: kierunek tłoka oraz który zawór jest otwarty. Pomaga narysowanie tabeli "suw–ruch tłoka–zawory" i ćwiczenie rozróżniania par podobnych (sprężanie vs wylot).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 65% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "W suwie sprężania tłok przemieszcza się z dolnego położenia do górnego, a jednocześnie zawór dolotowy i wylotowy są zamknięte, aby sprężyć ładunek w cylindrze."

Źródła:

  • John B. Heywood, "Internal Combustion Engine Fundamentals" (2nd edition), rozdział 1: opis cyklu czterosuwowego, 2018
  • Robert Bosch GmbH, "Bosch Automotive Handbook" (10th edition), dział: Internal combustion engines / Four-stroke cycle, 2018
  • Encyclopaedia Britannica, "Four-stroke cycle" / "Four-stroke engine" (hasło opisowe), https://www.britannica.com/technology/four-stroke-cycle - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Podręcznik z podstaw budowy i eksploatacji silników spalinowych (rozdział o cyklu czterosuwowym)
  • Materiały szkoleniowe z siłowni okrętowych dotyczące rozrządu i faz pracy silnika
  • Schematy poglądowe cyklu czterosuwowego z opisem położenia tłoka i stanu zaworów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego