Pytanie sprawdza umiejętność rozpoznania, które rozpuszczalniki stwarzają istotne ryzyko pożarowe, czyli są palne (w praktyce laboratoryjnej: mają klasyfikację "ciecz łatwopalna" i wymagają kontroli źródeł zapłonu, pracy w wentylacji oraz właściwego magazynowania).
Odpowiedź poprawna: Aceton, etanol, benzen. Te trzy rozpuszczalniki są powszechnie znane jako łatwo zapalne: stosuje się je m.in. do mycia szkła, ekstrakcji i przygotowania roztworów, a ich pary mogą tworzyć mieszaniny palne z powietrzem. W praktyce ich palność potwierdza się w karcie charakterystyki (SDS) w sekcjach dotyczących zagrożeń i właściwości fizykochemicznych.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- Heksan, benzen, tetrachlorometan – mimo że heksan i benzen są palne, tetrachlorometan jest rozpuszczalnikiem chlorowanym, który typowo nie jest klasyfikowany jako palny. Wystarczy jeden niepalny składnik, aby cały wiersz nie spełniał warunku "wyłącznie rozpuszczalniki palne".
- Aceton, etanol, chloroform – aceton i etanol są palne, ale chloroform (rozpuszczalnik chlorowany) w praktyce jest uznawany za niepalny; dodatkowo jest kojarzony głównie z innymi zagrożeniami (np. toksycznością), co bywa mylące.
- Chloroform, chlorometan, tetrachlorometan – zestaw zawiera rozpuszczalniki chlorowane, które nie spełniają kryterium "palne rozpuszczalniki" w ujęciu typowym dla BHP w laboratorium.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedzi pojawiają się rozpuszczalniki chlorowane (np. chloroform, tetrachlorometan), warto zachować ostrożność z automatycznym uznaniem ich za palne. W praktyce zawsze weryfikuje się to w SDS, bo klasyfikacja zagrożeń i parametry (np. temperatura zapłonu) są tam podane wprost.
