KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - STYCZEŃ 2012

PYTANIE NR 8.
W którym z wymienionych gruczołów dokrewnych organizmu człowieka wytwarzana jest adrenalina?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Adrenalina (epinefryna) jest hormonem wydzielanym przez rdzeń nadnerczy, czyli część gruczołu dokrewnego położonego nad nerkami. Grasica i śledziona należą głównie do układu odpornościowego, a trzustka wytwarza m.in. insulinę i glukagon, nie adrenalinę.

Pełne wyjaśnienie:

Adrenalina (epinefryna) to hormon i jednocześnie neuroprzekaźnik należący do katecholamin. W kontekście gruczołów dokrewnych kluczowe jest to, że jest ona wytwarzana i wydzielana przez rdzeń nadnerczy. Nadnercza to parzyste gruczoły położone na górnych biegunach nerek. Rdzeń nadnerczy uczestniczy w szybkiej odpowiedzi organizmu na stres (reakcja "walcz albo uciekaj"), co wiąże się m.in. ze wzrostem częstości akcji serca, wzrostem ciśnienia tętniczego oraz mobilizacją energii.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Grasicy" – grasica jest narządem układu odpornościowego związanym z dojrzewaniem limfocytów T. Choć pełni ważne funkcje biologiczne, nie jest miejscem wytwarzania adrenaliny.
  • "Trzustce" – trzustka ma część zewnątrzwydzielniczą (enzymy trawienne) oraz wewnątrzwydzielniczą (wyspy trzustkowe). Wydziela m.in. insulinę i glukagon, które regulują gospodarkę węglowodanową, a nie adrenalinę.
  • "Śledzionie" – śledziona należy do układu limfatycznego i pełni funkcje immunologiczne oraz związane z krwią (filtracja, magazynowanie). Nie jest klasycznym gruczołem dokrewnym produkującym adrenalinę.

W praktyce opieki nad pacjentem wiedza ta pomaga rozumieć, dlaczego w stresie pojawiają się objawy takie jak kołatanie serca, niepokój czy wzrost ciśnienia – są one powiązane z wyrzutem katecholamin, w tym adrenaliny, z nadnerczy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Adrenalina (epinefryna) to katecholamina biorąca udział w szybkiej reakcji stresowej. Zwiększa częstość akcji serca, podnosi ciśnienie, nasila przepływ krwi przez mięśnie i ułatwia mobilizację energii (np. przez wzrost glikemii).
Adrenalina jest wytwarzana w rdzeniu nadnerczy, czyli wewnętrznej części nadnerczy. Nadnercza to parzyste gruczoły dokrewne leżące nad nerkami, które wydzielają różne hormony w zależności od części gruczołu.
Bo adrenalina jest typowym hormonem rdzenia nadnerczy. W testach egzaminacyjnych najczęściej sprawdza się skojarzenie: nadnercza → adrenalina/noradrenalina. Pozostałe narządy z listy pełnią inne funkcje (odpornościowe lub metaboliczne).
Kora nadnerczy wytwarza głównie hormony steroidowe (np. glikokortykosteroidy i mineralokortykosteroidy), a rdzeń nadnerczy wytwarza katecholaminy, czyli m.in. adrenalinę. To częsty punkt rozróżnienia w zadaniach z anatomii i fizjologii.
Nie. Trzustka jest ważnym narządem wewnątrzwydzielniczym, ale jej hormony to przede wszystkim insulina i glukagon (oraz inne peptydy). Adrenalina jest związana z nadnerczami, a nie z wyspami trzustkowymi.
Uczniowie często wybierają trzustkę, bo kojarzą ją z "hormonami" ogólnie. Inny błąd to wskazanie narządów układu odpornościowego (grasica, śledziona) przez automatyczne skojarzenia. Warto uczyć się par: narząd → hormon → działanie.
Najczęściej w sytuacjach stresu fizycznego lub psychicznego, bólu, lęku, nagłego wysiłku czy zagrożenia. Wtedy aktywuje się układ współczulny i rdzeń nadnerczy, co powoduje wzrost tętna, pobudzenie i przygotowanie organizmu do działania.
Typowe objawy to przyspieszone tętno, wzrost ciśnienia, drżenie, niepokój, bladość, potliwość i uczucie "kołatania serca". W opiece ważne jest uspokojenie pacjenta, obserwacja parametrów i reagowanie zgodnie z procedurami placówki.
Grasica i śledziona są przede wszystkim związane z odpornością. Grasica odpowiada za dojrzewanie limfocytów T, a śledziona filtruje krew i uczestniczy w odpowiedzi immunologicznej. Nie są typowymi gruczołami dokrewnymi produkującymi adrenalinę.
Pomaga nauka "trójek": narząd → hormon → efekt, np. nadnercza → adrenalina → reakcja stresowa. Skuteczne są fiszki i krótkie powtórki. W testach zwracaj uwagę, czy pytanie dotyczy hormonu steroidowego (kora) czy katecholaminy (rdzeń).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 78% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że adrenalina (epinefryna) jest hormonem wydzielanym przez rdzeń nadnerczy, czyli część gruczołu dokrewnego położonego nad nerkami.

Źródła:

  • Guyton i Hall, Podręcznik fizjologii medycznej, dział/rozdział: układ dokrewny i hormony rdzenia nadnerczy (adrenalina).
  • Moore (red.), Anatomia kliniczna, dział/rozdział: nadnercza (budowa: kora i rdzeń; funkcja wydzielnicza rdzenia).
  • Traczyk, Trzebski (red.), Fizjologia człowieka z elementami fizjologii stosowanej i klinicznej, rozdział: układ dokrewny/katecholaminy (adrenalina).

Materiały:

  • Podręcznik anatomii człowieka (dział: układ dokrewny)
  • Podręcznik fizjologii (dział: hormony i odpowiedź stresowa)
  • Atlas anatomiczny z rycinami nadnerczy i ich budowy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego