KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 27.
W kwietniu 2015 roku w przedsiębiorstwie wyprodukowano 200 szt. wyrobów gotowych oraz 200 szt. produktów niezakończonych przerobionych w 25%. Koszt wytworzenia produkcji wyniósł 100 000 zł. Ile wyniesie jednostkowy koszt wytworzenia wyrobu gotowego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszt jednostkowy liczony jest przez jednostki ekwiwalentne.
Wyroby gotowe: 200 szt. (100%). Produkcja niezakończona: 200 szt. × 25% = 50 szt. ekwiwalentnych. Razem 250 szt. ekwiwalentnych. 100 000 zł / 250 = 400 zł za 1 wyrób gotowy.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba uwzględnić, że część kosztów dotyczy produkcji niezakończonej (produkcji w toku), która nie jest gotowym wyrobem, ale pochłonęła już pewną część nakładów. Informacja "przerobionych w 25%" oznacza, że te 200 sztuk jest równoważne tylko 25% gotowych wyrobów pod względem zaawansowania prac.

Krok 1: oblicz jednostki ekwiwalentne
• Wyroby gotowe: 200 szt. × 100% = 200 jednostek ekwiwalentnych.
• Produkty niezakończone: 200 szt. × 25% = 50 jednostek ekwiwalentnych.
Razem: 200 + 50 = 250 jednostek ekwiwalentnych.

Krok 2: oblicz koszt jednostkowy
Skoro łączny koszt wytworzenia produkcji w okresie wyniósł 100 000 zł, to koszt jednej jednostki ekwiwalentnej wynosi:
100 000 zł / 250 = 400 zł.

Dlaczego pozostałe wyniki nie pasują?
• "500 zł" zwykle wynika z dzielenia 100 000 zł przez 200 (pominięcie produkcji w toku).
• "250 zł" może wynikać z błędnego przyjęcia 400 sztuk jako w pełni gotowych (100 000/400) bez użycia stopnia przerobu.
• "150 zł" to efekt przypadkowego użycia niewłaściwego mianownika lub złego przeliczenia procentu (np. potraktowania 25% jako 25 sztuk).

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści jest stopień przerobu produkcji niezakończonej, niemal zawsze pierwszym krokiem jest przeliczenie na jednostki ekwiwalentne, dopiero potem dzielenie kosztu przez tę liczbę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jednostki ekwiwalentne to przeliczenie produkcji w toku na równoważnik wyrobów gotowych. Jeśli wyrób jest wykonany np. w 25%, to 200 sztuk takiej produkcji odpowiada 50 sztukom wyrobów gotowych (200×0,25). Dzięki temu da się poprawnie policzyć koszt jednostkowy.
Najpierw liczysz jednostki ekwiwalentne: wyroby gotowe (100%) + produkcja w toku × stopień przerobu. Potem dzielisz łączny koszt wytworzenia przez sumę jednostek ekwiwalentnych. To daje koszt 1 sztuki "w przeliczeniu na wyrób gotowy".
Bo część kosztów została poniesiona także na produkcję niezakończoną. Jeśli podzielisz łączny koszt tylko przez 200 wyrobów gotowych, "przerzucisz" na nie koszty dotyczące również produkcji w toku, zawyżając koszt jednostkowy i zniekształcając wycenę zapasów.
Oznacza to stopień zaawansowania prac: średnio wykonano 25% procesu wytwarzania. W kalkulacji kosztu jednostkowego traktuje się je jak 0,25 sztuki wyrobu gotowego każda. W praktyce służy to do wyceny produkcji w toku i rozliczenia kosztów okresu.
Mnożysz liczbę sztuk produkcji niezakończonej przez stopień przerobu wyrażony ułamkiem dziesiętnym. Przykład: 200 sztuk × 25% = 200 × 0,25 = 50 sztuk ekwiwalentnych. Ten wynik dodajesz do liczby wyrobów gotowych.
W zadaniach uproszczonych często tak się przyjmuje (jedna wspólna "średnia" dla kosztów). W praktyce rachunkowość może rozdzielać koszty materiałów i przerobu (robocizna, wydziały) i dla nich liczyć osobne ekwiwalenty. Na egzaminie kluczowe jest, co podaje treść zadania.
Najczęstsze błędy to: pominięcie produkcji w toku, użycie 25 zamiast 0,25, potraktowanie 200 sztuk jako w 100% gotowych, albo dzielenie przez 400 sztuk (200+200) bez przeliczenia stopnia przerobu. Pomaga zapisanie osobno ekwiwalentu dla gotowych i niezakończonych.
Gdy produkcja trwa dłużej niż jeden okres sprawozdawczy i na koniec miesiąca/kwartału pozostają półprodukty lub wyroby nieukończone. Wtedy trzeba wycenić zapas produkcji w toku oraz ustalić koszt wyrobów gotowych, aby poprawnie obliczyć wynik i marżę.
Sygnałem są sformułowania typu: "produkcja niezakończona", "produkty w toku", "przerobione w X%", "stopień zaawansowania". Jeśli pojawia się procent zaawansowania, to prawie zawsze należy przeliczyć te sztuki na ekwiwalent wyrobów gotowych przed obliczeniem kosztu jednostkowego.
Ćwicz schemat: (1) policz jednostki ekwiwalentne, (2) podziel koszt całkowity przez ekwiwalent, (3) sprawdź, czy wynik ma sens (czy rośnie, gdy mianownik maleje). Warto rozwiązać kilka wariantów: różny procent przerobu oraz różne ilości wyrobów gotowych i w toku.
info

Około 52% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Koszt jednostkowy liczony jest przez jednostki ekwiwalentne.Wyroby gotowe: 200 szt."

Materiały:

  • Podręcznik do rachunkowości zarządczej/kalkulacji kosztów (temat: produkcja w toku i jednostki ekwiwalentne)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji EKA.4 z działu ewidencji kosztów i kalkulacji
  • Zadania maturalne/egzaminacyjne z kalkulacji kosztu jednostkowego z produkcją niezakończoną

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego