KWALIFIKACJA SPL1 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 3.
W magazynie znajduje się 80 t zapasu bieżącego, 10 t zapasu zabezpieczającego, 3 t zapasu zbędnego oraz 7 t zapasu nadmiernego. Jaki udział w całkowitym zapasie zgromadzonym w magazynie ma zapas nierotujący?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zapas nierotujący obejmuje tu zapas zabezpieczający, zbędny i nadmierny: 10 t + 3 t + 7 t = 20 t. Całkowity zapas w magazynie to 80 t + 10 t + 3 t + 7 t = 100 t. Udział zapasu nierotującego wynosi więc 20/100 = 20%.

Pełne wyjaśnienie:

W logistyce magazynowej zapasy można klasyfikować m.in. według kryterium rotacji. W takim ujęciu:

  • zapas bieżący to zapas roboczy, wykorzystywany w regularnej działalności – traktuje się go jako rotujący,
  • zapas zabezpieczający pełni rolę buforu na niepewność popytu lub dostaw – jest utrzymywany "na wszelki wypadek", więc w typowej interpretacji zalicza się go do nierotujących,
  • zapas zbędny to towar niepotrzebny (np. utracona przydatność do planów sprzedaży/produkcji) – nierotujący,
  • zapas nadmierny to nadwyżka ponad realne potrzeby – również nierotujący.

Krok 1: oblicz zapas nierotujący.
10 t (zabezpieczający) + 3 t (zbędny) + 7 t (nadmierny) = 20 t.

Krok 2: oblicz zapas całkowity.
80 t + 10 t + 3 t + 7 t = 100 t.

Krok 3: wyznacz udział procentowy.
Udział = 20 t / 100 t = 0,20 = 20%.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 17% – zwykle wynika z pomyłki rachunkowej lub przyjęcia niewłaściwej podstawy (np. liczenia od części zapasu zamiast od całości).
  • 3% – odpowiada samemu zapasowi zbędnemu (3 t), czyli pomija inne składniki zapasu nierotującego.
  • 80% – to udział zapasu bieżącego (80 t) w całości, a zapas bieżący jest zapasem rotującym, więc nie spełnia warunku z pytania.

W praktyce analiza udziału zapasów nierotujących pomaga ograniczać koszty utrzymania zapasu, uwalniać powierzchnię i szybciej identyfikować nadwyżki oraz pozycje do wyprzedaży lub likwidacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapas nierotujący to część zapasów, która nie jest objęta regularnym obrotem (nie "schodzi" w typowym rytmie wydań). Zwykle obejmuje m.in. zapas zabezpieczający (bufor), zapas zbędny (niepotrzebny) oraz zapas nadmierny (nadwyżkę ponad potrzeby).
Zapas bieżący jest używany na co dzień do realizacji wydań/produkcji, więc rotuje. Zapas zabezpieczający to bufor na niepewność (opóźnienia dostaw, skoki popytu) i najczęściej nie jest planowo zużywany, dlatego traktuje się go jako nierotujący.
Dodaj masę/ilość zapasów nierotujących, a potem podziel przez zapas całkowity i pomnóż przez 100%. Wzór: (zapas nierotujący / zapas całkowity) × 100%. Kluczowe jest, aby w mianowniku była całość zapasu z magazynu.
Bo pełni funkcję rezerwy awaryjnej, a nie zapasu do planowych wydań. Może zostać uruchomiony, gdy pojawi się problem (brak dostawy, większy popyt), ale w normalnych warunkach nie powinien "krążyć" w stałym cyklu, dlatego zalicza się go do nierotujących.
Zapas zbędny to towar, który przestał być potrzebny do bieżących celów (np. zmiana asortymentu, brak popytu, wycofanie produktu). Zwykle nie rotuje, generuje koszty składowania i ryzyko przeterminowania, dlatego wymaga decyzji: sprzedaż, zwrot lub likwidacja.
Zapas nadmierny to nadwyżka ponad realne potrzeby (np. wynik zbyt dużego zamówienia, błędnej prognozy popytu lub minimalnych partii zakupowych). Często nie rotuje i zajmuje miejsce, dlatego w praktyce analizuje się go pod kątem redukcji, przesunięć lub wyprzedaży.
Najczęstsze pomyłki to: zaliczenie zapasu zabezpieczającego do rotujących, liczenie procentu od złej podstawy (np. bez zapasu bieżącego) oraz nieuwzględnienie wszystkich składników nierotujących. Warto zawsze wypisać, co wchodzi do sumy, zanim policzysz procent.
Z definicji zapas bieżący jest zapasem roboczym, czyli przeznaczonym do regularnego wykorzystania, więc powinien rotować. Jeśli "bieżący" w praktyce nie schodzi, to problem dotyczy raczej błędnej klasyfikacji lub planowania (np. nadmiar i brak popytu), a nie samej definicji.
Najczęściej wtedy, gdy prognozy popytu są nietrafne, zamówienia są zbyt duże, spada sprzedaż lub zmienia się asortyment. Udział rośnie też, gdy utrzymuje się wysoki bufor bezpieczeństwa bez analizy ryzyka. Pomagają przeglądy ABC/XYZ i monitoring rotacji.
Można wskazać pozycje do działań korygujących: relokacji, przeceny, zwrotu do dostawcy, kompletacji pod promocje lub likwidacji. W praktyce przekłada się to na redukcję kosztów, uwolnienie miejsc składowania i poprawę płynności zapasu oraz obsługi zamówień.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Zapas nierotujący obejmuje tu zapas zabezpieczający, zbędny i nadmierny: 10 t + 3 t + 7 t = 20 t."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Zapas bezpieczeństwa" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Zapas_bezpiecze%C5%84stwa (dostęp: 2026-02-24)
  • Wikipedia (PL): "Rotacja zapasów" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Rotacja_zapas%C3%B3w (dostęp: 2026-02-24)
  • Investopedia: "Safety Stock: Definition, How It Works, and Why It's Important" — https://www.investopedia.com/terms/s/safetystock.asp (dostęp: 2026-02-24)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z gospodarki magazynowej (działy: zapasy, rotacja, zapas bezpieczeństwa)
  • Materiały szkoleniowe z podstaw logistyki: klasyfikacja zapasów i koszty utrzymania zapasu
  • Ćwiczenia rachunkowe z procentów i udziałów (zadania osadzone w realiach magazynu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego