KWALIFIKACJA MEP2 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 32.
W naprawianym mikroskopie znajdują się obiektywy o powiększeniu 10x, 80x i 100x. O jakim powiększeniu należy dołączyć obiektyw, aby mikroskop mógł uzyskiwać powiększenie 640x korzystając z okularów o powiększeniu 10x lub 16x ?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Powiększenie całkowite mikroskopu jest iloczynem powiększeń: obiektyw × okular. Aby uzyskać 640× przy okularze 16×, potrzebny obiektyw ma powiększenie 640/16 = 40×. Dla okularu 10× wyszłoby 64×, którego nie ma w odpowiedziach, więc właściwy dobór to 40×.

Pełne wyjaśnienie:

W mikroskopie optycznym powiększenie całkowite układu obserwacyjnego wyznacza się jako iloczyn:

Pc = Pob × Pok

gdzie: Pc to powiększenie całkowite, Pob to powiększenie obiektywu, a Pok to powiększenie okularu.

W zadaniu wymagane jest uzyskanie 640×, a do dyspozycji są okulary 10× oraz 16×. Szukamy takiego obiektywu, aby dla co najmniej jednego z tych okularów uzyskać 640×.

  • Dla okularu 16×: wymagany obiektyw wynosi 640 / 16 = 40×. Taki obiektyw jest odpowiedzią poprawną.
  • Dla okularu 10×: wymagany obiektyw wynosi 640 / 10 = 64×, co nie występuje w podanych wariantach.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 20× daje 20×16 = 320× lub 20×10 = 200×, więc nie osiąga 640×.
  • daje 5×16 = 80× lub 5×10 = 50×; to typowe małe powiększenia, daleko od 640×.
  • 60× daje 60×16 = 960× lub 60×10 = 600×; wartości są inne niż wymagane 640×.

W praktyce serwisowej takie obliczenie pozwala szybko ocenić, czy brakujący obiektyw w rewolwerze (np. 40×) jest potrzebny do osiągnięcia określonego powiększenia w danym zestawie okularów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Powiększenie całkowite to zwykle iloczyn powiększenia obiektywu i okularu: Pc = Pob × Pok. Jeśli znasz Pc i Pok, to brakujący obiektyw liczysz przez dzielenie: Pob = Pc / Pok.
Obiektyw tworzy powiększony obraz pośredni preparatu, a okular działa jak lupa powiększająca ten obraz dla oka. Ponieważ oba stopnie powiększenia działają kolejno, ich efekt w przybliżeniu się mnoży.
Trzeba sprawdzić, czy wymagane powiększenie da się uzyskać z innym okularem lub inną konfiguracją. Jeśli jest drugi okular (np. 16×), liczysz ponownie. Gdy nadal brak pasującego obiektywu, zestaw nie spełnia wymagań bez doposażenia.
Wystarczy policzyć iloczyn z okularem. Dla okularu 16×: 40×16 = 640. Dla okularu 10×: 40×10 = 400. Takie przeliczenie jest typową kontrolą w serwisie i przy kompletowaniu wyposażenia.
Najczęstsze pomyłki to: dzielenie w złą stronę (okular przez obiektyw), nieuwzględnienie, że są dwa okulary, oraz brak sprawdzenia wyniku przez mnożenie. Pomaga zapis: Pc = Pob × Pok i dopiero potem podstawienie liczb.
Nie zawsze. Większe powiększenie może dawać ciemniejszy obraz, mniejszą głębię ostrości i w praktyce "puste powiększenie", jeśli rozdzielczość układu i oświetlenie nie pozwalają zobaczyć więcej szczegółów. Dlatego dobiera się powiększenie do zadania.
Obiektyw ma kluczowy wpływ na rozdzielczość i jasność obrazu, bo tworzy obraz pośredni preparatu. Okular głównie powiększa ten obraz dla obserwatora. W serwisie częściej ocenia się stan obiektywów, bo są krytyczne dla jakości obrazu.
Okulary dobiera się, gdy trzeba zmienić ergonomię pracy (pole widzenia, powiększenie) albo uzupełnić komplet, a obiektywy są właściwe i sprawne. Jeśli celem jest konkretne Pc, czasem łatwiej osiągnąć je przez wymianę okularu (np. 10× na 16×).
Nie. Dla 60× i 10× otrzymasz 600×, a dla 60× i 16× otrzymasz 960×. To częsta pułapka: odpowiedź "blisko" wymaganego powiększenia nie jest poprawna, jeśli zadanie wymaga dokładnie 640×.
Warto ćwiczyć krótkie przeliczenia na kartce: Pc = Pob × Pok oraz przekształcenia do Pob = Pc/Pok. Dodatkowo dobrze jest znać typowe wartości obiektywów (np. 4×, 10×, 40×, 100×) i umieć szybko sprawdzić wynik mnożenia kontrolnego.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Powiększenie całkowite mikroskopu jest iloczynem powiększeń: obiektyw × okular."

Źródła:

  • Olympus Life Science – Microscopy Resource Center: "Total Magnification" (formula: objective magnification × eyepiece magnification), https://www.olympus-lifescience.com/en/microscope-resource/primer/anatomy/mag/ (dostęp: 2026-02-18)
  • Nikon MicroscopyU (Florida State University) – "Magnification in the Light Microscope" (total magnification concept), https://www.microscopyu.com/microscopy-basics/magnification (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (EN) – "Optical microscope" (sekcja dot. magnification i roli obiektywu oraz okularu), https://en.wikipedia.org/wiki/Optical_microscope (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Instrukcje serwisowe i użytkownika mikroskopów (sekcja: powiększenie całkowite i dobór okularów/obiektywów)
  • Podstawy optyki instrumentalnej (mikroskopia: elementy i parametry układu)
  • Materiały producentów (np. poradniki doboru powiększeń i okulary/obiektywy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego