Selektywność (wybiórczość) w układzie bezpiecznik topikowy (nadrzędny) – wyłącznik nadprądowy (podrzędny) oznacza, że przy zwarciu w obwodzie końcowym zadziała tylko zabezpieczenie bliższe miejscu uszkodzenia (tu: wyłącznik nadprądowy), a zabezpieczenie poprzedzające pozostanie niezmienione. Producenci podają to w postaci tabel selektywności, w których dla danej pary aparatów podany jest graniczny prąd zwarciowy (w kA), do którego selektywność jest zachowana.
Krok 1: obliczenie spodziewanego prądu zwarciowego L-N
W zadaniu zmierzono impedancję pętli zwarcia między L i N: ZL-N = 0,1 Ω. Dla sieci jednofazowej przyjmuje się napięcie fazowe Uf = 230 V. Zatem:
Izw = Uf / ZL-N = 230 / 0,1 = 2300 A = 2,3 kA.
Krok 2: porównanie z tabelą selektywności
Dla wyłącznika CLS6 o charakterystyce B i prądzie 20 A tabela podaje granice selektywności dla różnych prądów znamionowych bezpiecznika gL/gG. Aby selektywność była zachowana, obliczony prąd zwarciowy 2,3 kA musi być nie większy od wartości granicznej z tabeli.
- Dla "50 A" granica wynosi 1,6 kA, czyli mniej niż 2,3 kA – selektywność nie jest zapewniona.
- Dla "35 A" granica wynosi 0,9 kA – tym bardziej nie spełnia warunku.
- Dla "63 A" granica wynosi 2,7 kA, a więc jest większa niż 2,3 kA – selektywność jest zachowana.
- Dla "80 A" granica jest jeszcze wyższa, ale zadanie wymaga najmniejszego prądu znamionowego, więc wybór 80 A byłby niepotrzebnym przewymiarowaniem.
Wniosek: najmniejszym prądem znamionowym bezpiecznika poprzedzającego, który utrzyma selektywność przy obliczonym prądzie zwarcia, jest 63 A.
Typowe pułapki na egzaminie: brak zamiany 2300 A na 2,3 kA, odczyt wartości z niewłaściwego wiersza (np. charakterystyka C) lub wybór większego bezpiecznika mimo spełnienia warunku przez mniejszy.
