KWALIFIKACJA MEC9 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 22.
W oparciu o tabelę dobierz prędkość posuwu podczas wiercenia otworu Ø12 w stali nierdzewnej.
Ilustracja przedstawia tabelę z zalecanymi parametrami skrawania przy wierceniu dla różnych materiałów.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Posuw podczas wiercenia w tym zadaniu jest wyrażony w mm/obr, a nie w obr/min. Dla otworu Ø12 w stali nierdzewnej należy odczytać z tabeli wartość posuwu na obrót. Poprawna jest odpowiedź 0,18 mm/obr; wartości w obr/min dotyczą prędkości obrotowej, więc nie odpowiadają na pytanie.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba dobrać prędkość posuwu podczas wiercenia, czyli parametr opisujący, o ile narzędzie (wiertło) "przesuwa się" w osi otworu na jeden obrót wrzeciona. W praktyce technologicznej najczęściej jest to posuw na obrót f podawany w mm/obr. Dlatego odpowiedź poprawna musi mieć właśnie taką jednostkę.

Wartość 0,18 mm/obr jest zgodna z typowym sposobem doboru z tablic technologicznych: wybiera się materiał (tu: stal nierdzewna), rodzaj operacji (wiercenie) oraz średnicę (Ø12), a następnie odczytuje zalecany posuw na obrót.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne:

  • 0,20 mm/obr – ma właściwą jednostkę, ale wskazuje inną wartość niż ta, którą należy odczytać z tabeli dla wskazanych warunków. To częsty "bliski" dystraktor.
  • 290 obr/min – to prędkość obrotowa wrzeciona, czyli inny parametr (n). Nie jest posuwem i nie ma jednostki mm/obr.
  • 580 obr/min – również prędkość obrotowa, a więc nie odpowiada na pytanie o posuw.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw sprawdź jakiej wielkości dotyczy pytanie i w jakich jednostkach jest ona zwykle podawana. Jeśli pytanie dotyczy posuwu, a w odpowiedziach pojawiają się obr/min, to są to odpowiedzi z innej kategorii parametrów (obroty), które należy odrzucić.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza, że wiertło przesuwa się osiowo o 0,18 mm na każdy jeden obrót wrzeciona. To parametr posuwu na obrót (f). Nie jest to ani prędkość obrotowa w obr/min, ani prędkość skrawania w m/min.
Najprościej po jednostce: posuw na obrót ma mm/obr, a obroty wrzeciona mają obr/min. Jeśli pytanie pyta o posuw, to odpowiedzi w obr/min są z definicji innym parametrem i nie rozwiązują zadania.
To typowe dystraktory sprawdzające, czy zdający rozumie różnicę między parametrami wiercenia. W praktyce dobór technologii obejmuje i posuw, i obroty, ale pytanie dotyczy tylko jednego parametru.
Zwykle wybiera się w tabeli: rodzaj operacji (wiercenie), materiał (stal nierdzewna) oraz średnicę wiertła (Ø12). Z przecięcia tych informacji odczytuje się zalecany posuw f w mm/obr.
Nie zawsze. Stal nierdzewna często wymaga ostrożniejszego doboru parametrów (m.in. ze względu na skłonność do umacniania i nagrzewania). Dlatego nie wolno automatycznie przenosić wartości z innych gatunków stali bez sprawdzenia tabeli.
Zbyt duży posuw może powodować przeciążenie ostrzy, pogorszenie jakości otworu, większe drgania i ryzyko wykruszeń. W skrajnych przypadkach może dojść do złamania wiertła. Dlatego korzysta się z zaleceń tabelarycznych dla danego materiału.
Zbyt mały posuw sprzyja tarciu zamiast skrawania, co podnosi temperaturę, przyspiesza stępienie narzędzia i może pogorszyć powierzchnię otworu. W stali nierdzewnej może to też nasilać umacnianie warstwy wierzchniej, utrudniając dalszą obróbkę.
Stosuje się zależność: vf = f × n, gdzie vf to posuw w mm/min, f to posuw na obrót (mm/obr), a n to obroty wrzeciona (obr/min). Najpierw wybierz poprawne f z tabeli, potem pomnóż przez n.
Jeśli polecenie brzmi "w oparciu o tabelę dobierz…", zwykle wystarcza odczyt właściwej wartości. Obliczenia pojawiają się częściej, gdy trzeba wyznaczyć np. posuw w mm/min lub obroty z prędkości skrawania, podanych w treści.
Najczęstsze to: pomylenie materiału (np. nierdzewna vs konstrukcyjna), odczyt z niewłaściwej kolumny średnic, nieuwzględnienie warunków narzędzia oraz pomylenie jednostek (mm/obr z obr/min). Pomaga systematyczne sprawdzanie: materiał → Ø → parametr.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że posuw podczas wiercenia w tym zadaniu jest wyrażony w mm/obr, a nie w obr/min. Dla otworu Ø12 w stali nierdzewnej należy odczytać z tabeli wartość posuwu na obrót.

Źródła:

  • Materiał źródłowy zadania: tabela w dołączonej ilustracji (wewnętrzny zasób testu) – na jej podstawie wybiera się wartość posuwu

Materiały:

  • Podręcznik technologii mechanicznej (rozdziały o wierceniu i doborze parametrów skrawania)
  • Poradniki narzędziowe producentów (tabele parametrów dla wierteł w stali nierdzewnej)
  • Instrukcje/poradniki szkolne dotyczące kart technologicznych i parametrów skrawania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego