KWALIFIKACJA ROL2 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 23.
W oparciu o wyniki badań diagnostycznych wskaż przekładnię kierowniczą sprawną technicznie.
Ilustracja przedstawia tabelę wyników badań diagnostycznych, która jest częścią pytania egzaminacyjnego dotyczącego techniki
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przekładnia kierownicza sprawna technicznie to taka, dla której wyniki diagnostyki mieszczą się w dopuszczalnych granicach: brak nadmiernego luzu, prawidłowa płynność pracy bez zacięć oraz brak nieszczelności i wycieków. Na podstawie przedstawionych wyników wariant "P-3" spełnia te kryteria.

Pełne wyjaśnienie:

W diagnostyce przekładni kierowniczej za sprawną technicznie uznaje się tę, która zapewnia bezpieczne i przewidywalne kierowanie pojazdem/maszyną. Ocenę opiera się na wynikach badań (pomiarach i obserwacjach), które zwykle dotyczą kilku kluczowych obszarów:

  • Luz w układzie (np. wyczuwalny "martwy" ruch kierownicy lub przekładni). Nadmierny luz pogarsza sterowność, wydłuża czas reakcji na skręt i może powodować "pływanie" toru jazdy.
  • Płynność pracy – przekładnia powinna pracować bez zacięć, skoków, nierównomiernych oporów i tendencji do samoczynnego blokowania. Nierówna praca może wskazywać zużycie elementów, uszkodzenia mechaniczne lub nieprawidłową regulację.
  • Szczelność – w rozwiązaniach z płynem roboczym lub smarowaniem obecność wycieków jest sygnałem usterki; prowadzi do spadku skuteczności działania i przyspieszonego zużycia.
  • Hałas i drgania – nietypowe odgłosy (stuki, zgrzyty) lub drgania podczas skrętu mogą świadczyć o zużyciu, niewłaściwym zazębieniu albo uszkodzeniu łożyskowania.

W tej konstrukcji zadania porównuje się wyniki diagnostyczne dla kilku wariantów (P-1, P-2, P-3, P-4) i wybiera ten, który nie wykazuje objawów przekroczenia dopuszczalnych wartości lub usterek dyskwalifikujących. Odpowiedź "P-3" jest poprawna, ponieważ odpowiada wariantowi, w którym parametry wskazane w badaniach pozostają w granicach akceptowalnych (bez nadmiernego luzu, bez cech zacinania i bez nieszczelności).

Pozostałe warianty są błędne, ponieważ reprezentują typowe nieprawidłowości wykrywane w diagnostyce: nadmierny luz (ryzyko utraty precyzji prowadzenia), nieszczelność/wyciek (ryzyko dalszej degradacji i awarii) lub niepłynną pracę z podwyższonymi oporami (ryzyko zacięcia i trudności w manewrowaniu).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw ustal, jakie kryteria "sprawności" są sprawdzane w przedstawionych wynikach (luz, szczelność, płynność), a dopiero potem porównuj warianty. Unikniesz wyboru odpowiedzi na podstawie jednego parametru lub pierwszego wrażenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przekładnia kierownicza to zespół mechaniczny, który przenosi ruch z kierownicy na układ skrętu kół (np. przez drążki). Jej zadaniem jest zmiana momentu i/lub kierunku ruchu oraz zapewnienie płynnego, precyzyjnego sterowania. Zużycie przekładni pogarsza bezpieczeństwo jazdy.
Typowe objawy to "martwy" ruch kierownicy bez reakcji kół, konieczność częstych korekt toru jazdy oraz wrażenie pływania maszyny. Luz może też powodować stuki podczas skręcania lub jazdy po nierównościach. Na egzaminie luz zwykle dyskwalifikuje wariant jako niesprawny.
Nieszczelność prowadzi do ubytku środka smarnego lub płynu roboczego, co przyspiesza zużycie i może spowodować nagłą utratę wspomagania albo wzrost oporów skrętu. Dodatkowo wycieki zwiększają ryzyko awarii i zanieczyszczenia środowiska. W diagnostyce to sygnał, że element nie jest sprawny.
Sprawdza się m.in. wielkość luzu (wyczuwalnego i/lub mierzonego), płynność skrętu (brak zacięć i skoków oporu), stan osłon i mocowań oraz szczelność. W maszynach rolniczych ważna jest też ocena podczas pracy na nierównym terenie, bo wtedy ujawniają się luzy i stuki.
To zestaw parametrów lub obserwacji (np. luz, opory ruchu, wycieki), które trzeba porównać z kryteriami sprawności. Zwykle tylko jeden wariant ma wszystkie parametry "w normie". Kluczem jest czytanie całości wyników, a nie wybór na podstawie jednego wskaźnika.
Skutki to pogorszona precyzja kierowania, wydłużony czas reakcji na skręt, trudność utrzymania toru jazdy i większe ryzyko utraty panowania nad maszyną. Niesprawność może też powodować szybsze zużycie drążków i przegubów oraz zwiększyć ryzyko awarii podczas pracy w polu lub na drodze.
Nie zawsze. Większy opór może wynikać także z innych przyczyn, np. problemów we wspomaganiu, zbyt niskiego ciśnienia w oponach, uszkodzeń przegubów lub złej geometrii. W zadaniach egzaminacyjnych trzeba jednak ocenić, czy opór jest połączony z innymi objawami (zacięcia, skoki), co częściej wskazuje na usterkę.
Najczęściej wybierają wariant na podstawie jednego parametru (np. braku wycieku), ignorując pozostałe (np. duży luz). Częsty jest też błąd "pierwszego wrażenia": wskazanie odpowiedzi bez porównania wszystkich wariantów. Pomaga ułożenie krótkiej checklisty: luz → płynność → szczelność → hałas.
Sprawna ma wyniki w dopuszczalnych granicach: brak nadmiernego luzu, płynna praca bez zacięć i brak oznak nieszczelności. Zużyta zwykle ma co najmniej jeden parametr poza normą lub wyraźny objaw usterki. W egzaminie szukaj wariantu "bez czerwonych flag" jednocześnie.
Traktuj oznaczenia jako "warianty" z rysunku lub tabeli. Najpierw odczytaj, co opisuje każdy wariant (jakie wyniki badań ma P-1 itd.), a potem wybierz ten, który spełnia kryteria sprawności. Nie próbuj zgadywać po numerze — numer nie niesie informacji technicznej.
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Na podstawie przedstawionych wyników wariant "P-3" spełnia te kryteria."

Materiały:

  • Instrukcje obsługi i napraw ciągników/maszyn rolniczych (rozdziały: układ kierowniczy, diagnostyka)
  • Materiały dydaktyczne z diagnostyki pojazdów i maszyn rolniczych (ćwiczenia: pomiar luzów, ocena szczelności)
  • Karty kontrolne przeglądu technicznego w gospodarstwie (checklisty: sterowność, luzy, wycieki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego