KWALIFIKACJA SPO2 - WRZESIEŃ 2015

W opiece nad osobą starszą z niepełnosprawnością fizyczną kluczowe jest takie wsparcie, które podtrzymuje możliwie największą samodzielność w czynnościach dnia codziennego (samoobsługa, przemieszczanie się, proste prace). Odpowiedź "motywowanie jej do samodzielnego wykonywania codziennych czynności" jest prawidłowa, ponieważ zachęcanie do aktywności – przy jednoczesnym zapewnieniu bezpieczeństwa – sprzyja utrzymaniu funkcji, redukuje ryzyko szybkiej utraty sprawności i wzmacnia poczucie wpływu na własne życie.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?

• "spełnianie wszystkich jej życzeń, aby nie pogarszać stanu emocjonalnego" – opieka wspierająca nie polega na bezrefleksyjnym uleganiu. Taka postawa może utrwalać zależność, osłabiać motywację do wysiłku i prowadzić do problemów organizacyjnych lub zdrowotnych (np. rezygnacja z ruchu, niekorzystne nawyki).
• "zaplanowanie dla niej dużej ilości obowiązków domowych, aby lepiej spała" – zbyt duża liczba zadań może oznaczać przeciążenie, wzrost bólu, zmęczenie i ryzyko urazu (np. upadku). Aktywizacja powinna być dawkowana i dostosowana do możliwości, a nie oparta na "im więcej, tym lepiej".
• "wyręczanie jej w czynnościach samoobsługowych, aby zapobiec przemęczaniu się" – stałe wyręczanie często przyspiesza utratę umiejętności (wyuczona bezradność), osłabia mięśnie i obniża samoocenę. Właściwe jest raczej stopniowanie pomocy: asekuracja, przygotowanie otoczenia i wsparcie tylko w tych elementach, których osoba nie jest w stanie wykonać samodzielnie.

W praktyce opiekun powinien łączyć motywowanie z oceną bezpieczeństwa: proponować proste, osiągalne cele, chwalić postępy, robić przerwy i stosować ułatwienia (organizacja przestrzeni, odpowiednie tempo, pomocnicze sprzęty). Taka strategia jest zgodna z ideą utrzymania funkcjonowania i niezależności osoby starszej.