KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 9.
Jak w opisie technologicznym oznacza się kolorystykę opakowania przedstawionego na rysunku?
Ilustracja przedstawia otwarte opakowanie kartonowe, które prawdopodobnie służy do pakowania produktów spożywczych lub
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zapis X+Y oznacza liczbę kolorów drukowanych odpowiednio na awersie i rewersie.
Na opakowaniu widać wielobarwny nadruk z elementem przypominającym zdjęcie/grafikę rastrową, co typowo wskazuje na druk procesowy czterema farbami. Wnętrze jest bez nadruku, więc zapis to 4 + 0.

Pełne wyjaśnienie:

W opisach technologicznych w poligrafii często stosuje się zapis X + Y, gdzie X oznacza liczbę kolorów drukowanych na awersie (stronie zewnętrznej/przedniej), a Y liczbę kolorów na rewersie (stronie wewnętrznej/tylnej).

Na przedstawionym opakowaniu zewnętrzna strona jest zadrukowana wielobarwnie i zawiera element wyglądający na fotografię lub grafikę rastrową (z przejściami tonalnymi). Taki typ obrazu w praktyce produkcyjnej najczęściej realizuje się jako druk czterobarwny procesowy (cztery farby), ponieważ pozwala on odtwarzać wiele odcieni i detali bez stosowania wielu farb spot.

Jednocześnie wnętrze pudełka (strony wewnętrzne) nie ma widocznego nadruku – pozostaje w kolorze kartonu lub bieli podłoża. To oznacza, że po stronie rewersu liczba kolorów wynosi 0.

Dlatego poprawny zapis kolorystyki w opisie technologicznym to "4 + 0": cztery kolory na awersie, brak zadruku na rewersie.

Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne?

  • "1 + 2" sugeruje jednokolorowy awers i dwukolorowy rewers. To nie pasuje do widocznej, bogatej kolorystyki zewnętrznej oraz do braku nadruku wewnątrz.
  • "1 + 0" opisuje prosty nadruk jednokolorowy tylko na jednej stronie (np. czarny tekst). Obecność wielobarwnej grafiki i efektów rastrowych przeczy takiemu zapisowi.
  • "1 + 1" oznacza jednokolorowy druk po obu stronach. Tymczasem rewers jest niezadrukowany, a awers wygląda na pełnokolorowy.

Wskazówka egzaminacyjna: nie licz "kolorów, które widzisz". Zastanów się, czy projekt zawiera fotografię/przejścia tonalne (często czterobarwność) oraz czy druga strona/wnętrze jest w ogóle zadrukowane (0, jeśli brak nadruku).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapis "4+0" oznacza cztery kolory na awersie i brak druku na rewersie. W praktyce "4" zwykle odnosi się do druku procesowego czterema farbami, a "0" wskazuje, że druga strona (np. wnętrze opakowania) pozostaje niezadrukowana.
"X+Y" to skrótowy zapis liczby kolorów drukowanych po obu stronach materiału: X dla awersu (zewnętrznej/przedniej strony), Y dla rewersu (wewnętrznej/tylnej strony). To ułatwia szybkie określenie, czy druk jest jednostronny czy dwustronny.
Zdjęcia i grafiki rastrowe zawierają wiele odcieni oraz płynne przejścia tonalne. W produkcji poligraficznej najczęściej uzyskuje się to przez druk procesowy czterema farbami, a nie przez pojedyncze farby pełne. Dlatego fotografia bywa praktyczną wskazówką "4" na awersie.
Nie zawsze. W wielu przypadkach biel na projekcie wynika z pozostawienia niezadrukowanego podłoża (papieru/kartonu). Dodatkowa farba biała jest potrzebna głównie przy druku na podłożach barwnych/transparentnych lub gdy wymagana jest kryjąca biel jako warstwa.
Druk 1+0 zwykle wygląda "prosto": jednolity tekst, piktogramy, brak zdjęć i brak przejść tonalnych. Druk 4+0 częściej zawiera fotografie, cienie, gradienty i bogatą kolorystykę. Dodatkowo w obu zapisach rewers jest niezadrukowany ("+0").
Zapis "4+4" stosuje się wtedy, gdy obie strony są zadrukowane w czterech kolorach. W opakowaniach kartonowych może to dotyczyć sytuacji, gdy również wnętrze ma kolorową grafikę (np. instrukcje, branding). Jeśli wnętrze jest czyste, bardziej typowe jest "4+0".
Najczęstszy błąd to liczenie widocznych barw zamiast farb drukowych. W druku procesowym wiele odcieni powstaje z mieszanek, więc "czerwony, żółty i granatowy" nie muszą oznaczać trzech farb spot. Drugim błędem jest pomijanie analizy rewersu (czy jest druk, czy 0).
"0" po znaku plus oznacza, że druga strona nie jest zadrukowana. W opakowaniach często dotyczy to wnętrza pudełka lub strony, która nie jest eksponowana. To ważna informacja technologiczna: brak druku to mniej narządu, mniej farby i inna organizacja produkcji.
"2+0" oznacza dwie farby na awersie i brak druku na rewersie. Pasuje raczej do projektów opartych o dwie farby pełne (np. czarny + kolor dodatkowy) bez fotografii i bez tonalnych przejść. Jeśli na opakowaniu widać zdjęcie lub skomplikowaną kolorystykę, częściej będzie to "4+0".
Trenuj na przykładach: obejrzyj projekty opakowań i zapisuj dla nich "X+Y". Zwracaj uwagę na fotografie/gradienty (często 4) oraz na to, czy wnętrze ma nadruk (0, jeśli brak). Ucz się też różnicy między farbami procesowymi a dodatkowymi.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Wnętrze jest bez nadruku, więc zapis to 4 + 0."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "CMYK" – https://pl.wikipedia.org/wiki/CMYK (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL), "Druk czterobarwny" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Druk_czterobarwny (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty szkolne z podstaw technologii poligraficznej (notacja barw, awers/rewers, procesy drukowania)
  • Materiały producentów maszyn/farb o podstawach druku procesowego i rozdziale barwnym
  • Słowniki poligraficzne (hasła: awers, rewers, zadruk, czterobarwność, raster)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego